Քուն

Քուն

Երբ դուք հասնեք ձեր 80 տարեկանին, ձեր կյանքի ընթացքում քնած ժամերի ընդհանուր տևողությունը կկազմի... մոտ 28 տարի:

Ծանոթացեք նաև այս հոդվածի հետ ուղղակիորեն կապված այլ նյութերի հետ:

Այսինքն, դուք ձեր կյանքի շուրջ մեկ երրորդ մասն անցկացնում ենք քնած վիճակում:

Բավարար քունը ձեր առողջության գրավականն է: Սակայն մերօրյա սթրեսով լի կյանքում շատ դժվար է լինում «բավարար» քանակի և որակի քունն ապահովելը: Եվ այժմ մարդկանց մեծ մասի մոտ քնի խանգարումները դարձել են խիստ տարածված:

Ի ուրախություն բոլորիս, կան շատ պարզ քայլեր, որոնք կարող են օգնել մեզ՝ հաղթահարելու անքնությունը և օրը սկսել առույգ և լավ տրամադրությամբ:

Ի՞նչ է քունը

Երբ դուք քնած եք, ձեր աչքերը փակ են, ձեր մկանների մեծ մասը՝ թուլացած և ձեր գիտակցությունը՝ մասամբ «անջատված»: Քանի դեռ ձեր մարմինը հանգստանում է, ուղեղը շարունակում է ակտիվ աշխատել:

Քնելիս դուք նախ քուն եք մտնում, այնուհետ այդ քունը պահպանվում է։ Այս երկուսն էլ կարող են խանգարվել, երբ դուք դժվար եք քուն մտնում կամ չեք կարողանում մնալ քնած վիճակում։

Բուն քնած վիճակում ձեր ուղեղն անցնում է որոշակի ցիկլեր (գիշերվա ընթացքում՝ 4-6 անգամ), որոնք կազմված են միմյանց փոխարինող արագ և դանդաղ փուլերից։

Ձեր ուղեղը և մարմինը հանգստանում են գլխավորապես դանդաղ քնի փուլում, որի ընթացքում գրանցվում է նաև ձեր անոթազարկի դանդաղում, արյան ճնշման նվազում և նյութափոխանակության դանդաղում։ Իսկ երազներ տեսնում եք քնի արագ փուլի շրջանում։

Ձեր օրգանիզմի «ներքին մեխանիզմները» հսկում և կարգավորում են, թե դուք երբ քնեք և երբ արթուն մնաք: Երբ այս մեխանիզմները խափանվում են, օրինակ՝ գիշերային հերթապահության կամ այլ պատճառներով, առաջ են գալիս քնի խանգարումներ:

Ինչո՞ւ է քունը կարևոր

Մինչ օրս գիտնականները մինչև վերջ չեն պարզաբանել, թե ինչո՞ւ մենք այսքան շատ քնի կարիք ունենք, թեև ընդհանուր համոզմունք կա, որ քունն օգնում է, որ մենք ֆիզիկապես վերականգնվենք, իսկ մեր ուղեղը «վերակազմակերպի» իր գործունեությունը: Քունն անհրաժեշտ է, որ մեր մարմինը և մեր միտքը կարողանան նորմալ գործել:

Բավարար քունը թույլ է տալիս, որ ձեր պաշտպանական համակարգերը (իմունիտետ) գործեն բավարար ակտիվ, և ձեր սիրտն ու անոթները մնան առողջ: Քունը թույլ է տալիս, որ դուք կարողանաք դիմակայել հիվանդությունները և վերականգնեք ձեր առողջությունը: Այն օգնում է ձեր ախորժակի և մարմնի զանգվածի կարգավորմանը: Քունն անհրաժեշտ է ձեր ուշադրությունը պատշաճ մակարդակի վրա պահպանելու, ձեր մտքերն ու հիշողությունները կազմակերպելու և նոր տեղակատվությունը հեշտությամբ ընկալելու համար:

Քունը և ձեր առողջությունը

Բավարար քնի բացակայությունը կարող է լրջորեն ազդել ձեր առողջության վրա: Մտավոր նորմալ գործունեությունը խաթարելուց բացի, քնի պակասը կարող է առաջացնել նաև տարբեր «մարմնական» խնդիրներ, այդ թվում բարձրացնել այնպիսի լուրջ հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը, ինչպիսիք են սրտի իշեմիկ հիվանդությունը, բարձր արյան ճնշումը (հիպերտենզիա) կամ շաքարախտը (շաքարային դիաբետ): Քնի մշտական պակասը կարող է դառնալ նաև վաղաժամ մահվան բերող անբարենպաստ գործոններից մեկը:

Մարդիկ, ովքեր քնի մշտական պակաս ունեն, ավելի մեծ հավանականությամբ են դառնում ճանապարհատրանսպորտային և այլ պատահարների կամ զոհ կամ էլ մեղավոր: Նման մարդիկ հաստատ չեն փայլում իրենց աշխատանքային արդյունավետությամբ:

Քնի խանգարումներից ավելի հաճախ հանդիպում են անքնությունը, խռմփոցը և քնի ապնոէն (քնած ժամանակ շնչառության խանգարում):

Եթե դուք կարծում եք, որ ձեր քունը խանգարված է, զրուցեք այդ մասին ձեր բժշկի հետ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021