Մաշկային խնդիրները նորածինների և մանկահասակ երեխաների մոտ

Մաշկային խնդիրները նորածինների և մանկահասակ երեխաների մոտ
Անգլերեն անվանումը՝ Baby Skin Promblems, Baby Rash

Նորածին երեխայի մոտ բավականին հաճախ կարող են առաջանալ մաշկային ցանով կամ բծերով դրսևորվող որոշ մաշկային հիվանդություններ կամ վիճակներ:​

Դրանք սովորաբար լինում են վարակային և ոչ վարակային բնույթի:

Մաշկային ցան առաջացնող հիվանդություններից նորածինների մոտ ավելի հաճախ դիտարկվում են բարուրային շփաբորբը և «օրորոցային գլխարկը»: Սովորաբար դրանք հեշտությամբ բուժվում են և երկարատև առողջական խնդիրներ չեն առաջացնում:

Բարուրային շփաբորբ

Բարուրային շփաբորբը (intert rigo, nappy rash) նորածինների և մանկահասակ երեխաների մոտ խիստ հաճախ հանդիպող մաշկային վիճակ է, որը հանդիպում է բարուրաշոր կամ տակդիր («փամփերս») կրող մանուկների շուրջ մեկ երրորդի մոտ:

Շփաբորբն առաջանում է, երբ նորածնի կամ մանկահասակ երեխայի նուրբ և բավարար դիմադրողականություն չունեցող մաշկը շփվում է բարուրաշորում կամ տակդիրում ներծծված կամ կուտակված մեզի և կղանքային արտաթորանքների հետ:

Շփաբորբը սովորաբար արտահայտվում է մաշկի կարմրությամբ և փափկեցմամբ (մացերացիա) և ի հայտ գալիս նորածնի անութային, աճուկային, շեքի, հետույքի, արմնկային կամ պարանոցի շրջանների մաշկի ծալքերում:

Թույլ շփաբորբը սովորաբար երեխային ցավ չի պատճառում, մինչդեռ չափավոր կամ, առավել ևս, ծանր շփաբորբը կարող է առաջացնել անհարմարավետության զգացում (դիսկոմֆորտ) և ցավ, որը դեռևս հաղորդակցվելու ունակություն չունեցող երեխաների մոտ դրսևորվում է ընդհանուր անհանգստությամբ և լացով:

Բարուրային շփաբորբի բուժումը և կանխարգելումը նորածնի կամ մանկահասակ երեխայի մաշկի ճիշտ խնամքն է և թույլ չտալը, որպեսզի երեխան գերտաքանա: Մաշկի իրար հպվող մակերեսները կարելի է օծել ստերիլ բուսական յուղով կամ մանկական (հիպոալերգիկ) քսուքով:

Եթե շփաբորբը չի վերանում կամ երեխայի մոտ զարգանում է կայուն բնույթ կրող սպիտակ կամ կարմիր բշտիկներով բաց կարմիր թաց ցան, որը սկսում է մաշկային ծալքերով տարածվել, ապա այս նշանները կարող են վկայել խմորասնկային (կանդիդոզ) վարակի առկայության մասին: Նման դեպքերում դուք պետք է այցելեք ձեր մանկաբույժին, քանի որ կարող է առաջանալ հակասնկային կրեմների օգտագործման կարիք:

«Օրորոցային գլխարկ»

«Օրորոցային գլխարկը» (cradle cap) նորածնի գլխամաշկին առաջացող դեղնավուն, ճարպոտ և հաճախ թեփոտվող բծերն են: Ախտահարված մաշկը կարող է արտահայտվել նաև կարմրավուն ֆոնի վրա դեղնավուն թեփուկներով (կեղև): Ախտահարված շրջանում կեղևները պոկվելիս կարող է դիտվել նաև որոշ մազաթափություն:

Նման վիճակը սովորաբար նորածինների մոտ տարածված և անվնաս վիճակ է, որը երեխայի մոտ որևէ անհարմարավետություն (դիսկոմֆորտ) չի առաջացնում: Այն հաճախ տևում է մի քանի ամիս և երեխայի երկու տարեկան հասակում արդեն լիարժեք ինքնուրույն մաքրվում է:

«Օրորոցային գլխարկը» սովորաբար որևէ բուժում չի պահանջում: Սակայն, համառ ընթացքի դեպքում բժիշկը կարող է խորհուրդ տալ, որ կոպտացած դեղնավուն թեփուկները հեռացնեք՝ նախ դրանք փափկեցնելով մանկական շամպունով կամ ձիթապտղի ձեթով և տաք ջրով, որից հետո զգուշությամբ հեռացնելով բամբակե խծուծով, փափուկ ատամի խոզանակով կամ փափուկ սրբիչով։

Երբեմն թեփուկների տակ գտնվող մաշկը կարող է ախտահարվել բակտերիային վարակով։ Եթե մաշկի ախտահարումը չի լավանում կամ տարածվում է մարմնի այլ շրջաններ, զրուցեք ձեր բժշկի հետ։

Այլ մաշկային հիվանդություններ

Նորածինների մոտ շատ ավելի հազվադեպ կարող են առաջանալ մաշկային ցանով կամ բծերով արտահայտվող այլ հիվանդություններ ևս: Դրանք ավելի լուրջ ընթացք ունեն, քան շփաբորբը կամ «օրորոցային գլխարկը»:

  • Վեզիկուլոպուստուլոզ, որը մաշկի մակերեսային ախտահարում է և արտահայտվում է քորոցի գլխիկի մեծության բշտիկների առաջացումով։ Բշտիկների պարունակությունը սկզբում լինում է թափանցիկ (vesicula), ապա դառնում է թարախային (pustula)։ Սովորաբար 2-3 օր hետո բշտիկները պայթում են, ծածկվում կեղևով, իսկ շուրջն առաջանում է նոր ցանավորում։
  • Նորածնային պեմֆիգուսը (pemphigus neonatorum) նույնպես մաշկի մակերեսային և վարակիչ բորբոքում է, որը բնորոշվում է բշտիկների առաջացումով։ Հաճախ հիվանդությունն ունի բարորակ ընթացք, սակայն նպաստող գործոնների հետևանքով կարող է նաև ստանալ ծանր դրսևորումներ:
  • Նորածինների էքսֆոլիատիվ մաշկաբորբ (dermatitis exfoliativa neonatorum Ritter von Ritergeim) հազվադեպ հիվանդություն է, որը հանդիպում է երեխայի կյանքի առաջին շաբաթներում և ունի չարորակ ընթացք (վերնամաշկի շերտազատում և «այրված» մակերեսներ, սեպսիս
  • Տոքսիկ էրիթեմա, կյանքի առաջին շաբաթվա ընթացքում ի հայտ եկող, 2-3 օր տևող և առանց բուժման անհետացող էրիթեմատոզ բծերի, երբեմն նաև՝ դեղնասպիտակավուն պապուլաներ
  • Կարմիր քամի, որը մաշկի ստրեպտոկոկային մակերեսային բորբոքումն է:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 05-06-2019