Անեմիան հղիության ընթացքում

Անեմիան հղիության ընթացքում

Որոշ կանայք հղի վիճակում դառնում են անեմիկ, որը նշանակում է, որ նրանց օրգանիզմում խիստ քչանում են արյան կարմիր բջիջները (էրիթրոցիտներ):

Անեմիան կարող է էլ ավելի սաստկացնել հղիությանն ուղղեկցող ընդհանուր թուլության և հոգնածության զգացումը, սակայն նկատի ունեցեք, որ կան նաև այս վիճակը կառավարելու ուղիներ:

Ի՞նչ են արյան կարմիր բջիջները

Արյան կարմիր բջիջները կամ էրիթրոցիտները ձեր արյան ձևավոր տարրերի՝ բջիջների մի տեսակն է: Դրանց գլխավոր դերը թթվածինը ձեր սրտից դեպի գլխուղեղ, մկաններ, մաշկ, երիկամներ և մյուս բոլոր օրգաններն ու հյուսվածքները տեղափոխելն է: Արյան կարմիր բջիջներն արտադրվում են ձեր տափակ ոսկրերում, ողներում և խողովակավոր ոսկրերի էպիֆիզներում առկա կարմիր ոսկրածուծում:

Արյան կարմիր բջիջները պարունակում են «հեմոգլոբին» կոչվող սպիտակուցը, որն էլ տեղափոխում է թթվածինը: Որպեսզի հեմոգլոբին արտադրվի, մենք ունենք երկաթի, վիտամին B12-ի և ֆոլաթթվի (ֆոլատ) բավարար անհրաժեշտ քանակների պահանջ:

Ի՞նչ է անեմիան

Երբ դուք ունեք անեմիա (սակավարյունություն), նշանակում է, որ ձեր արյունը չունի բավարար քանակով արյան կարմիր բջիջներ, որպեսզի ինչպես ձեր, այնպես էլ ձեր չծնված երեխայի օրգաններին և հյուսվածքներին հասցնի պահանջվող քանակով թթվածին:

Թույլ անեմիան հղի կանանց շրջանում տարածված երևույթ է և կարող է ուղեկցվել քիչ արտահայտված ընդհանուր թուլությամբ:

Սակայն, եթե դուք ունեք ծանր անեմիա, ապա կարող եք նշել օդի սուր պակասի զգում, հևոց և խիստ արտահայտված թուլություն և հոգնածության զգացում, գլխապտույտ և դժվարությամբ կենտրոնացնեք ձեր ուշադրությունը: Նման դեպքերում հաճախ զարգանում է նաև հաճախասրտություն (տախիկարդիա):

Ինչո՞ւ են հղի կանայք դառնում անեմիկ

Հղիության ընթացքում ձեր օրգանիզմը վերափոխվում է՝ որպեսզի հարմարվի չծնված երեխայի գոյությանը: Ոչ հղի կինն իր օրգանիզմում ունի շուրջ 5 լիտր արյուն, մինչդեռ հղիության ավարտին այս թիվը հասնում է 7-8 լիտրի:

Հավելյալ արյան բջիջների ստեղծումը առաջացնում է երկաթի, վիտամին B12-ի և ֆոլաթթվի (ֆոլատ) բարձրացած պահանջարկ, որպեսզի կարողանա ապահովել հեմոգլոբինի խթանված արտադրությունը: Երկաթի դեֆիցիտը՝ պակասը հղիության ընթացքում անեմիայի հիմնական պատճառն է: Հղիության ժամանակ դուք ունեք շուրջ երեք անգամ ավելի շատ երկաթի պահանջ, քան այն ժամանակ, երբ դաշտանի մեջ էիք: Այսպիսով, հղիության ողջ ընթացքում ձեր օրգանիզմը պահանջում է երկաթի արտաքին հավելյալ քանակների ստացում:

Ցավոք, սննդով ստացված երկաթն աղիներից դժվարությամբ է ներծծվում, որն էլ բերում է հեմոգլոբինի անբավարար քանակի արտադրություն: Ուստի բազմաթիվ կանայք հղիության ընթացքում դառնում են անեմիկ, քանի դեռ չեն ընդունում երկաթի հավելումներ:

Անեմիայի հայտնաբերման ի՞նչ թեստեր կան

Սովորաբար հղի կանայք առաջին անգամ արյան հետազոտություն անցնում են իրենց բժշկին կամ բուժքրոջն առաջին անգամ այցելելիս: Ձեր առաջին այցի ընթացքում նրանք կստուգեն ձեր հեմոգլոբինի մակարդակը և արյան բջիջների քանակները (սա կոչվում է արյան ընդհանուր հետազոտություն): Եթե ստացվեց արյան կարմիր բջիջների քանակի անկում, բժիշկը կարող է նշանակել նաև արյան երկաթի, վիտամին B12-ի և ֆոլաթթվի (ֆոլատ) հետազոտություններ: Ըստ անհրաժեշտության բժիշկը կարող է նաև առաջարկել ժառանգական հիվանդություններ (օրինակ՝ թալասեմիա) հայտնաբերելու համար նախատեսված գենետիկական հետազոտություններ:

Որո՞նք են հղիության ժամանակ անեմիկ լինելու ռիսկերը

Անեմիան կարող է չսահմանափակվել ձեր գանգատներով (թուլություն և օդի պակասի զգացում), այլ բարձրացնել ծննդաբերությունից հետո արյան փոխներարկում կատարելու հավանականությունը: Այն կարող է նաև բերել վաղաժամ ծննդաբերության, թերքաշ և արդեն անեմիկ երեխայի ծնվելուն:

Ինչպե՞ս կարող եմ հղիության ժամանակ խուսափել անեմիայից

Կան հղիության ժամանակ անեմիայի կանխարգելման երեք լավ մոտեցումներ՝

  • սկսեք ձեր հղիությունը լավ առողջական վիճակով
  • հղի ժամանակ սնվեք բավարար չափով
  • ըստ անհրաժեշտության ընդունեք երկաթի հավելումներ:

Սկսեք հղիությունը լավ առողջությամբ

Եթե հղիանալու մտադրություն ունեք, ապա այցելեք ձեր բժշկին և անցեք ձեր առողջական վիճակի գնահատման հերթական ստուգում: Այցի ընթացքում բժիշկը կարող է ձեզ տրամադրել անեմիայի և այլ հիվանդությունների կանխարգելման վերաբերյալ օգտակար խորհուրդներ, օրինակ՝ առաջարկել, որ ստանաք ֆոլաթթվի հավելումներ:

Բժիշկները կանանց սովորաբար խորհուրդ են տալիս նախատեսված հղիությունից առնվազն մեկ ամիս առաջ սկսել ֆոլաթթվի հավելում խմելը և շարունակել այն հղիության առնվազն առաջին երեք ամիսների ընթացքում: Սա կարող է նվազեցնել ապագա երեխայի մոտ նյարդային խողովակի արատների, օրինակ՝ ողնաշարի արատ հանդիսացող «սպինա բիֆիդայի» ռիսկը (spina bifida):

Հղիներին ֆոլաթթու սովորաբար նշանակվում է օրական 0,5 մգ, սակայն այս դեղաչափը կարող է բարձրացվել դիաբետով, էպիլեպսիայով, մարմնի ավելցուկային զանգվածով կամ նախկինում նյարդային խողովակի արատով երեխաներ ծննդաբերող կանաց համար: Զրուցեք այս թեմայով ձեր բժշկի հետ:

Հղի ժամանակ սնվեք բավարար չափով

Անեմիայից պաշտպանվելու լավագույն բնական միջոցն առողջ սննդակարգն է: Երկաթով հարուստ են մսի տարբեր տեսակները, երկաթով հարստացած հացամթերքները և շիլաները: Վիտամին B12-ով հարուստ սննդամթերքներից են միսը, խեցեմորթները, ձուն և կաթնամթերքները: Ֆոլատի մեծ քանակներ հայտնաբերվում են կանաչատերև բանջարեղեններում, լոբու, բրոկոլիի, ծնեբեկի մեջ և այլ բույսերում: Այս մթերքներով հարուստ սննդակարգը մեծապես կօգնի ձեզ, որ կանխարգելեք անեմիան:

Բուսակեր կանայք կարող են կենդանական մթերքը փոխարինել լոբազգիներով, տոֆուով, ձվով և սոյայի կաթով: Բժիշկը կամ դիետոլոգը կարող են նաև տալ օգտակար խորհուրդներ կամ առաջարկել վիտամին B12-ի հավելումներ:

Ցիտրուսային մրգերը և ճաշի ընթացքում կամ անմիջապես դրանից հետո թեյից կամ սուրճից հրաժարվելը կարող են օգնել ձեր աղիներում երկաթի ներծծմանը:

Հավելումներ

Բոլոր կանայք կարող են խորհուրդ ստանալ, որ ընդունեն ֆոլաթթվի հավելումներ, ինչպես նաև սննդակարգում ավելացնեն ֆոլատով հարուստ սննդամթերքներ: Բազմաթիվ կանայք կարող են ստանալ նաև երկաթի հավելումներ խմելու խորհուրդ, եթե ունեն երկաթի դեֆիցիտ կամ դրա ռիսկի խմբում են: Բուսակեր և հումակեր հղի կանանց նաև կարող է առաջարկվել վիտամին B12-ի հավելում:

Եթե ձեզ խորհուրդ են տվել օգտագործել այսպիսի հավելումներ, ապա նախ զրուցեք ձեր բժշկի հետ, որպեսզի ճշտեք դրանք ընդունելու լավագույն տարբերակը: Բժիշկը նաև ձեզ խորհուրդ կտա, թե ինչպես խուսափել հավելումների օգտագործման հետ կապված կողմնակի ազդեցություններից:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 11-06-2020