Կոֆեին

Կոֆեին
Անգլերեն անվանումը՝ Caffeine

Կոֆեինը ալկոհոլիդային նյութ է, որը խթանում է գլխուղեղի և նյարդային համակարգի գործունեությունը։

Բնության մեջ կոֆեինը հանդիպում է սուրճի և կակաոի սերմերում (հատիկներում), թեյի բազմաթիվ տեսակների տերևներում և կոլա ընկույզում։ Կոֆեին պարունակում են նաև շոկոլադը և ոչ ալկոհոլային էներգետիկ ըմպելիքները։

Որպես դեղ, կոֆեինը օգտագործվում է որպես սրտանոթային համակարգի գործունեությունը խթանող միջոց։ Սակայն կոֆեինն ավելի հայտնի է որպես տարաբնույթ սննդամթերքում պարունակվող հոգեխթանիչ։

Կոֆեինի փոքր քանակներն առաջացնում են հոգեխթանում, աշխուժություն և քնկոտության մեղմացում, ընդհանուր հոգնածության թուլացում և աշխատունակության բարձրացում։ Կոֆեինին բնորոշ ազդեցություններից են նաև սրտազարկի հաճախացումը և զարկերակային ճնշման թույլ բարձրացումը։

Կոֆեինի ավելի բարձր քանակները կարող են առաջացնել գլխացավ՝ զարկերակային գերճնշման պատճառով, գերգրգռգածություն, սրտխփոցի զգացում՝ զգալի հաճախասրտության պատճառով և քնի խանգարում։ Կոֆեինի բարձր քանակներ ընդունելիս կարող է գրանցվել նաև թունավորում։

Կոֆեինը համարվում է կախվածություն առաջացնող նյութ, ինչը նշանակում է, որ կանոնավոր օգտագործումը կտրուկ դադարեցնելիս կարող են զարգանալ զրկանքի որոշ նշաններ՝ անհանգստություն և տագնապ, գերգրգռվածություն, քնի խանգարումներ (անքնություն), ուշադրությունը կենտրոնացնելու և հստակ մտածողության խանգարումներ և այլն։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 17-05-2019