Դեղեր և հավելումներ

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմ (Բիսեպտոլ, Բակտրիմ, Կոտրիմոքսազոլ)

Ընդհանուր նկարագրություն

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը երկու սինթետիկ հակաբիոտիկների՝ Սուլֆամեթոքսազոլի և Տրիմեթոպրիմի զուգակցումն է, որն օժտված է բակտերիցիդ և հակամիկրոբային լայն սպեկտրի ազդեցությամբ:

Սուլֆամեթոքսազոլը հակաբակտերիալ սուլֆոնամիդ է՝ «սուլֆա» դեղ: Այն խախտում է բակտերաներում դիհիդրոֆոլաթթվի արտադրությունը, մինչդեռ Տրիմեթոպրիմը արգելակում է տետրահիդրոֆոլաթթվի արտադրությունը: Դիհիդրոֆոլաթթուն և տետրահիդրոֆոլաթթուն՝ երկուսն էլ ֆոլաթթվի ածանցյալներ են, որոնք բակտերիաները և մարդու բջիջներն օգտագործում են սպիտակուցներ արտադրելու համար: Համադրելով այս երկու դեղերը, խոչընդոտվում է բակտերաների սպիտակուցների արտադրության երկու կարևոր օղակները, և նման զուգակցումը դառնում է ավելի ակտիվ, քան յուրաքանչյուր բաղադրիչն առանձին վերցրած:

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը վիրուսային վարակների վրա չի ազդում:

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը «Բակտրիմ» բրենդային անվան ներքո հաստատվել է ամերիկյան FDA կազակերպության կողմից դեռևս 1973 թվականին:

Բրենդային անվանումներ՝ Bactrim, Bactrim DS, Sulfatrim Pediatric

Ցուցումներ

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմն օգտագործվում է կասկածելի բակտերիայով հարուցված վարակներ բուժելիս: Օրինակներից են՝

  • միզուղիների վարակներ
  • բակտերիաների պատճառով քրոնիկ բրոնխիտի սրացում
  • միջին ականջի վարակներ (միջին օտիտ)
  • փոխպատվաստված օրգան ստացած մարդկանց մոտ պնևմոկոկային բակտերիայով հարուցված վարակների կանխարգելում
  • Pneumocystis carinii-ով հարուցված թոքաբորբ
  • փափուկ շանկր (շանկրոիդ)
  • ՁԻԱՀ-ով հիվանդների մոտ տոքսոպլազմային էնցեֆալիտի կանխարգելում:

Կողմնակի ազդեցություններ

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմի հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են՝

  • գլխապտույտ
  • գլխացավ
  • քնկոտություն
  • փորլուծություն
  • ախորժակի կորուստ
  • սրտխառնոց
  • փսխում
  • մաշկային ցանավորում:

Այլ կողմնակի ազդեցություններից են՝

  • լյարդի վնասում
  • արյան սպիտակ բջիջների քանակի նվազում (լեյկոպենիա)
  • արյան թիթեղիկների քանակի նվազում (թրոմբոցիտոպենիա)
  • անեմիա (արյան կարմիր բջիջների քանակի նվազում):

Այլ դեղերի, հավելումների և սննդի հետ փոխազդեցություններ

  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը կարող է խթանել Վարֆարինի հակամարդիչ ազդեցությունը, որը հավանական է դարձնում արյունահոսության վտանգը:
  • Սուլֆոնամիդները (օրինակ՝ Սուլֆամեթոքսազոլ) կարող են բարձրացնել Ցիկլոսպորինի նյութափոխանակությունը (քայքայում և հեռացում) և ավելացնել երիկամների վրա վերջինիս վնասող ազդեցությունը:
  • Բոլոր սուլֆոնամիդները կարող են բյուրեղանալ մեզում, եթե վերջինս թթվային է: Մեթենամինը առաջացնում է մեզի թթվայնացում, ուստի չի կարելի օգտագործել սուլֆոնամիդների հետ միասին:
  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմով բուժման ընթացքում կարող է բարձրանալ արյան մեջ Ֆենիտոինի մակարդակը: Սա կարող է բերել Ֆենիտոինով պայմանավորված կողմնակի ազդեցությունների ուժգնացման, օրինակ՝ գլխապտույտ և ուշադրության նվազում:
  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը նաև կարող է բարձրացնել արյան մեջ Դիգոքսինի մակարդակը, և հնարավոր է, որ խթանի վերջինիս թունավոր ազդեցությունները:
  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմ ստացող մարդկանց մոտ ֆոլաթթվի նվազեցման պատճառով կարող է զարգանալ անեմիա, եթե առաջինը զուգակցվի հետևյալ դեղերի հետ՝
    • Դիվալպրոեքս
    • Վալպրոյաթթու
    • Մեթոտրեքսատ
    • Պիրիմեթամին
    • Տրիամտերեն
    • Տրիմետրեքսատ:
  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը ԱՓՖ արգելակիչների հետ զուգակցելիս կարող է առաջանալ արյան մեջ կալիումի մակարդակի բարձրացում:

Հղիություն և կրծքով կերակրում

Սուլֆոնամիդները կարող են առաջացնել նորածնի արյան բիլիռուբինի անջատում սպիտակուցներից, որը կարող է հանգեցնել դեղնուկի և վտանգավոր վիճակի, որը կոչվում է նորածնի կերնիկտերուս: Այդ պատճառով Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը ծննդաբերությանը մոտ (ուշ հղիության) հղի կանանց չի կարելի օգտագործել:

Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը չի կարելի օգտագործել նաև կրծքով կերակրող մայրերին, քանի որ Սուլֆոմեթոքսազոլը կարող է կաթի միջոցով անցնել նորածնին և առաջացնել կերնիկտերուս:

Դեղաչափեր

  • Միզուղիների վարակի բուժման համար չափահասներին խորհուրդ տրվող դեղաչափն է 400/80 մգ երկու հաբ կամ 800/160 մեկ հաբ, 12 ժամը մեկ, 10-14 օրվա ընթացքում:
  • Քրոնիկ բրոնխիտի սրացումը բուժվում է նույն դեղաչափով՝ 14 օրվա ընթացքում:
  • Սուլֆամեթոքսազոլ / Տրիմեթոպրիմը պետք է խմվի առնվազն մեկ լրիվ բաժակ ջրով, որ կանխարգելվի մեզում բյուրեղների ձևավորումը:
  • Զարգացած երիկամային հիվանդությամբ անձանց համար կարող են պահանջվել ավելի ցածր դեղաչափեր:

Դեղաձևեր և պահպանում

Դեղաձևեր

  • Հաբեր՝ 160 մգ Տրիմեթոպրիմ և 800 մգ Սուլֆամեթոքսազոլ:
  • Հաբեր՝ 80 մգ Տրիմեթոպրիմ և 400 մգ Սուլֆամեթոքսազոլ:

Պահպանում

Հաբերը պետք է պահպանել սենյակային ջերմաստիճանային պայմաններում՝ 15 °C - 30°C:

Ամփոփում

Սուլֆամեթոքսազոլ/Տրիմեթոպրիմը նշանակվում է միզուղիների վարակների, միջին ականջի վարակների, շնչառական վարակների, թոքաբորբի, փափուկ շանկրի (շանկրոիդ) բուժման և ՁԻԱՀ-ով հիվանդների մոտ տոքսոպլազմային էնցեֆալիտի կանխարգելման համար: Մինչև օգտագործելը, պետք է ծանոթանալ կողմնակի ազդեցությունների, դեղաչափերի, դեղերի հետ փոխազդեցության, հղության և կրծքով կերակրելու ժամանակ անվտանգության միջոցների վերաբերյալ հրահանգներին:

Մինչև դեղն ընդունելը հարկավոր է մանրամասն տեղեկանալ և ձեր բժշկի հետ քննարկել ցուցումների և հակացուցումների, կողմնակի ազդեցությունների, այլ դեղերի հետ փոխազդեցության, նախազգուշացումների, հղիության և կրծքով կերակրելու ընթացքում օգտագործման հարցերի մասին:

Հոդվածը տեղադրվել է՝ 10-05-2020 վերանայվել է՝ 06-11-2023

Հեղինակ

Հեղինակային բոլոր իրավունքները պատկանում են Մեդեքսին։

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է որևէ դեղ ընդունելու վերաբերյալ որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին

Մեդեքս-հեղինակների մասին
Մեր կայքի հոդվածները պատրաստվում են տարբեր ոլորտների փորձառու բժիշկների և առողջապահության մասնագետների կողմից՝ օգտագործելով բժշկագիտության վերջին տվյալները և լավագույն փորձը: