Ինսուլտ. կանխարգելում դեղերի և վիրահատության միջոցով

Ինսուլտ. կանխարգելում դեղերի և վիրահատության միջոցով

Վերջին տասնամյակների ընթացքում ինսուլտի կանխարգելման ոլորտում ձեռք են բերվել մեծ հաջողություններ։

Ինսուլտի կանխարգելումը դեղերի միջոցով

Հետազոտությունները վկայում են, որ ինսուլտի կանխարգելման համար կարող են հաջողությամբ օգտագործվել մի շարք դեղեր, որոնցից ամենաարդյունավետները պատկանում են հետևյալ երեք խմբերին՝

  • բարձր ճնշման դեղեր կամ հակահիպերտենզիվներ՝ զարկերակային ճնշումը նվազեցնելու համար
  • հակաագերգանտային դեղեր՝ արյան թիթեղիկների (թրոմբոցիտներ) միաձուլման և արյան մակարդուկների առաջացումը կանխարգելելու համար (թրոմբ)
  • հակամակարդիչներ, որոնք կանխում են արյան մակարդուկների ձևավորումը կամ առկա թրոմբների մեծանալը։

Բարձր ճնշման (հակահիպերտենզիվ) դեղեր

Զարկերակային ճնշման նվազեցումը մինչև նորմալ միջակայք զգալիորեն կրճատում է ինչպես իշեմիկ (զարկերակի խցանում) այնպես էլ հեմոռագիկ (զարկերակի պատռում և ուղեղային արյունազեղում) ինսուլտների զարգացման ռիսկը։

Երբ արյան ճնշումը հնարավոր չէ կարգավորել միայն ապրելակերպը առողջացնելով, բժիշկը կարող է նշանակել նաև որոշ դեղեր։

Հակաագրեգանտային դեղեր

Ագրեգանտները արյան թրոմբոցիտներից և այլ բաղադրիչներից կազմված մասնիկներ են, որոնք կպչելով միմյանց առաջացնում են փոքր «խցաններ» (միկրոթրոմբ), որոնք այնուհետև մեծանում են՝ ձևավորելով արյան մակարդուկներ (թրոմբ)։ Սա իրականում նորմալ գործընթաց է, որը մեր օրգանիզմն օգտագործում է՝ կանգնեցնելու արյունահոսությունները։

Հակաագրեգանտային դեղերը արգելակում են թրոմբոցիտների՝ միմյանց միաձուլվելը և դրանով իսկ կանխարգելում ոչ նորմալ մակարդուկների առաջացումը։

Ասպիրինը ինսուլտի կանխարգելման նպատակով նշանակվող ամենահանրաճանաչ հակաագրեգանտային ազդեցությամբ դեղամիջոցն է։ Այն խորհւրդ չի տրվում նշանակել հեմոռագիկ («արյունահոսող») ինսուլտների ժամանակ, ինչպես նաև այն մարդկանց, ովքեր արյունահոսելու հակում ունեն։

Հակաագրեգանտային այլ դեղերից են Դիպիրիդամոլը, Տիկլոպիդինը և Կլոպեդոգրելը։ Դրանք սովորաբար բժշկի կողմից նշանակվում են նախկինում ինսուլտ կամ տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ ունեցած անձանց՝ ներառյալ այն դեպքերը, երբ Ասպիրինը հակացուցված է։

Հակամակարդիչներ (անտիկոագուլյանտներ)

Հակամակարդիչ դեղերն արգելակում են արյան այն բաղադրիչները, որոնք անհրաժեշտ են մակարդուկի ձևավորման համար։ Իշեմիկ ինսուլտի կանխարգելման համար ամենաարդյունավետ հակամակարդիչ է համարվում Վարֆարինը։

Վարֆարինն օժանդակում է ինսուլտի կանխարգելմանը՝ արգելակելով առկա մակարդուկների մեծանալը և նոր մակարդուկների առաջացումը։ Այս դեղը նշանակվում է նաև շողացող առիթմիայով մեծ տարիք ունեցող անձանց։

Ինսուլտի կանխարգելումը վիրահատության միջոցով

Գլխուղեղը սնուցող երկու խոշոր անոթները պարանոցի երկու կողմերով անցնող քնային զարկերակներն են (կարոտիսներ)։ Դրանք կարող են նեղանալ աթերոսկլերոզի պատճառով, երբ անոթի պատին կուտակված խոլեսթերինային և ճարպային այլ նյութերից ձևավորվում են անոթի լուսանցքը նեղանող «վահանիկներ» կամ «թիթեղիկներ»։

Եթե ձեր քնային զարկերակները մասամբ խցանված են, ապա բժիշկը կարող է առաջարկել վիրահատական բուժում (կոչվում է «էնդարտերէկտոմիա?), որը կարող է կանխարգելել հնարավոր իշեմիկ ինսուլտի զարգացումը։ Վիրահատության իմաստը զարկերակի նեղացած հատվածները «բացելն» է՝ անոթի անցանելիության վերականգնումը։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021