Արյան հետազոտություն

Արյան հետազոտություն
Անգլերեն անվանումը՝ Blood Testing, Complete Blood Count, CBC

Արյան անալիզը (լաբորատոր թեստ) համարվում է ամենահաճախ կիրառվող ախտոոշիչ հետազոտությունը:

Ձեզ կարող են արյան հետազոտություն նշանակել ամենատարբեր նպատակներով՝ սկսած սքրինինգային և կանխարգելիչ նկատառումներից մինչև բուժման հսկողություն:

Արյան լաբորատոր հետազոտությունները կարող են նշանակվել, որ դրանց արդյունքների հիման վրա բժիշկը գնահատի ձեր ընդհանուր առողջական վիճակը: Արյան հետազոտությունները նաև զգալի կերպով օգնում են բժշկին ձեզ մոտ կոնկրետ որևէ հիվանդություն ախտորոշելիս (կամ ժխտելիս): Ընդհանուր առմամբ, արյան անալիզների արդյունքները ճիշտ են, բայց կատարյալ չեն:

Մինչև արյան նմուշ հանձնելը

Մինչև հետազոտության համար արյան կենսանմուշ հանձնելը, ձեզ մոտ գուցե ծագեն որոշ հարցեր, որոնց պատասխանները կարող եք ակնկալել ձեր բժշկից՝

  • դուք այդ հետազոտության կարիքն իրականում ունե՞ք
  • ինչպիսի՞ ռիսկեր կան, օրինակ, եթե հետազոտությամբ ճշգրիտ պատասխան չստացվի
  • ի՞նչ կլինի, եթե դուք ընդհանրապես չհանձնեք այդ թեստը
  • ինչքա՞ն ժամանակ և գումար կպահանջի այդ հետազոտությունը
  • ե՞րբ և ի՞նչ տեսքով ձեզ կտրամադրվեն հետազոտության արդյունքները:

Արյան որոշ հետազոտություններ պահանջում են հատուկ նախապատրաստություն (օրինակ՝ լաբորատորիա ներկայանալ պարտադիր քաղցած վիճակում), այնպես որ ճիշտ կլինի, որ այս հարցը նույնպես նախապես քննարկեք ձեր բժշկի հետ:

Ինչպե՞ս է վերցվում իմ արյան նմուշը

Արյան և մյուս լաբորատոր հետազոտությունները կատարվում են բժշկական լաբորատորիաներում, որոնք կարող են գործել որպես առանձին հիմնարկներ կամ լինեն ախտորոշիչ կամ բժշկական կենտրոնների բաժանմունքներից մեկը:

Լաբորատորիայում մինչև արյան նմուշ վերցնելը, ձեզ կխնդրեն տրամադրել որոշ անձնական տվյալներ (անուն ազգանուն, ծննդյան տարեթիվ, բնակության հասցե, հեռախոսահամար (կամ էլ. փոստի հասցե), կանանց դեպքում՝ գուցե դաշտանի մոտավոր օրը, հղի կանանց դեպքում՝ հղիության ժամկետը և այլն), որից հետո ձեզ կուղեկցեն միջամտության սենյակ:

Այստեղ ձեր ձեռքերից մեկնումեկի վրա կտեղադրեն երակային լարան (ժգուտ), ստերիլ ասեղով կծակեն ձեր երակի պատը (վենեպունկցիա) և հատուկ փորձանոթի կամ մի քանի փորձանոթի մեջ կհավաքեն ձեր երակային արյունը, որն էլ պետք է հետազոտվի:

Արյան նմուշը վերցնելուց հետո, երբ ասեղը հեռացնեն ձեր երակից, դուք պետք է բամբակով մեկ-երկու րոպե սեղմած պահեք ասեղի ծակած տեղը:

Փորձեք արյան անալիզի օրը «հանգիստ տալ» ձեր այդ ձեռքին, առավել ևս, խուսափել այդ ձեռքով ծանր ֆիզիկական աշխատանք կատարելուց:

Որոշ մարդիկ արյան տեսքից կարող են գլխապտույտ զգալ և անգամ ուշագնաց լինել: Եթե կարծում եք, որ ձեզ հետ կարող է նման բան տեղի ունենալ, մինչև լաբորատորիա մեկնելը խմեք բավարար քանակներով ջուր, զգուշացրեք այդ մասին լաբորատորիայի անձնակազմին, իսկ արյան նմուշը հանձնելուց հետո մի քանի րոպե մնացեք նստած վիճակում և խուսափեք կտրուկ ոտքի կանգնելուց:

Լաբորատոր արդյուքները ստանալը

Արյան հետազոտության պատասխանները կարող են ձեզ հանձնվել թղթային տարբերակով կամ ուղարկվել ձեր էլեկտրոնային փոստին: Ստացված պատասխանները քննարկեք միայն ձեր բժշկի հետ:

Ի՞նչ են իրենցից ներկայացնում լաբորատոր հետազոտության արդյունքները

Լաբորատոր հետազոտության պատասխանն իրենից ներկայացնում է հետազոտված ցուցանիշների թվարկումը՝ իրենց չափման միավորներով, նորմաներով (սովորաբար, ոչ թե մեկ թիվ, այլ որպես ստորին և վերին սահմանակետերի միջև ընկած «ռեֆերենս» միջակայք) և ձեր արդյունքներով:

Ձեր արյան և մյուս բոլոր հետազոտությունների արդյունքներն ամենահաջող կերպով ձեզ կբացատրի միայն ձեր բժիշկը: Հիշեք, որ նույն հետազոտության նույն ցուցանիշը (արդյունքը) ձեզ համար կարող է լինել նորմալ, իսկ մեկ այլ մարդու համար՝ շեղված, և հակառակը:

Այսպիսով, լաբորատոր հետազոտության արդյունքները իմաստ են ստանում միայն այն ժամանակ, երբ դրանք մեկնաբանվում են ձեր բժշկի կողմից՝ հաշվի առնելով հետևյալ գործոնները՝

  • ինչո՞ւ եք դուք հանձնել այդ թեստը (նպատակը)
  • ձեր տարիքը և սեռը, նաև՝ էթնիկ պատկանելիությունը
  • ձեր աշխատանքի բնույթը
  • ձեր ընդհանուր առողջական վիճակը և առկա գանգատները
  • ձեր բժշկական, ընտանեկան և սոցիալական պատմությունը
  • ձեր ապրելակերպը
  • ձեր կողմից ընդունվող դեղամիջոցները (հաճախ նաև՝ դրանց դեղաչափերը):

Մի՞շտ են արդյոք հետազոտության պատասխանները բավարար ճշգրիտ

Արյան հետազոտության արդյունքներն ընդհանուր առմամբ ճշգրիտ են, սակայն որոշ ցուցանիշներ կարող են լինել սխալ: Օրինակ՝

  • ստանաք շեղված արդյունք, մինչդեռ իրականում լինի նորմալ (այսպես կոչված «կեղծ դրական» պատասխան)
  • հակառակը, ստանաք նորմայի սահմաններում ընկած արդյունք, մինչդեռ իրականում լինի շեղված («կեղծ բացասական» պատասխան):

Ինչպիսին էլ լինեն ձեր հետազոտության արդյունքները, բժիշկը ոչ թե ամբողջապես հիմնվում է այդ պատասխանների վրա, այլ դրանք համադրում այլ տվյալների հետ՝ առողջական վիճակ, առկա գանգատներ ու ախտանիշներ, զննմամբ և այլ հետազոտություններով ստացված արդյունքներ և այլն:

Կա՞ն արդյոք արյան հետազոտություններ, որոնք ես կարող եմ չհանձնել

Այո, տարբեր լաբորատորիաներում ձեզ կարող են առաջարկել չապացուցված, ոչ վստահելի կամ կոնկրետ ձեզ համար ոչ անհրաժեշտ որոշ հետազոտություններ: Նման իրավիճակներից խուսափելու լավագույն ճանապարհը միայն ձեր բժշկի ցուցումով հետազոտություններն անցնելն է (խոսքը վերաբերվում է բոլոր, այլ ոչ թե միայն արյան հետազոտություններին):

Ի՞նչ արժեն արյան հետազոտությունները

Ի սկզբանե, տարբեր հետազոտություններ տարբեր ինքնարժեք, հետևաբար՝ տարբեր գին ունեն: Սակայն հետազոտության գները կարող են տարբերվել նաև կախված նրանից, թե որ լաբորատորիայում եք դրանք հանձնել:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 12-05-2019