Վիտամին A (ռետինոլ)

Վիտամին A (ռետինոլ)

Վիտամին A-ն կարևոր է լավ տեսողության, մաշկի առողջության և ձեր իմունային համակարգի կայուն գործունեության համար։

Դուք կարող եք այս վիտամինի բավարար քանակներ ստանալ բազմատեսակ և առողջ սննդակարգով։ Վիտամին A-ի պակասը խիստ հազվադեպ հանդիպող և հեշտ բուժվող վիճակ է։

Ի՞նչ է վիտամին A-ն

Կա վիտամին A-ի երկու տեսակ։ Առաջինը՝ ռետինոլը, հայտնի է «լիովին ձևավորված» վիտամին և հանդիպում է տավարի մսի, ձկնեղենի, թռչնամսի մեջ և կաթնամթերքներում։ Երկրորդ տեսակն այս վիտամինի նախորդող ձևն է՝ պրովիտամին A-ն (կարոտինոիդներ), որը հանդիպում է մրգերում, բանջարեղեններիում և այլ բուսական սննդամթերքներում։ Պրովիտամին A-ի ամենահաճախ հանդիպող տեսակը բետա-կարոտենն է, որը հանդիպում է սննդամթերքներում և սննդային հավելումներում։

Վիտամին A-ն կարևոր է ձեր աչքերի գործունեության, հատկապես՝ գիշերային տեսողության համար։ Այս վիտամինն օգնում է նաև, որպեսզի ձեր մաշկը մնա առողջ։ Դուք վիտամին A կարող եք ստանալ միայն սննդամթերքներից և ըմպելիքներից։

Վիտամին A-ով հարուստ սննդամթերքներ

Եթե ձեր սննդակարգը բազմազան է, ամենայն հավանականությամբ դուք սննդի միջոցով ստանում եք վիտամին A-ի բավարար քանակներ։ Վիտամին A-ի վերոնշյալ երկու տարբերակների լավ աղբյուրներ են հանդիսանում՝

  • անճարպ միս, լյարդ կամ լյարդի պաքսիմատ, թռչնամիս, յուղոտ (ծովային) ձկներ և ձվի դեղնուց
  • կանաչ տերևավոր բանջարեղեններ, նարնջագույն, դեղին և այլ գունավորման բանջարեղեններ (օրինակ՝ գազար, կարմիր պղպեղ, կանաչ սոխ, դդում և լոլիկ)
  • ոլոռեղեն և լոբազգիներ
  • մրգեր
  • չթեփազերծված հատիկավորներ և (կամ) բջջանքի մեծ քանակներ պարունակող սննդամթերքներ, օրինակ՝ հացամթերք, բրինձ, մակարոնեղեն, վարսակ, գարի և այլն
  • տոֆու, ընկուզեղեն և սերմեր
  • սերուցքային կարագ, ամբողջական կաթ, յոգուրտ, պանիր, ցանկալի է՝ ցածր յուղայնության։

Չափահաս տղամարդկանց և կանանց համար վիտամին A-ի օրական խորհուրդ տրվող քանակներն են համապատասխանաբար 0,9 մգ և 0,7 մգ։

Կարիք ունե՞մ արդյոք ստանալու վիտամին A-ի հավելումներ

Բազմաթիվ մարդիկ ընդունում են վիտամինային հավելումներ, սակայն դրա օգտակարության մասին վկայող տվյալներ չկան։ Լրացուցիչ վիտամինի կարիք կարող է զգացվել այն դեպքում, եթե ձեզ մոտ կա վիտամինային անբավարարություն։ Ուստի, առանց վիտամինային պակասի հավելումներ ստանալը նպատակահարմար չէ։

Վիտամինային հավելումները բավականին թանկ են։ Ընդունեք այդ հավելումները միայն ձեր բժշկի խորհրդով։

Վիտամին A-ի պակասի ռիսկի խմբեր

Վիտամին A-ի պակասը կարող է թուլացնել մութ պայմաններում ձեր տեսողությունը («հավկուրություն»)։ Այն կարող է նաև դժվարացնել վարակների դեմ ձեր օրգանիզմի պայքարը։

Ձեզ մոտ կարող է զարգանալ վիտամին A-ի պակաս, եթե խանգարված է աղիներից այս վիտամինի ներծծման գործընթացը։ Նման վիճակ կարող է առաջանալ հետևյալ դեպքերում՝

Վիտամին A-ի պակասը սովորաբար ախտորոշվում է արյան հետազոտությամբ։

Եթե ձեր արյան մեջ վիտամին A-ի մակարդակը խիստ ցածր է, բժիշկը կարող է կասկածել այս վիտամինի անբավարարություն և նշանակել վիտամին A պարունակող հավելումներ։

Վտանգավո՞ր են արդյոք վիտամին A-ի չափից մեծ քանակները

Այո։ Դուք պետք է զերծ մնաք վիտամին A-ի հավելումներ ընդունելուց, եթե այդ մասին խորհուրդ չի տվել ձեր բժիշկը։

Վիտամին A-ի չափից դուրս մեծ քանակները կարող են առաջացնել առողջական լուրջ հետևանքներ՝ սրտխառնոց, մազաթափություն, մշուշոտ տեսողություն, մաշկի նարնջագույն երանգավորում, մարմնի շարժումների վերահսկման անկարողություն։

Հղի կանանց մոտ վիտամին A-ի մեծ քանակները կարող են առաջացնել պտղի բնածին արատներ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 25-05-2020