Հոգեկան առողջության խնդիրների 9 նշանները

Հոգեկան առողջության խնդիրների 9 նշանները

Հոգեկան առողջության խնդիրները ոչ միշտ են հեշտությամբ կամ անմիջապես հայտնաբերվում։

Իսկ որո՞նք են որևէ հոգեկան հիվանդության ախտանիշները։ Եթե ձեր ընկերոջ կամ սիրելիի հետ «մի բան այն չէ», ինչպե՞ս հասկանալ՝ դա զուտ տրամադրության անկո՞ւմ է, թե՞ ավելի լուրջ խնդիր։ Ալկոհոլ շատ օգտագործելը, հաճախ երեկույթներին մասնակցելը, շուտ հուզվելը, սննդից չհագենալը կամ իրեն սննդից զրկելը՝ բոլորն էլ մարդու վարքագծային, մտածողության կամ զգացմունքների դրսևորումներ են։ Սակայն ինչպե՞ս «նորմալը» տարբերել «շեղումից», առավել ևս, որ ըստ տարբեր տվյալների 5 մարդուց 1-ի մոտ առկա է հոգեկան առողջության որևէ խնդիր։

Հոգեկան խնդիրները հաճախ արտահայտվում են ոչ թե կոնկրետ մեկ նշանով, այլ՝ տարբեր դրսևորումների համակցությամբ։ Ձեզ ենք ներկայացնում 9 նշաններ, որոնք կօգնեն, որ ձեզ մոտ կամ ձեր հարազատի մոտ կասկածեք հոգեկան առողջության խնդիրի առկայություն։

1. Անհանգստություն կամ տագնապի զգացում

Մենք բոլորս էլ ժամանակ առ ժամանակ անհանգստանում կամ սթրեսի ենք ենթարկվում։ Սակայն տագնապը կարող է դառնալ հոգեկան առողջության որևէ խնդրի նշաններից մեկը, եթե այն կայուն է և դրսևորվում է ոչ համարժեք իրավիճակներում։ Տագնապի այլ նշաններից են՝ սրտխփոցի զգացում, շնչարգելություն, գլխացավ, շարժողական անհանգստություն, փորլուծություն կամ մտածողության արագացում։

2. Դեպրեսիա կամ դժբախտ լինելու զգացում

Նկատե՞լ եք երբևէ, որ ձեր ընկերը կորցրել է նախկինում իր սիրած զբաղմունքի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Եթե նա նաև վերջին երկու շաբաթը կամ ավելի երկար ժամանակահատվածում մշտապես տխուր կամ գերգրգռված է, կորցրել է իր նախկին աշխուժությունը, «ներքին» էներգիան և շարժառիթները, դարձել է լացակումաց աչքերով, հավանաբար, նրա մոտ զարգացել է դեպրեսիա։

3. Հուզական պոռթկումներ

Յուրաքանչյուր մարդ կարող է լինել ուրախ կամ տխուր, սակայն տրամադրության հանկարծակի և կտրուկ փոփոխությունները, օրինակ՝ անբացատրելի զայրույթ, կարող է լինել հոգեկան հիվանդության նշաններից մեկը։

4. Քնի խնդիրներ

Ընդհանուր առմամբ, մենք 7-9 ժամ անցկացնում ենք գիշերային քնի մեջ։ Երբ մարդու քնի սովորույթը կայուն կերպով փոփոխվում է, դա կարող է նշանակել որևէ հոգեկան հիվանդության առկայության մասին։ Օրինակ, անքնությունը կարող է լինել տագնապային խանգարման կամ ապօրինի թմրամիջոցների օգտագործման հետևանքներից մեկը։ Չափից դուրս շատ կամ քիչ քունը կարող է վկայել դեպրեսիայի կամ քնի խանգարումների մասին։

5. Մարմնի կշռի կամ ախորժակի փոփոխություններ

Մեզնից շատերը ցանկանում են մի քանի կիլոգրամով նիհարել, սակայն որոշ մարդկանց մոտ մարմնի կշռի տատանումները կամ կտրուկ անկումը կարող են լինել որոշ հոգեկան հիվանդությունների առկայության մասին հուշող նշաններից մեկը (օրինակ՝ դեպրեսիա կամ սնման խանգարումներ)։ Հոգեկան խանգարումները կարող են ազդել նաև ախորժակի վրա։

6. Լռակյաց կամ պարփակված վիճակ

Մենք բոլորս էլ ցերեկային ժամերին կարող ենք լինել լուռ, ամփոփվենք մեր մտքերի մեջ կամ «կտրվենք աշխարհից»։ Սակայն մշտական ինքնամեկուսացումը և առօրյա կյանքից օտարումը կարող են վկայել հոգեկան առողջության խնդրի մասին։ Եթե ձեր ընկերը կամ սիրելին պարբերաբար ինքնամփոփվում, ինքնամեկուսանում և հրաժարվում է նախկին շփումներից, ապա կարող է ունենալ դեպրեսիա, բիպոլյար խանգարում կամ հոգեկան այլ հիվանդություն։

7. Ալկոհոլի և թմրամիջոցների օգտագործում

Մտահոգվա՞ծ եք, որ հարազատ մարդը չափից դուրս շատ ալկոհոլ է օգտագործում։ Երբեմն մարդիկ ալկոհոլ կամ թմրամիջոցներ օգտագործում են, որ «բուժեն» իրենց հոգեկան խնդիրները։ Այլ դեպքերում, ալկոհոլը և թմրամիջոցներն իրենք կարող են դառնալ հոգեկան առողջության խնդիրների, նույնիսկ հոգեկան ծանր հիվանդությունների պատճառ։

8. Մեղավորության և անօգուտ լինելու զգացում

Այնպիսի մտքերը, ինչպիսիք են՝ «ես տապալվել եմ», «սա իմ սխալն է» կամ «ես ոչ մեկին օգուտ չեմ կարող տալ», հատկապես եթե ստանում են կայուն բնույթ, կարող են լինել դեպրեսիայի նշաններից մեկը։ Ձեր ընկերը կամ սիրելին կարող է օգնության կարիք ունենալ, եթե հաճախակի ինքն իրեն քննադատում կամ մեղադրում է։ Ծանր դեպքերում մարդը կարող է նույնիսկ ինքն իրեն վնասել կամ ինքնասպանության փորձ կատարել։ Սա նշանակում է, որ տվյալ մարդու մոտ կարող է լինել սուիցիդալ խանգարում և նրա կյանքը փրկելու համար գուցե անհրաժեշտություն լինի զանգել 1-03 և կանչել շտապբուժօգնություն։

9. Վարքագծերի կամ զգացողությունների փոփոխություններ

Հոգեկան հիվանդությունը կարող է սկսվել մարդու զգացողությունների, մտածողության և վարքագծերի զգալի փոփոխություններով։ Եթե զգում եք, որ ձեր դիմացինի մոտ ինչ-որ մի բան «ճիշտ չէ», զրուցեք նրա հետ հնարավոր օգնության մասին։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021