Վիտամին C (ասկորբինաթթու)

Վիտամին C (ասկորբինաթթու)
Անգլերեն անվանումը՝ Vitamin C, Ascorbic Acid

Վիտամին C-ն կամ ասկորբինաթթուն ձեր առողջության համար անփոխարինելի սննդանյութ է։

Դուք ամեն օր ստանում եք այս վիտամինը ձեր ընդունած սննդի և հեղուկների միջոցով։ Վիտամին C-ի օրական պահանջը չափահաս տղամարդկանց համար 90 մգ է, իսկ կանանց համար՝ 75 մգ (միլիգրամ)։

Ի՞նչ է անում վիտամին C-ն

Վիտամին C-ն կարևոր է հետևյալի համար՝

  • պահպանում է ձեր մաշկի, անոթների, ոսկրերի և կապանային հյուսվածքների առողջ վիճակը
  • օգնում է վերքերի լավացմանը
  • օգնում է վարակների կանխարգելմանը
  • որպես հակաօքսիդանտ, օգնում է ազատ ռադիկալներից ձեր բջիջների պաշտպանությանը (ազատ ռադիկանելը կարող են որոշակի դեր խաղալ սրտային հիվանդությունների, քաղցկեղի և այլ հիվանդությունների զարգացման մեջ)
  • օգնում է, որ երկաթը ձեր աղիներից ներծծվի դեպի արյան հուն և պաշարվի ձեր օրգանիզմում։

Վիտամին C-ի աղբյուրները

Վիտամին C-ն հայտնաբերվում է տարբեր մրգերում և բանջարեղեններում, այդ թվում՝

  • սև հաղարջ
  • ցիտրուսային մրգեր՝ նարինջ, լայմ և կիտրոն
  • հատապտուղներ
  • կիվի
  • լոլիկ (պոմիդոր)
  • բրոկոլի
  • կարմիր, դեղին և կանաչ բիբար (պղպեղ)
  • կաղամբ
  • սպանախ։

Կարևոր է իմանալ, որ կտրտած կամ եփած մթերքներում վիտամին C-ն փոփոխվում է և դառնում ավելի պակաս արդյունավետ։ Ուստի խորհուրդ է տրվում մրգերը և բանջարեղեններն ուտել հում կամ թույլ եփած վիճակում և չկտրտել դրանք, եթե երկար ժամանակ չեք համտեսելու։

Դուք կարող եք ստանալ վիտամին C-ի ձեզ անհրաժեշտ քանակները սննդի միջոցով։

Վիտամին C-ի պակաս (դեֆիցիտ)

Վիամին C-ի խիստ պակասը կարող է բերել ցինգա (լնդախտ) հիվանդության առաջացմանը, որը տարածված էր դարեր առաջ։ Ներկայում ցինգան խիստ հազվադեպ հանդիպող հիվանդություն է, քանի որ թարմ մրգերն ու բանջարեղենները մատչելի են ամենուրեք։

Ովքե՞ր են վիտամին C-ի պակասի նկատմամբ ռիսկային

Վիտամին C-ի պակասը (դեֆիցիտ) հանդիպում է խիստ հազվադեպ, սակայն կան մարդիկ, ովքեր այս վիճակի նկատմամբ ունեն բարձր ռիսկ։ Այդ խմբերն են՝

  • մարդիկ, ովքեր դժվարանում են պահպանել առողջ սննդակարգը և գրեթե չեն օգտագործում թարմ մրգեր ու բանջարեղեններ (օրինակ՝ ծերեր, աղքատներ, սնման խանգարմամբ անձինք)
  • մարդիկ, ովքեր ծխում են չափից դուրս շատ կամ չարաշահում են ալկոհոլ կամ թմրամիջոցներ
  • մարդիկ, ովքեր ունեն այնպիսի հիվանդություններ, որոնց ժամանակ դժվարանում է սննդի մարսողությունը, օրինակ՝ ցելիակա, խոցային կոլիտ կամ Կրոնի հիվանդություն։

Պե՞տք է արդյոք խմել վիտամին C-ի հավելումներ

Բազմաթիվ մարդիկ ստանում են վիտամինային հավելումներ, սակայն բավարար տվյալներ չկան այն մասին, որ դա կարող է օգտակար լինել, քանի դեռ վիտամինային պակաս չկա։

Վիտամինային հավելումները նաև թանկ են, իսկ դուք կարող եք ձեր առողջ սննդակարգով ստանալ ոչ միայն վիտամին C, այլև բոլոր վիտամիններն ու միներալները ձեզ անհրաժեշտ քանակներով։ Վիտամին C-ի հավելումները կարող են առաջացնել նաև կողմնակի ազդեցություններ, օրինակ՝ որովայնային ցավեր և փորլուծություն։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 28-05-2019