Ճարպային հեպատոզ

Ճարպային հեպատոզ
Անգլերեն անվանումը՝ Fatty liver

Ճարպային հեպատոզը լյարդի քրոնիկ և անդառնալի ախտարահումն է, երբ լյարդային բջիջները վերածվում են ճարպային հյուսվածքի։

Ճարպային հեպատոզի մյուս ավանումներն են՝ «լյարդի ճարպակալում», ստեատոզ, ստեատոհեպատիտ, լյարդի ոչ ալկոհոլային ստեատոզ կամ ստեատոհեպատիտ։

Ճարպային հեպատոզը բավականին հաճախ հանդիպող հիվանդություն է։ Այն ավելի հաճախ զարգանում է դիաբետով կամ ավելցուկային կշռով մարդկանց մոտ։ Դուք կարող եք որևէ գանգատ չներկայացնել, սակայն ձեր լյարդի ախտահարումը «լուռ» շարունակվում է՝ բերելով լյարդի բջիջների (հեպատոցիտ) անդառնալի փոփոխությունների։

Լյարդը մարդու ամենամեծ օրգանն է։ Այն մասնակցում է ձեր ընդունած սննդի մարսողությանը և նյութափոխանակության արգասիքներից արյան զտմանը։

Առողջ լյարդը կարող է ընդհանրապես ճարպ չպարունակել։ Երբ դուք չարաշահում եք ալկոհոլային խմիչքները կամ ընդունում մեծ քանակով սնունդ, ձեր օրգանիզմն այս «ավելցուկային» կալորիաները փոխակերպում է ճարպի, որոնք պահեստավորվում են լյարդային բջիջներում։

Ճարպը, տարիների ընթացքում կուտակվելով լյարդային բջիջներում, ի վերջո հանգեցնում է «լյարդի ճարպակալման»։

Բազմաթիվ մարդկանց մոտ «ճարպակալված» լյարդը կարող է որևէ զգալի առողջական խնդիր չառաջացնել։ Սակայն, այլ մարդկանց մոտ լյարդի ավելցուկային ճարպը բերում է այս գեղձի բորբոքման և տարիների ընթացքում լյարդի «սպիացման» և ցիռոզի, որն արդեն ծանր հիվանդություն է։ Լյարդի ցիռոզն իր հերթին քիչ թվով մարդկանց մոտ կարող է վերափոխվել լյարդի քաղցկեղի։

Ճարպային հեպատոզը կարող է լինել ալկոհոլի չարաշահման նշաններից մեկը, սակայն, որպես կանոն, այն ալկոհոլի օգտագործման հետ կապ չունի և նման դեպքերում կոչվում է «ոչ ալկոհոլային ճարպային հեպատոզ»։ Շատ հաճախ ճարպային հեպատոզն առողջական այլ խնդիրների, օրինակ՝ դիաբետի կամ մետաբոլիկ համախտանիշի նշաններից մեկն է։

Ճարպային հեպատոզով մարդկանց մոտ բարձրանում է սրտամկանի ինֆարկտի և ինսուլտի ռիսկը։ Եթե հեպատոզի ախտորոշումն ուշացած չէ, ապա հաճախ հնարավոր է լինում որոշակիորեն դանդաղեցնել կամ ընդհանրապես դադարեցնել լյարդի բորբոքային ախտահարումը և նվազեցնել վերջինիս հետ կապված առողջական հետևանքների հավանականությունը։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 21-04-2019