Դեղնուկ

Դեղնուկ
Անգլերեն անվանումը՝ Jaundice

Դեղնուկը ձեր մաշկի, աչքերի սպիտակենու և օրգանիզմի հեղուկների դեղնավուն դառնալն է։

Ի՞նչ է դեղնուկը

Դեղնուկը, ինչպես հուշում է անվանումը, արտահայտվում է ընդհանուր դեղնությամբ, առաջին հերթին՝ մաշկի և աչքերի սպիտակենու (սկլերա)։ Եթե ձեզ մոտ առկա է դեղնուկ, դուք պետք է անմիջապես այցելեք բժշկին և ստուգեք ձեր առողջական վիճակը։

Դեղնուկն ինքնուրույն հիվանդություն չէ, այլ առողջական խնդրի առկայության նշան։ Այն կարող է զարգանալ ինչպես լյարդի, այնպես էլ լեղապարկի ու լեղուղիների կամ ենթաստամոքսային գեղձի որևէ հիվանդության ժամանակ։ Հազվադեպ, դեղնուկ կարող են առաջացնել արյան որոշ հիվանդություններ։

Դեղնուկի պատճառները

Դեղնուկ կարող է առաջանալ նորածնի մոտ՝ նրա կյանքի առաջին մեկ-երկու շաբաթների ընթացքում։ Սա կոչվում է նորածինների «ֆիզիոլոգիական դեղնուկ»։ Սակայն, երբ դեղնուկը հանդես է գալիս ավելի մեծ երեխաների կամ չափահասների մոտ, սա պետք է դիտարկել որպես որևէ լուրջ հիվանդության նշան։

Դեղնուկը պատճառվում է արյան նյութերից մեկի՝ բիլիռուբինի մակարդակի բարձրացմամբ։

Բիլիռուբինն արտադրվում է լյարդում, ուստի դեղնուկի պատճառների մեծ մասը կապված է հենց լյարդի հիվանդությունների հետ։ Օրինակներից են՝

  • վիրուսային վարակներ (օրինակ՝ հեպատիտ A, B կամ C, D կամ E)
  • լյարդի ցիռոզ կամ ալկոհոլի չարաշահում
  • աուտոիմուն հիվանդություններ, օրինակ՝ լյարդի առաջնային բիլիար ցիռոզ
  • ժառանգական հիվանդություններ, օրինակ՝ Դուբին-Ջոնսոնի համախտանիշ
  • դեղեր
  • հղիություն
  • Ժիլբերի համախտանիշ։

Դեղնուկը կարող է պատճառվել նաև լեղուղիների արտալյարդային խցանմամբ, օրինակ՝

  • լեղապարկի կամ լեղուղիների քարեր
  • ենթաստամոքսային գեղձի կամ լեղուղիների քաղցկեղ
  • ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքում (պանկրեատիտ)
  • լիմֆոմա
  • հետվիրահատական վիճակներ։

Դեղնուկի ախտանիշները և ախտորոշումը

Ձեր բժիշկը կզրուցի ձեզ հետ, կզննի ձեզ, կշոշափի ձեր որովայնը և ձեր գանգատների և նշանների մասին կտա որոշ հարցեր։ Եթե դուք ունեք դեղնուկ, դուք կարող եք նշել նաև՝

Բժիշկը կարող է ձեզ ուղեգրել արյան և մեզի լաբորատոր հետազոտությունների՝ ստուգելու բիլիռուբինի ֆրակցիաների, ինչպես նաև լյարդի առողջական վիճակը գնահատող այլ ցուցանիշների, օրինակ՝ լյարդային ֆերմենտների մակարդակները։

Ձեզ կարող է առաջարկվել նաև լյարդի և որովայնի խոռոչի այլ օրգանների սոնոգրաֆիա, որը թույլ կտա հայտնաբերել լեղուղիների և ենթաստամոքսային գեղձի ծորանների խցանումները, նույն օրգանների փոփոխությունները։ Հազվադեպ ձեզ կարող է առաջարկվել նաև լյարդի բիոպսիա։

Դեղնուկի բուժում

Կան դեղնուկների բուժման տարբեր մոտեցումներ, որոնք կախված են այս վիճակի առաջացման պատճառից։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 17-05-2019