Կանանց կամ իգական վերարտադրողական համակարգը ներգրավված է սեռականության և պտղաբերության գործընթացներում:

Այս համակարգի կազմության մեջ մտնում են մի շարք օրգաններ՝ արգանդ, ձվարաններ, ֆալոպյան փողեր և հեշտոց, ինչպես նաև տարբեր հորմոններ:

Անատոմիա և գործառույթներ

Իգական վերարտադրողական համակարգը ներառում է՝

  • զույգ ձվարաններ, որոնք արտադրում են իգական հորմոններ (էստրոգեն և պրոգեստերոն), ինչպես նաև ստեղծում և պահպանում են ձվաբջիջներ, որոնք հասունանալուց հետո ձվազատվում են և լքում օրգանը
  • ֆալոպյան փողեր, որոնք ձվարաններն արգանդին միացնող զույգ բարակ (ճկույթի հաստության) խողովակներ են և որոնց լուսանցքով տեղի է ունենում ձվարաններից ազատված ձվաբջջի տեղափոխումը (մինչ այդ հասունացած ձվաբջիջը ձվարանից մուտք է գործում արգանդափող վերջինիս ձվարանին մոտեցնող ձագարաձև և ծոպավոր ծայրով)
  • արգանդ, որը մկանակազմ տանձաձև օրգան է և հղիությունը կայանալու դեպքում հանդիսանում է բեղմնավորված ձվաբջիջի զարգացման վայր
  • պարանոց, որն արգանդի ստորին մասն է և վերջինս կապում է հեշտոցի հետ
  • հեշտոց, որը մկանաշարակցահյուսվածքային խողովակ է և արգանդի պարանոցը կապում է արտաքին աշխարհի հետ (բացվում է ամոթույքային ճեղքի մեջ):

Ինչպե՞ս է դաշտանային ցիկլը գործում

Միջին հաշվարկով, արևմտյան երկրների աղջիկների դաշտանային ցիկլերը սկսվում են 12-13 տարեկանում, սակայն կան աղջիկներ, որոնք առաջին դաշտանը տեսնում են ավելի վաղ կամ ավելի ուշ: Դաշտանային ցիկլը սովորաբար տեղի է ունենում ամեն ամիս (այստեղից էլ «ամսական» անվանումը) և տևում միջինը 28 օր:

Յուրաքանչյուր ցիկլ կնոջը նախապատրաստում է հնարավոր հղիությանը: Ձվազատման փուլում ձվարանից ազատվում է ձվաբջիջ, և արգանդի լորձաթաղանթը (էնդոմետրիում) աճում և հաստանում է, որպեսզի սնուցի ձվաբջիջը, եթե վերջինս բեղմնավորվի:

Եթե ձվաբջիջնը չի բեղմնավորվում, արտաճած այս լորձաթաղանթն առանձնանում է արգանդից և արյան հետ միասին որպես դաշտան (մենստրուացիա) հեշտոցով հեռանում օրգանիզմից:

Դաշտանադադարը (մենոպաուզա) կնոջ դաշտանային ցիկլի դադարեցումն է: Այն սովորաբար տեղի է ունենում 45-55 տարեկանում, իսկ արևմտյան երկրներում՝ 51-52 տարեկանում:

Ի՞նչը կարող է սխալ ընթանալ

Կանանց վերարտադրողական համակարգի հետ կապված հիմնական հիվանդություններն ու վիճակներն են՝

Ե՞րբ այցելել բժշկին

Առաջացման պատճառից կախված, ձեր դաշտանի հետ կապված ախտանիշները կարող են լինել տարբեր, օրինակ՝

Այցելեք ձեր բժշկին, եթե ունեք հետևյալ ախտանիշները՝

Դաշտանային ցիկլը տարբեր կանանց մոտ ընթանում է տարբեր ձևով, սակայն կանանց մեծամասնությունը լուրջ դժվարությունների չի հանդիպում: Եթե նկատել եք ձեր դաշտանային ցիկլի հետ կապված որևէ շեղում, որը ձեզ անհանգստացնում է, դիմեք ձեր բժշկին: