Դեղեր և հավելումներ

Մետոպրոլոլ

Ընդհանուր նկարագրություն

Մետոպրոլոլը բետա պաշարիչ է (բետա ադրեներգիկ պաշարող նյութ կամ կարճ՝ բետա-բլոկեր).

Բետա-բլոկերները կանխում են նորեպինեֆրին և էպինեֆրինը (ադրենալին) նյարդահաղորդիչների կապվելը նյարդերի բետա ընկալիչների (ռեցեպտորների) հետ: Նյարդահաղորդիչները կամ նեյրոմեդիատորները քիմիական նյութեր են, որոնք ապահովում են տարբեր նյարդերի միջև սինապսային հաղորդականությունը:

Պաշարելով նորէպինեֆրինի և էպինեֆրինի ազդեցությունը սիրտ և արյունատար անոթներ հասնող նյարդերի վրա՝ բետա-բլոկերները նվազեցնում են սրտազարկի հաճախականությունը (բացասական քրոնոտրոպ ազդեցություն) և սրտի կծկման ուժը (բացասական ինոտրոպ ազդեցություն) և նվազեցնում արյան ճնշումը՝ թուլացնելով և լայնացնելով արյունատար անոթները, սակայն նաև կարող են կծկել օդատար ուղիները (բրոնխները) շրջապատող մկանները և նեղացնել դրանք։

Կրծքահեղձուկ (ստենոկարդիա) առաջանում է, երբ սրտամկանի թթվածնի կարիքը գերազանցում է թթվածին տեղափոխող արյան մատակարարմանը: Դանդաղեցնելով սրտազարկը և նվազեցնելով սրտի մկանների կծկման ուժը, Բիսոպրոլոլը նվազեցնում է սրտի աշխատանքը և սրտի պահանջարկը թթվածնի նկատմամբ:

Բրենդային անվանումներ՝ Lopressor, Toprol XL

Օրինակներ

Բետա-բլոկերների այլ օրինակներից են՝

  • Պրոպրանոլոլ (Ինդերալ)
  • Ատենոլոլ (Տենորմին)
  • Տիմոլոլ (Բլոկադրեն)
  • Բիսոպրոլոլ (Զեբետա) և այլն:

Ցուցումներ

Մետոպրոլոլ կարող է նշանակվել հետևյալ հիվանդությունների և վիճակների բուժման համար՝

  • բարձր արյան ճնշմում (հիպերտենզիա)
  • սրտային ցավ (կրծքահեղձուկ)
  • կանգային սրտային անբավարարություն
  • հիպերթիրեոիդիզմ (թիրեոտոքսիկոզ) կամ գերակտիվ վահանաձև գեղձ
  • սրտի ռիթմի խանգարումներ, որոնք ուղեկցվում են արագացած սրտազարկով (տախիառիթմիաներ)
  • որոշ նյարդաբանական վիճակներ:

Մետոպրոլոլը նաև կարող է նշանակվել միգրենային գլխացավերը կանխարգելելու համար:

Կողմնակի ազդեցություններ

Մետոպրոլոլն ընդհանուր առամբ լավ է հանդուրժվում: Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են՝

  • որովայնային կծկանքներ
  • փորլուծություն
  • փորկապություն
  • հոգնածություն
  • անքնություն
  • ստամոքսի խանգարում
  • սրտխառնոց
  • դեպրեսիա
  • երազատեսություն
  • հիշողության կորուստ
  • ջերմություն
  • իմպոտենցիա
  • գլխապտույտ
  • ցածր արյան ճնշում (հիպոտենզիա)
  • վարժանքների նկատմամբ դիմադրողականության նվազեցում
  • արյան տրիգլիցերիդների բարձրացնում
  • բրոնխոսպազմ
  • սառը վերջույթներ
  • կոկորդացավ
  • շնչարգելություն և հևոց կամ խզզոցներ:

Հնարավոր լուրջ կողմնակի ազդեցություններից են՝

  • դանդաղ սրտի ռիթմ (բրադիկարդիա)
  • Ռեյնոյի ֆենոմեն
  • հեպատիտ
  • բարձրացրած ինսուլինակայունություն:

Մետոպրոլոլը կարող է ասթմայով, քրոնիկ բրոնխիտով կամ էմֆիզեմայով պացիենտների մոտ վատթարացնել դժվարաշնչությունը:

Նախազգուշացումներ

  • Դանդաղ սրտի ռիթմերով (բրադիկարդիա) և սրտի բլոկադաներով (սրտի էլեկտրական հաղորդչականության խանգարումներ) հիվանդների մոտ Մետոպրոլոլը կարող է առաջացնել վտանգավոր դանդաղասրտություն և նույնիսկ շոկ: Մետոպրոլոլը նվազեցնում է սրտամկանների կծկման ուժը և կարող է խորացնել սրտային անբավարարության ախտանիշները: Սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ հիվանդների մոտ Մետոպրոլոլի կտրուկ դադարեցումը կարող է հանկարծակի վատթարավնել կրծքահեղձուկը և երբեմն արագացնել սրտամկանի ինֆարկտի զարգացումը: Եթե անհրաժեշտ է դադարեցնել Մետոպրոլոլը, դրա դեղաչափը պետք է կրճատել աստիճանաբար՝ մի քանի շաբաթվա ընթացքում:
  • Ոչ սրտային վիրահատության ենթարկվող հիվանդների մոտ երկարատև արձակման Մետոպրոլոլի բարձր դեղաչափերով բուժման մեկնարկը կապված է բրադիկարդիայի (դանդաղ սրտազարկ), հիպոտենզիայի (ցածր արյան ճնշում), ինսուլտի և մահվան հետ: Այնուամենայնիվ, Մետոպրոլոլով երկարատև բուժումը չի կարելի լռելայն դադարեցնել մինչև խոշոր վիրահատությունը: Սրտի` ռեֆլեքտոր ադրեներգիկ գրգռիչներին արձագանքելու անկարողությունը կարող է մեծացնել ընդհանուր անզգայացման և վիրահատության ռիսկերը:

Այլ դեղերի, հավելումների և սննդի հետ փոխազդեցություններ

  • Կալցիումական անցուղիների պաշարիչները և Դիգոքսինը (Լանոքսին) կարող են իջեցնել արյան ճնշումը և սրտազարկերի հաճախականությունը մինչև վտանգավոր մակարդակի, երբ նշանակվեն Մետոպրոլոլի հետ միասին:
  • Մետոպրոլոլը կարող է քողարկել ցածր արյան շաքարի (հիպոգլիկեմիա) վաղ նախազգուշացնող ախտանիշները և պետք է զգուշությամբ օգտագործվի շաքարային դիաբետի դեմ բուժում ստացող հիվանդների մոտ:
  • Ֆլուոքսետինը (Պրոզակ) կարող է բարձրացնել արյան մեջ Մետոպրոլոլի մակարդակը՝ նվազեցնելով վերջինիս քայքայումը և մեծացնելով Մետոպրոլոլի կողմնակի ազդեցությունները:

Հղիություն և կրծքով կերակրում

  • Հղիության ընթացքում Մետոպրոլոլի անվտանգ օգտագործումը չի հաստատվել:
  • Մետոպրոլոլի փոքր քանակներն արտազատվում են կրծքի կաթում և կարող են պոտենցիալ անբարենպաստ հետևանքներ առաջացնել նորածնի մոտ:

Դեղաչափեր

  • Մետոպրոլոլը պետք է ընդունվի ուտելուց առաջ կամ քնելուց առաջ:
  • Բարձր արյան ճնշման (հիպերտենզիայի) բուժման դեղաչափն օրական 100-450 մգ է՝ բաժանված մեկ կամ չափաբաժինների:
  • Կրծքահեղձուկը (ստենոկարդիա) բուժվում է օրական 100-400 մգ դեղաչափով՝ բաժանված երկու չափաբաժինների:
  • Սրտամկանի ինֆարկտը բուժվում է երեք 5 մգ-ոց ներարկումներով, որոնք տրվում են 2 րոպե ընդմիջումով, որին հաջորդում է 50 մգ բերանային (օրալ) Մետոպրոլոլ՝ յուրաքանչյուր 6 ժամը մեկ՝ 48 ժամվա ընթացքում: 48 ժամ հետո հիվանդները պետք է ընդունեն 100 մգ բերանային (օրալ) Մետոպրոլոլ՝ օրական երկու անգամ, առնվազն 3 ամիս:
  • Սրտային անբավարարության դեպքում դեղաչափը սկզբնական շրջանում կազմում է 25 մգ/օր: Այնուհետև դեղաչափն ավելացվում է յուրաքանչյուր 2 շաբաթը մեկ՝ բերանային (օրալ) օրական 200 մգ թիրախային դեղաչափին հասնելու համար:
  • Թերակտիվ վահանաձև գեղձը (hիպերթիրեոզ) բուժվում է 25-ից 30 մգ բերանային (օրալ) Մետոպրոլոլով՝ յուրաքանչյուր 6 ժամը մեկ:

Ամփոփում

Մետոպրոլոլը բետա-ադրեներգիկ պաշարիչ դեղամիջոց է, որն արգելափակում է սիմպատիկ նյարդային համակարգի գործողությունը (ավտոմատ նյարդային համակարգի մի մասը): Մետոպրոլոլը նշանակվում է բարձր արյան ճնշման (հիպերտենզիա), սրտային ցավի (կրծքահեղձուկ), սրտի ռիթմի խանգարումների և որոշ նյարդաբանական հիվանդությունների բուժման համար: Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են ջերմություն, իմպոտենցիա, կոկորդի ցավ, սրտխառնոց, դեպրեսիա, անքնություն, փորկապություն, հիշողության կորուստ և արյան բարձր ճնշում:

Մինչև դեղն ընդունելը հարկավոր է մանրամասն տեղեկանալ և ձեր բժշկի հետ քննարկել ցուցումների և հակացուցումների, կողմնակի ազդեցությունների, այլ դեղերի հետ փոխազդեցության, նախազգուշացումների, հղիության և կրծքով կերակրելու ընթացքում օգտագործման հարցերի մասին:

Հոդվածը տեղադրվել է՝ 31-01-2024 վերանայվել է՝ 31-01-2024

Հեղինակ

Հեղինակային բոլոր իրավունքները պատկանում են Մեդեքսին։

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է որևէ դեղ ընդունելու վերաբերյալ որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին

Մեդեքս-հեղինակների մասին
Մեր կայքի հոդվածները պատրաստվում են տարբեր ոլորտների փորձառու բժիշկների և առողջապահության մասնագետների կողմից՝ օգտագործելով բժշկագիտության վերջին տվյալները և լավագույն փորձը:

Նույն այս թեմայով