Skip to main content

Շոկը ծայրահեղ ծանր իրավիճակ է, որը բերում է օրգանիզմում արյան շրջանառության կտրուկ վատթարացմամբ:

Շոկ կարող է զարգանալ տրավմայի, գլխի վնասվածքի, արյան կորստի, գերսուր ալերգիկ ռեակցիայի, ծանր վարակի, թունավորման, ծանր այրվածքների պատճառով և կյանքին սպառնացող այլ իրավիճակներում: Երբ ինչ-որ մեկը շոկային վիճակում է, նրա օրգանները չեն ստանում բավարար արյուն կամ թթվածին: Բուժման բացակայության դեպքում սա կարող է բերել օրգանների կայուն վնասման կամ նույնիսկ մահվան:

Շոկի նշանները կախված են այն առաջացնող պատճառներից և կարող է ներառել՝

  • սառը, կպչուն մաշկ
  • գունատ կամ մոխրացած մաշկ
  • շրթունքների կամ եղունգների կապտավուն երանգ (կամ մոխրագույն՝ թխամաշկների մոտ)
  • հաճախացած անոթազարկ (պուլս)
  • հաճախացած շնչառություն
  • սրտխառնոց կամ փսխում
  • լայնացած բբեր
  • թուլություն կամ հոգնածություն
  • գլխապտույտ կամ գիտակցության կորուստ
  • հոգեկան վիճակի կամ վարքագծի փոփոխություններ, օրինակ՝ անհանգստություն կամ աժիտացիա (հոգեշարժական գրգռվածություն):

Շոկի առաջին օգնությունը

Եթե կասկածում եք, որ ինչ-որ մեկը շոկի մեջ է, անհապաղ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապ օգնություն:

Մինչև բուժանձնակազմը կժամանի, սկսեք իրականացնել հետևյալ միջոցառումները՝

  • Պառկեցրեք տուժողին հորիզոնական վիճակում և զգուշությամբ բարձրացրեք նրա ոտքերը, եթե համոզված եք, որ տուժողի ստորին վերջույթները վնասված չեն և նրան ցավ չեք պատճառում:
  • Թողեք տուժածին հանգիստ վիճակում և մի՛ փորձեք տեղաշարժել նրան՝ քանի դեռ դրա անհրաժեշտությունը չի առաջացել:
  • Եթե տուժողը կյանքի նշան ցույց չի տալիս, օրինակ՝ չի պատասխանում ձեր հարցերին, չի շնչում, չի հազում կամ չի շարժվում, սկսեք սիրտ-թոքային վերակենդանացման միջոցառումները (վերին շնչուղիների անցանելիության ապահովում, բերան-բերան շնչառություն և սրտի արտաքին մերսում): Ըստ իրավիճակի խնդրեք այլ մարդկանց օգնությունը ևս:
  • Արձակեք տուժողի սեղմող հագուստը և, ըստ անհրաժեշտության, ծածկեք նրան տաք վերմակով, որ կանխարգելեք դողն ու սարսուռը:
  • Թույլ մի՛ տվեք, որ տուժողը սնունդ կամ հեղուկներ ընդունի:
  • Եթե տուժողն ակնհայտ արյունահոսում է, սրբիչով կամ այլ միջոցներով սեղմեք և սեղմած պահեք արյունահոսող շրջանը՝ գրանցելով ժամը:
  • Եթե տուժողը փսխում է կամ նրա բերանից արյունահոսություն եք նկատում, շուռ տվեք նրան մի կողքի վրա, որ կանխարգելեք շնչահեղձությունը, եթե չեք կասկածում, որ նրա ողնաշարը վնասված չէ:

Հոդվածը հրապարակվել է՝ 10-05-2020
Վերջին վերանայում՝ 05-04-2024