Վարակային մոնոնուկլեոզ

Վարակային մոնոնուկլեոզ
Անգլերեն անվանումը՝ Infectious Mononucleosis, Glandular Fever

Վարակային կամ ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզը ավելի հաճախ երեխաների և երիտասարդների մոտ հանդիպող հիվանդություն է, որը հարուցվում է Էպշտեյն-Բարի վիրուսով:

Արտասահմանյան որոշ երկրներում հիվանդությունը հայտնի է նաև որպես «գեղձային տենդ» (ելնելով պարանոցային գեղձերի այտուցվածությունից և մարմնի ջերմության բարձրացումից):

Էպշտեյն-Բարի վիրուսը տարածվում է թքի մանրագույն կաթիլների միջոցով և վարակված մարդուց առողջին կարող է փոխանցվել հետևյալ ուղիներով՝

  • համբուրվելիս (երբեմն հիվանդությունը նկարագրում են որպես «համբուրվելու հիվանդություն»)
  • հազալիս և փռշտալիս, երբ վիրուսը թքի մանրագույն կաթիլներով տարածվում է շրջակա օդում
  • հեղուկները և սննդի ընդունման առարկաները ու սպասքը համատեղ օգտագործելիս՝ բաժակներ, գավաթներ և այլն:

Վարակային մոնոնուկլեոզով վարակվելիս հիվանդության գանգատները և նշանները զարգանում են 30-50 օրվա ընթացքում: Վարակված մարդը կարող է այլոց համար վարակի աղբյուր մնալ ամիսներ շարունակ, ուստի կանխարգելիչ նկատառումներով մեծ կարևորություն է ստանում հիգիենիկ նորմերի պահպանումը:

Վարակային մոնոնուկլեոզի ախտանիշները զարգանում են աստիճանաբար՝ սկզբում ի հայտ գալով որպես ընդհանուր հոգնածության և աշխատունակության անկման զգացումներ, որոնց միանում են ըմպանի շրջանի ցավերը, նշագեղձերի և պարանոցի ավշային գեղձերի այտուցվածությունը, երբեմն՝ նաև մաշկային ցանը: Լյարդի կամ փայծաղի այտուցվածությունը կարող են առաջացնել ստամոքսի շրջանի (վերփորային) ցավեր: Հիվանդության նշանները, հատկապես ընդհանուր թուլությունը և աշխատունակության նվազումը կարող են շարունակվել շաբաթներից մինչև ամիսներ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 21-04-2019