Նախադաշտանային համախտանիշ

Նախադաշտանային համախտանիշ
Անգլերեն անվանումը՝ Premenstrual Syndrome (PMS)

Նախադաշտանային համախտանիշը ի հայտ է գալիս հերթական դաշտանը սկսվելուց անմիջապես առաջ:

Սովորաբար այս վիճակն առաջ է գալիս դաշտանային արյունահոսությունից 2-3 օր առաջ և ավարտվում դաշտանի ընթացքում:

Նախադաշտանային համախտանիշի ախտանիշները

Նախադաշտանային համախտանիշի (ՆԴՀ, պրեմենստրուալ սինդրոմ) նշանները կարելի է բաժանել երեք հիմնական խմբերի՝ ֆիզիկական, ֆիզիոլոգիական և հուզական:

Ֆիզիկական նշաններ

  • կրծքագեղձերի պնդացում
  • մեջքի ցավեր
  • որովայնային ցավեր կամ այտուցվածություն
  • վքնածության կամ որովայնի փքվածության զգացում
  • մարմնի քաշի ավելացում
  • այտերի այտուցվածություն
  • կրծքագեղձերի այտուցվածություն
  • գլխացավեր
  • հեղուկների պահպանում օրգանիզմում
  • կողմնորոշման խանգարումներ
  • ընդհանուր թուլություն, քնկոտություն և անքնություն
  • փորկապություն և (կամ) փորլուծություն
  • մթերքների նկատմամբ հակում:

Հոգեբանական և հուզական նշաններ

  • գերգրգռվածություն
  • դեպրեսիա
  • տրամդրության անկայունություն
  • տագնապ և նյարդային լարվածություն
  • դյուրագրգռություն
  • ինքնավստահության անկում
  • հուզականության բարձրացում (օրինակ՝ առանց պատճառ լացելը)
  • ագրեսիվություն
  • ուշադրության կենտրոնացման դժվարություններ
  • քնելու հետ կապված դժվարություններ
  • հոգնածության զգացում
  • լիբիդոյի (սեռական հակման) նվազում

Նախադաշտանային նշանները հատուկ են բազմաթիվ կանանց, հատկապես նրանց 20-40 տարեկան հասակում: Դաշտանադադարից հետո այս նշանները սովորաբար մեղմանում կամ լիարժեք անհետանում են:

ՆԴՀ պատճառները դեռ մնում են անհայտ, սակայն համոզմունք կա, որ այն կապված է հորմոնային տեղաշարժերի հետ:

Ինչպե՞ս ինքս ինձ օգնեմ

Կան նախադաշտանային նշանների բուժման մի շարք մեթոդներ (այդ թվում՝ հորմոնային բուժում), որոնք ձեզ կներկայացնի բժիշկը: Բայց կան նաև ոչ պակաս արդյունավետ և անվնաս մեթոդներ, որոնց դուք կարող եք դիմել ինքներդ:

Սննդակարգ և ապրելակերպ

Զարմանալի թող չհնչի, սակայն բարելավելով ձեր սննդակարգը և ապրելակերպը, դուք կարող եք նպաստել նախադաշտանային ախտանիշների մեղմացմանը: Մասնավորապես, դուք կարող եք՝

  • ուտել քիչ քանակներով և հաճախակի. քիչ լցված ստամոքսը կնպաստի որովայնի փքվածության և անհարմարավետության զգացումների (դիսկոմֆորտ) կամ ցավի մեղմացմանը
  • խուսափել աղի կերակրատեսակներից, քանի որ աղի մեծ քանակները նպաստում են ջրի պահպանմանը և այտուցների առաջացմանը
  • խուսափել ալկոհոլ օգտագործելուց, քանի որ խմիչքները կարող են առաջացնել վքնածություն, տրամադրության փոփոխություններ, գլխացավեր և հոգնածության զգացում
  • խմել ջուր և խուսափել կոֆեին պարունակող ըմպելիքներից. կոֆեինը կարող է ուժեղացնել գերգրգռվածությունը և առաջացնել վքնածության զգացում
  • սննդակազմի պարտադիր մաս դարձնել մրգերը, բանջարեղենները և ընդեղենը, որոնք թույլ կտան հաղթահարել բարձրացած ախորժակը՝ միևնույն ժամանակ օրգանիզմին տրամադրելով անհրաժեշտ էներգիան
  • սննդակարգում ավելացնել վիտամիններով հարուստ մթերքներ, օրինակ՝ ձկնեղեն, թարմ մրգեր և բանջարեղեններ, որոնք կարող են մեղմացնել նախադաշտանային նշանները և բարելավել ընդհանուր ինքնազգացողությունը
  • ձեր մարմնի զանգվածը պահպանել նորմալ միջակայքում
  • դադարեցնել ծխելը (եթե ծխող եք) և խուսափել այլ մարդկանց ծխախոտի ծուխը շնչելուց, քանի որ վերջինս կարող է ուժգնացնել նախադաշտանային նշանները:

Ֆիզիկական վարժանքներ

Ֆիզիկական վարժանքը ձեր միտքը և տրամադրությունը բարելավող հիանալի միջոց է, հատկապես, երբ դուք զգում եք հոգնածություն, դեպրեսիա կամ հուզական գերակտիվություն: Ֆիզիկական վարժություններ կատարելիս բարձրանում է սերոտոնին նյութի արտադրությունը, որը նպաստում է բարվոքության և երջանկության զգացումների առաջացմանը:

Չափահասներին խորհուրդ է տրվում վարժանքներ կատարել շաբաթական առնվազն 5 օր և յուրաքանչյուր օր առնվազն 30 րոպե:

Սթրեսը և լարվածությունը կարելի է իջեցնել այնպիսի վարժանքներով, ինչպիսիք առաջարկում են յոգան և համանման այլ մեթոդները: Վաժանքները կարող են նաև բարելավել քունը:

Վիտամիններ և միներալներ

Եթե մտածում եք վիտամիններ կամ միներալային հավելումներ ընդունելու հարցի շուրջ, նախապես խորհրդակցեք ձեր բժշկի հետ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 27-06-2019