Skip to main content

Պրոպրանոլոլ - Բետա պաշարիչներ

Ընդհանուր նկարագրություն

​Պրոպրանոլոլը բետա-պաշարիչ է, որը նշանակվում է բարձր արյան ճնշման, որոշ առիթմիաների, թիրեոտոքսիկոզի և մի շարք այլ հիվանդությունների բուժման մեջ:​​

Որպես բետա-ադրեներգիկ պաշարող նյութ, Պրոպրանոլոլը չեզոքացնում է ադրեներգիկ նեյրոմեդիատորների ազդեցությունը:

Նեյրոմեդիատորները քիմիական նյութեր են, որոնք արտադրվում և ազատվում են նյարդերի կողմից, որ ապահովեն դրանց միջև հաղորդակցությունը: Առաջանալով մի նյարդային բջջի (նեյրոցիտ) վերջավորությունում, նեյրոմեդիատորները երկու բջջիներն իրար միացնող սինապտիկ ճեղքով տեղաշարժվում են դեպի հարևան բջջի ընկալիչ՝ կպչելով և առաջացնելով այդ ընկալիչի կողմից հարուցված բջջային փոփոխություն: Նորէպինեֆրինը նեյրոմեդիատորներից մեկն է, որն ապահովում է սիմպաթիկ նյարդային համակարգում նեյրոհաղորդականությունը: Պրոպրանոլոլն արգելակում է սիմպաթիկ համակարգը՝ պաշարելով սիմպաթիկ նյարդերի «բետա» անվանումը ստացած ընկալիչները: Սիմպաթիկ համակարգը պատասխանատու է սրտազարկի հաճախականության համար, ուստի, ընկճելով այս նյարդերի գործունեությունը, Պրոպրանոլոլը նվազեցնում է սրտի կծկումների հաճախականությունը (կոչվում է բացասական քրոնոտոպ ազդեցություն) և դառնում է օգտակար՝ սրտի ախտաբանական հաճախացած ռիթմի բուժման համար:

Պրոպրանոլոլը նաև թուլացնում է սրտամկանի կծկման ուժը (կոչվում է բացասական ինոտրոպ ազդեցություն) և, հետևաբար, նվազեցնում արյան ճնշումը: Իջեցնելով սրտի կծումների հաճախականությունը և թուլացնելով կծկման ուժը, Պրոպրանոլոլը, փաստորեն, նվազեցնում է թթվածնի նկատմամբ սրտամկանի պահանջը: Սրտային ծագման ցավը՝ կրծքահեղձուկը (ստենոկարդիա) առաջանում է, երբ թթվածնի նկատմամբ սրտամկանի պահանջարկը գերակշռում է թթվածնի մատակարարմանը, ուստի, Պրոպրանոլոլը, նվազեցնելով թթվածնի պահանջարկը, օգտակար է դառնում սրտածին ցավը բուժելիս:

Ամերիկյան FDA կազմակերպությունը հաստատել է Պրոպրանոլոլը դեռևս 1967թ. նոյեմբերին:

Բրենդային անվանումներ

Hemangeol, Inderal, Inderal XL, Inderal LA, Innopran XL

Օրինակներ

Բետա-բլոկերների այլ օրինակներից են՝

  • Բիսոպրոլոլ (Զեբետա)
  • Ատենոլոլ (Տենորմին)
  • Տիմոլոլ (Բլոկադրեն)
  • Մետոպրոլոլ (Լոպրեսոլ) և այլն:

Ցուցումներ

  • բարձր արյան ճնշման (հիպերտենզիայի) բուժում
  • կրծքահեղձուկի (ստենոկարդիայի) բուժում
  • սրտի հաճախականության բարձրացմամբ որոշ սրտի առիթմիաների (տախիառիթմիաների) բուժում
  • միգրենի կանխարգելում

Մի՛ փորձեք

  • Ինքնուրույն օգտագործել որևէ դեղամիջոց կամ ինքնուրույն փոխել ձեզ նշանակված դեղամիջոցները կամ դրանց դեղաչափերը:

Կողմնակի ազդեցություններ

Պրոպրանոլոլի ավելի հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են՝

  • որովայնային կծկանքներ (սպազմ)
  • փորլուծություն
  • փորկապություն
  • հոգնածության զգացում
  • անքնություն
  • սրտխառնոց
  • դեպրեսիա
  • երազատեսություն
  • հիշողության կորուստ (ամնեզիա)
  • ջերմության բարձրացում
  • էրեկտիլ դիսֆունկցիա (իմպոտենցիա)
  • գլխապտույտ
  • դանդաղացած սրտազարկ (բրադիկարդիա)
  • ցածր արյան ճնշում (հիպոտենզիա)
  • սառը վերջույթներ
  • կոկորդի ցավեր
  • շնչարգելություն կամ խզզոցներ:

Պրոպրանոլոլը կարող է վատթարացնել ասթմայով, քրոնիկ բրոնխիտով կամ էմֆիզեմայով պացիենտների մոտ դժվարաշնչությունը:

Արդեն առկա դանդաղ սրտի ռիթմով (բրադիկարդիա) և սրտի պաշարումներով (սրտի հաղորդականության խանգարումներ) պացիենտների մոտ Պրոպրանոլոլը կարող է վտանգավոր չափի դանդաղեցնել սրտի ռիթմը՝ հասցնելով անգամ շոկի:

Պրոպրանոլոլը թուլացնում է սրտամկանի կծկման ուժը և կարող է խորացնել սրտային անբավարարության ախտանիշները:

Սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ պացիենտների մոտ Պրոպրանոլոլի ընդունման կտրուկ ընդհատումը կարող է վատթարացնել կրծքահեղձուկի ընթացքը, երբեմն նաև առաջացնել սրտամկանի ինֆարկտ: Եթե առաջացել է Պրոպրանոլոլի բուժումը դադարեցնելու անհրաժեշտություն, այն պետք է իրականացնել աստիճանաբար՝ մի քանի շաբաթվա ընթացքում դաղաչափը նվազեցնելու ճանապարհով:

Փոխազդեցություններ

  • Պրոպրանոլոլի հետ միաժամանակ օգտագործվող կալցիումական անցուղիների պաշարիչները և Դիգոքսինը կարող են վտանգավոր մակարդակների նվազեցնել արյան ճնշումը և սրտազարկի հաճախականությունը:
  • Պրոպրանոլոլը կարող է քողարկել ցածր արյան գլյուկոզի (հիպոգլիկեմիայի) վաղ նախազգուշացնող ախտանիշները գլյուկոզի մակարդակը կարգավորող դեղեր ընդունող դիաբետով հիվանդների մոտ:
  • Պրոպրանոլոլը նվազեցնում է Թիորիդազինի նյութափոխանակությունը՝ բարձրացնելով վերջինիս մակարդակն օրգանիզմում և սրտի առիթմիայի ռիսկը:

Վարվեք այս կերպ

  • Տեղեկացրեք ձեր բժշկին, եթե զգում եք նրա նշանակած դեղամիջոցի հետ կապված որևէ անցանկալի կամ կողմնակի ազդեցություն:

  • Տեղեկացրեք ձեր բժշկին, եթե ցանկանում եք ընդունել որևէ այլ դեղամիջոց կամ հավելում:

Հղիություն և կրծքով կերակրում

Հղիության ընթացքում օգտագործման անվտանգությունը հաստատված չէ: Կան զեկուցված դեպքեր հղության ընթացքում Պրոպրանոլոլի ընդունման ժամանակ նորածնի մոտ աճի հապաղման վերաբերյալ: Ծննդաբերության ժամանակ Պրոպրանոլոլ ընդունած հղիներից ծնված նորածինների մոտ գրանցվում է սրտի հաճախականության դանդաղեցում, հիպոգլիկեմիա և (կամ) շնչառության ընկճում:

Պրոպրանոլոլն արտազատվում է կրծքի կաթի մեջ, ուստի կրծքով կերակրող մայրերը պետք է այս դեղից խուսափեն կամ օգտագործեն զգուշությամբ:

Դեղաչափեր

  • Բարձր արյան ճնշման (հիպերտենզիա) բուժման համար Պրոպրանոլոլի կարճ ազդող դեղաձևերի խորհուրդ տրվող դեղաչափն է 80-240 մգ՝ օրական երկու անգամ: Առավելագույն դեղաչափն օրական 640 մգ է: Երկար ազդող դեղաձևերի սովորական դեղաչափն օրական 80-160 մգ է:
  • Ետկրծոսկրային ցավերի (կրծքահեղձուկի) բուժման համար Պրոպրանոլոլի կարճ ազդող դեղաձևերի խորհուրդ տրվող դեղաչափն օրական 80-320 մգ է, իսկ երկար ազդող դեղաձևերինը՝ 80-160 մգ:
  • Անկանոն սրտի ռիթմի (տախիառիթմիայի) բուժման սովորական դեղաչափը կարճ ազդող դեղաձևերի համար 10-30 մգ է՝ օրական 3-4 անգամ:
  • Միգրենի կանխարգելման համար խորհուրդ տրվող դեղաչափն օրական 80-240 մգ է:

Դեղաձևեր և պահպանում

Դեղաձևեր

  • Հաբեր` 10, 20, 40, 60 և 80 մգ:
  • Պատիճներ`60, 80, 120 և 160 մգ:
  • Խմելու հեղուկ՝ 20 մգ/5 մլ (մեկ թելի գդալ):
  • Ներարկման լուծույթ՝ 1 մգ/մլ:

Պահպանում

Հաբերը և պատիճները պետք է պահպանել սենյակային ջերմաստիճանում (15-30° C), փակ տուփում:

Ամփոփում

Պրոպրանոլոլը բետա պաշարիչների խմբի դեղ է, որը նշանակվում է բարձր արյան ճնշման, կրծքահեղձուկի (ստենոկարդիա), որոշ սրտի ռիթմի խանգարումներ, միգրենային գլխացավի կանխարգելման, տրեմորի (դող) որոշ տեսակների դեպքում:

Տեղեկատվություն․

Մինչև որևէ դեղ ընդունելը հարկավոր է մանրամասն տեղեկանալ և ձեր բժշկի հետ քննարկել ցուցումների և հակացուցումների, կողմնակի ազդեցությունների, այլ դեղերի հետ փոխազդեցության, նախազգուշացումների, հղիության և կրծքով կերակրելու ընթացքում օգտագործման հարցերի մասին:

Հոդվածը հրապարակվել է՝ 11-05-2020
Վերջին վերանայում՝ 31-01-2024