Ատամնացավ. առաջին օգնություն

Ատամնացավ. առաջին օգնություն

Երեխաների ու չափահասների մեծ մասի մոտ ատամնացավի առաջանային պատճառն ատամի քայքայումն է (կարիես):

Ծանոթացեք նաև այս հոդվածի հետ ուղղակիորեն կապված այլ նյութերի հետ:

Ատամնացավի պատճառները

Ձեր բերանի խոռոչում բնակվող բակտերիաներն աճում ու բազմանում են սննդով ստացված շաքարի և օսլայի հաշվին՝ առաջացնելով ատամների էմալին կիպ կպչող պինդ փառ կամ ատամնաքար:

Այդ բակտերիաների կենսագործունեության ընթացքում առաջացող և ատամնափառում կամ քարում կուտակվող թթուները քայքայում են պինդ նյութերը, այդ թվում՝ ձեր ատամների արտաքին սպիտակ ծածկույթը (էմալ)՝ առաջացնելով խոռոչներ: Կարիեսի առաջին նշանը կարող է լինել ցավի զգացողությունը, երբ դուք ընդունում եք քաղցրահամ, խիստ սառը կամ խիստ տաք որևէ սնունդ կամ հեղուկ: Երբեմն կարիեսն արտաքինից տեսանելի որպես ատամի վրա առկա շագանակագույն կամ սպիտակ խոռոչ:

Ատամնացավի այլ պատճառներից են՝

  • սննդի մնացուկների և այլնի կուտակում ատամների արանքում, հատկապես, երբ ատամների միջև առկա են նման տարածություններ
  • ատամների արմատների կամ լնդերի բորբոքում կամ վարակ, ընդ որում, պուլպիտը (ատամիկ կակղանի (պուլպա) բորբոքում, կակղանաբորբ) սովորաբար ուղեկցվում է նոպայաձև ցավերով, որոնք սաստկանում են գիշերային ժամերին և ճառագայթվում եռորյակ նյարդի ընթացքով, ինչպես նաև կարող են խթանել հարևան ատամների հիվանդությունները, իսկ պերիօդոնտիտը (ատամների արմատային թաղանթի (շրջոսկր) և դրան հարակից հյուսվածքների բորբոքում)՝ անընդհատ սուր ցավերով, հիմնականում տրփացող բնույթի, որն ուժեղանում է ատամին կպնելիս
  • ատամի վնասվածքներ
  • ատամի կամ ատամնի արմատի հանկարծակի կոտրվածք
  • ժամանակի ընթացքում զարգացող ատամի էմալի ճաքեր և մաշվածություն
  • մանկահասակ երեխաների մոտ՝ կաթնատամների կամ չափահասների մոտ՝ իմաստության ատամների աճում, երբ դրանք «ճեղքում են» լինդը և ի հայտ գալիս
  • սինուսիտ (հարքթային խոռոչների վարակային բորբոքում), որը կարող է զգացվել որպես ատամնացավ:

Ատամնացավը հաճախ լինում է ատամնաբույժին այցելելու և համապատասխան բուժում սկսելու պատճառ:

Ինքնօգնության հմտություններ

Մինչև ատամնաբույժին այցելելը, ատամնացավը մեղմացնելու համար փորձեք այս տնային միջոցները՝

  • ողողեք ձեր բերանը գոլ ջրով
  • ատամնաթելի օգնությամբ հեռացրեք ձեր ատամների արանքում կուտակված սննդի մնացուկները կամ ատամնափառը
  • սաստիկ ցավերի դեպքում խորհուրդ հարցրեք ձեր բժշկից՝ ընդունելու որևէ առանց դեղատոմսի վաճառվող սովորական ցավազրկող
  • եթե ցավի պատճառն ատամի վանսվածքն է, ապա տվյալ շրջանում սեղմած պահեք սառեցնող միջոց (այտի վրա):

Զգուշորեն օգտագործեք բենզոկային պարունակող միջոցներ

Անցյալում խորհուրդ էր տրվում որպես ատամնացավը ժամանակավորապես մեղմացնելու համար օգտագործել բենզոկային պարունակող տեղային հականեխիչ (անտիսեպտիկ) միջոցներ: Սակայն բենզոկայինը կապված է թեև հազվադեպ հանդիպող, սակայն ծանր, երբեմն՝ մահացու ելքով բարդության՝ մեթհեմոգլոմինեմիայի զարգացման հետ (որը կտրուկ նվազեցնում է թթվածին տեղափոխելուն ունակ հեմոգլոբինի մակարդակը՝ բերելով թթվածնասովի կամ հիպօքսիայի): Ուստի, անհրաժեշտ է հետևել այս խորհուրդներին՝

  • մինչև բենզոկային պարունակող տեղային հականեխիչ դեղամիջոց օգտագործելն անպայման տեղեկացրեք այդ մասին ձեր բժշկին կամ ատամնաբույժին
  • մինչև 2 տարեկան երեխաների դեպքում խուսափեք նմանատիպ միջոցներից
  • երբեք մի օգտագործեք այդ միջոցները խորհուրդ տրվող դեղաչափից ավելի մեծ քանակությամբ
  • բենզոկային պարունակող դեղերը (և, ընդհանուր առմամբ, բոլոր տեսակի դեղամիջոցները) պահեք երեխաների համար ոչ մատչելի տեղում:

Կապ հաստատեք և այցելեք ձեր ատամնաբույժին

Առանց հետաձգելու կապ հաստատեք ատամնաբույժի հետ, եթե՝

  • ատմնացավը շարունակվում է մեկ-երկու օր և ավելի
  • ունեք բարձր ջերմություն
  • առկա են վարակի նշաններ՝ տեղային այտուցվածություն, կծելիս ցավեր, լնդի կարմրություն կամ տհաճ համով արտադրություն
  • դժվարացել է ձեր կլման ակտը
  • դժվարացել է ձեր շնչառությունը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 11-11-2021