Աշխատանքային սթրես

Սթրեսը մի բան է, որը յուրաքանչյուր մարդ ժամանակ առ ժամանակ զգում է։

Սակայն, երբ աշխատավայրում ունենում եք երկարատև սթրես, այն կարող է բացասաբար ներգործել ձեր մասնագիտական ունակությունների և ընդհանուր առողջական վիճակի վրա։ Նման դեպքերում պետք չէ «լուռ տառապել», հատկապես, եթե կան սթրեսի կառավարման տարբեր արդյունավետ մեթոդներ։

Ի՞նչ է աշխատանքային սթրեսը

Երբ մարդիկ աշխատավայրում զգում են ներքին լարվածություն, առաջանում է անհամապատասխանություն ակնկալվող և կատարված աշխատանքների միջև։ Նման վիճակի պատճառ կարող է հանդիսանալ սթրեսը, որի ճնշման ներքո չեք կարողանում լիարժեք դրսևորել ձեր ունակությունները և սկսում եք դժվարությամբ անել մի բան, որը երբեք ձեզ չի անհանգստացրել։

Աշխատավայրի հետ կապված սթրեսը կարող է խանգարել յուրաքանչյուր մարդու։ Այն կարող է բացասաբար ազդել աշխատողի ընտանեկան կյանքի, աշխատանքից դուրս փոխհարաբերությունների և աշխատանք-կյանք հավասարակշռության վրա։

Աշխատանքային սթրեսը նաև բացասաբար է անդրադառնում գործատուի վրա, քանի որ ընկնում է աշխատանքային արտադրողականությունը։ Սա ոչ միայն անհատ աշխատողի, այլև աշխատավայրում առողջության և անվտանգության խնդիր է, ուստի գործատուն ևս պետք է խիստ հետաքրքրված լինի, որ նվազեցնի աշխատավայրում սթրեսի մակարդակը։

Աշխատանքային սթրեսի պատճառները

Կան աշխատավայրում սթրեսի զարգացման տարբեր պատճառներ, օրինակ՝ երկարատև աշխատաժամանակ, աշխատանքային գերծանրաբեռնվածություն, գործընկերների կամ գործատուի հետ լարված փոխհարաբերություններ ու հակասություններ։

Աշխատանքային միջավայրն ինքնին կարող է ստեղծել աշխատանքային սթրես։ Այն կարող է ավելի սրվել, եթե չունեք դրական և աջակցող աշխատանքային միջավայր։ Նման դեպքերում աշխատավայրը վերածվում է շարունակական կամ քրոնիկ սթրեսի աղբյուրի, որը կարող է բերել աշխատողի հոգեկան առողջության տարաբնույթ խնդիրների, այդ թվում՝ տագնապ, դեպրեսիա կամ տագնապի խանգարումներ։

Աշխատանքային սթրեսի նշանները

Աշխատանքի հետ կապված սթրեսի նշաններից են՝

  • խուճապային նոպաներ, օրինակ՝ հաճախացած սրտազարկ կամ ցավեր կրծքավանդակի շրջանում
  • աշխատավայրում լարվածության և «սահմանային վիճակի» զգացումներ
  • ուշացումներ ամեն ինչում
  • ժողովներին կամ աշխատավայրում որևէ միջոցառմանը մասնակցելու ցանկության կամ հետաքրքրության կորուստ
  • ուշադրության կենտրոնացման դժվարացում և ցրվածություն
  • հեշտությամբ՝ հիասթափություն կամ զայրույթ
  • աշխատանքն ավարտին հասցնելու անկարողություն և հյուծված լինելու զգացում
  • աշխատավայրում և տանն այլ մարդկանցից խուսափելու ցանկություն և մեկուսացում։

Ինչպե՞ս կառավարել սթրեսն աշխատավայրում

Կան աշխատանքի հետ կապված սթրեսի կառավարման որոշ մեթոդներ, որոնցից են՝

  • փորձել սթրեսածին գործերն անել ոչ թե միաժամանակ, այլ առանձին
  • զրուցել հավատարիմ մարդու հետ անձնական կամ մասնագիտական կյանքից
  • փորձել ռելաքսացիայի որոշ մեթոդներ, օրինակ՝ մեդիտացիա
  • հասկանալ, թե երբ է պետք «գցել տեմպը» և հարմար օրերին կրճատել աշխատաժամերը
  • վերցնել արձակուրդ, ժամանակավորապես կտրվել աշխատանքից և զբաղվել հաճույք պատճառող գործերով՝ ընտանեկան հոբբիներ, մարզաձևեր և այլն
  • դիմել և սթրեսը մեղմացնելու մասին խորհուրդներ ստանալ բժշկից կամ հոգեկան առողջության մասնագետից
  • զրուցել գործատուի հետ
  • դիմել հոգեբանական աջակցության ծառայությանը։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 15-12-2021