Ընդհանուր նկարագրություն

Վարֆարինը խմելու ձևով նշանակվող հակամակարդիչ է, որն արգելակում է արյան մակարդումը:

Վարֆարինը խմելու ձևով (օրալ) օգտագործման հակամակարդիչ դեղամիջոց է, որն արգելակում է արյան մակարդումը: Այն կանխարգելում է արյան մակարդուկի ձևավորումը՝ ընկճելով լյարդի կողմից այնպիսի գործոնների արտադրությունը, որոնք նպաստում են թրոմբառաջացմանը՝ արյան մակարդման II, VII, IX և X գործոններ, ինչպես նաև հակամակարդիչ C (պրոտեին C) և S (պրոտեին S) սպիտակուցներ: Լյարդում այս գործոնների արտադրությունը կախված է վիտամին K-ի համարժեք քանակներից: Վարֆարինը կրճատում է մակարդելիության գործոնների արտադրությունը, քանի որ հակազդում է վիտամին K-ին (հանդես է գալիս որպես վիտամին K-ի ներհակորդ կամ անտագոնիստ):

Արյան մակարդուկներ կարող են առաջանալ ստորին վերջույթների երակներում (խորանիստ երակների թրոմբոզ), հաճախ՝ երկար ժամանակ մարդու անշարժ վիճակում գտնվելու ժամանակաշրջանում: Մակարդուկներն այստեղից կարող են պոկվել և արյան հոսքով հասնել թոքեր՝ առաջացնելով թոքային էմբոլիա, որը կյանքին սպառնացող ծանր առողջական խնդիր է:

Արյան մակարդուկներ կարող են առաջանալ նաև սրտի խոռոչներում, որի համար նպաստավոր գործոն է հանդիսանում շողացող առիթմիան կամ սրտի փականային ախտահարումները: Այս դեպքում ևս մակարդուկները կարող են պոկվել և խցանել գլխուղեղի արյունատար անոթները՝ առաջացնելով էմբոլիկ (իշեմիկ կամ «ոչ արյունահոսային») ինսուլտ, որը կարող է առաջացնել վերջույթների կաթված (պարալիչ):

Վարֆարինի հակամակարդիչ ազդեցությունը կարևոր է նաև արդեն առաջացած մակարդուկի պայմաններում, քանի որ կանխարգելում է դրա մեծացումը կամ նոր մակարդուկների ձևավորումը, որի շնրոհիվ փոքրանում է մակարդուկների էմբոլիզացան դեպի այլ կենսականորեն կարևոր օրգաններ, ինչպիսիք են թոքերը և գլխուղեղը:

Ամերիկյան FDA կազմակերպությունը Վարֆարինը հաստատել է դեռևս հեռավոր 1954թ. հունիսին, որից հետո տարբեր բրենդային անվանումների ներքո ստացել է լայն կիրառում ողջ աշխարհով:

Բրենդային անվանումներ՝ Coumadin, Jantoven

Ցուցումներ

  • Վարֆարինն օգտագործվում է խորանիստ երակների թրոմբոզով հիվանդների բուժման մեջ, որպեսզի երկարացվի արյան մակարդման ժամանակը և կրճատվի թոքային էմբոլիայի զարգացման ռիսկը:
  • Թոքային էմբոլիայով մարդիկ կարող են ստանալ Վարֆարին նոր էմբոլիաների առաջացման ռիսկը նվազեցնելու համար:
  • Վարֆարինը կարող է օգտագործվել նաև շողացող առիթմիայով կամ սրտի փականային արատներով մարդկանց կողմից որպես իշեմիկ ինսուլտի և սրտամկանի ինֆարկտի ռիսկերը նվազեցնող դեղամիջոց:
  • Վարֆարինն օգտագործվում է պսակաձև զարկերակների ստենտի՝ մակարդուկով խցանումը կանխարգելելու համար:
  • Վարֆարինը նաև կարող է օգտակար լինել որոշ օրթոպեդիական վիրահատություններից հետո արյան մակարդուկների առաջացումը կանխարգելելու համար:

Կողմնակի ազդեցություններ

Վարֆարինի երկու կարևոր կողմնակի ազդեցություններն են՝

  • արյունահոսություն
  • մաշկի նեկրոզ (գանգրենա):

Արյունահոսություն կարող է տեղի ունենալ ցանկացած օրգանում կամ հյուսվածքում: Օրինակ՝

Վարֆարինի այլ կողմնակի ազդեցություններից են՝

Վարֆարինի գերդոզավորման նշաններից են՝

Այլ դեղերի, հավելումների և սննդի հետ փոխազդեցություններ

  • Ինչպես դեղատոմսով դուրս գրվող, այնպես էլ առանց դեղատոմսի վաճառվող բազմաթիվ դեղեր կարող են ազդել Վարֆարինի հակամակարդիչ ազդեցության վրա կամ բարձրացնել արյունահոսության ռիսկը: Վարֆարին ընդունող մարդիկ պետք է պարբերաբար խորհրդակցեն իրենց բժիշկների հետ մինչև կփորձեն ինքնուրույն որևէ նոր դեղ օգտագործել:
  • Վարֆարին ընդունող մարդկանց նաև խորհուրդ է տրվում կրել «տեղեկատվական ապարանջան» (браслет), որն այլ բժիշկներին կտեղեկացնի նրանց կողմից հակամակարդիչ ընդունելու փաստի մասին:
  • Վարֆարինի հետ փոխազդող որոշ դեղերի օրինակներից են՝
    • Վարֆարինի քայքայումը թուլացնող, հետևաբար՝ ազդեցությունն ուժեղացնող դեղերից են՝ Ամիոդարոն, Տրիմեթոպրիմ/Սուլֆամեթոքսազոլ, Ֆլուկոնազոլ, Ինտրակոնազոլ, Ֆլուվաստատին, Ֆլուվոքսամին, Մետրոնիդազոլ, Միկոնազոլ, Վորիկոնազոլ, Զաֆիրկաստ, Ցիպրոֆլոքսացին, Ցիմետիդին, Ատորվաստատին, Կլարիթրոմիցին, Ֆլուոքսետին, Ինդինավիր, Ռիտոնավիր և այլն
    • Վարֆարինի քայքայումն ուժեղացնող, հետևաբար՝ ազդեցությունը թուլացնող դեղերից են՝ Կարբամազեպին, Ռիֆամպին, Բոսենտան, Պրենդիզոն և այլն
    • Արյունահոսության վտանգը կարող են բարձրացնել նաև՝
      • այլ հակամակարդիչ դեղերըը, օրինակ՝ Հեպարին, Արգատրոբան, Դաբիգատրան և այլն
      • հակաագրեգանտները՝ Ասպիրին և այլ ոչ ստերոիդ հակաբորբոքային դեղեր (ՈՍՀԲԴ), օրինակ՝ Իբուպորֆեն, Նապրոքսեն, Կլոպիդոգրել և Պրոսուգրել
      • սերոտոնինի հետզավթման արգելակիչները, օրինակ՝ Ֆլուօքսետին և Պարօքսետին
  • Սխտորը և գինկգոն նույնպես կարող են բարձրացնել արյունահոսության ռիսկը, քանի որ ինքնուրույն կարող են առաջացնել արյունահոսություն:
  • Վիտամին K-ով հարուստ սննդամթերքները (օրինակ՝ կանաչատերև բանջարեղեններ) կարող են թուլացնել Վարֆարինի ազդեցությունը: Այնուամենայնիվ, սննդի միջոցով վիտամին K-ի անհրաժեշտ պահանջվող քանակներ ստանալը կարևոր է Վարֆարինի ազդեցության տատանումներից խուսափելու համար:

Հղիություն և կրծքով կերակրում

  • Հղի կանայք կամ այն կանայք, ովքեր ցանկանում են հղիանալ, պետք է խուսափեն Վարֆարին խմելուց, քանի որ զեկուցվել են բնածին արատների և սաղմնային (ֆետալ) արյունահոսության դեպքեր:
  • Առկա տվյալների համաձայն Վարֆարինը չի արտազատվում կրծքի կաթի մեջ:

Դեղաչափեր

  • Վարֆարինը կարող է ընդունվել սննդի հետ կամ առանց սննդի:
  • Վարֆարինի նյութափոխանակությունը ընթանում և դեղն ապաակտիվանում է լյարդում, որից հետո արտազատվում է երիկամներով, ուստի լյարդի և երիկամների գործունեության խանգարումներով մարդկանց համար Վարֆարինի ստանդարտ դեղաչափը պետք է նվազեցնել:
  • Վարֆարինի ազդեցությունը գնահատելու և դեղաչափը հարմարեցնելու համար անհրաժեշտ է հաճախակի կատարել արյան հետազոտություն, մասնավորապես՝ ՄՆԳ թեստ (ռուսերեն՝ МНО, անգլերեն՝ INR):
  • Կան Վարֆարինի նշանակման տարբեր նպատակների համար որոշված թիրախային ՄՆԳ միջակայքերը:
  • Բուժումը սովորաբար սկսվում է օրական մեկ անգամ 2-ից մինչև 5 մգ դեղաչափով, որից հետո դեղաչափը հարմարեցվում է՝ ելնելով ՄՆԳ թեստի արդյունքներից:
  • Վարֆարինի պահպանողական (երկարատև օգտագործման) դեղաչափը կազմում է օրական 2-ից մինչև 10 մգ:

Դեղաձևեր և պահպանում

Դեղաձևեր

  • Հաբեր՝ 1, 2, 2.5, 3, 4, 5, 6, 5, 7.5 և 10 մգ:
  • Ներարկման համար փոշի՝ 5 մգ/ֆլակոն:

Պահպանում

Վարֆարինը պետք է պահպանել սենյակային ջերմաստիճանում (15-30°C), փակ, ոչ լուսաթափանց տարայում:

Ամփոփում

Վարֆարինը հակամակարդիչ դեղ է, որն ընկճում է արյան մակարդելիությունը, հետևաբար՝ կանխարգելում արյան մակարդուկների առաջացումը: Այն նշանակվում է խորանիստ երակների թրոմբոզով, թոքային էմբոլիայի զարգացման բարձր ռիսկով, ինչպես նաև շողացող առիթմիայով մարդկանց, որպեսզի կրճատվի իշեմիկ ինսուլտի և սրտամկանի ինֆարկտի ռիսկը:

Վարֆարինի տարածված կողմնակի ազդեցություններից են՝ մաշկային ցան, մազաթափություն, փորլուծություն, դեղնուկ և աղիների փքվածություն (մետեորիզմ):

Մինչև այս դեղն ընդունելը հարկավոր է մանրամասն տեղեկանալ այլ դեղերի հետ փոխազդեցության, նախազգուշացումների, հղիության և կրծքով կերակրելու ընթացքում օգտագործման մասին:

Մինչև դեղն ընդունելը հարկավոր է մանրամասն տեղեկանալ և ձեր բժշկի հետ քննարկել ցուցումների և հակացուցումների, կողմնակի ազդեցությունների, այլ դեղերի հետ փոխազդեցության, նախազգուշացումների, հղիության և կրծքով կերակրելու ընթացքում օգտագործման հարցերի մասին:

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է դեղ ընդունելու վերաբերյալ որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին