Կոտրվածքներ. առաջին օգնություն

Կոտրվածքներ. առաջին օգնություն

Կոտրվածքը ոսկրի անատոմիական ամբողջականության խախտում է, կամ, ավելի պարզ ասած՝ ոսկրի կոտրվածք։

Բժիշկները տարբերում են բաց (երբ մաշկի ամբողջականությունը վնասել է) և փակ, լրիվ և ոչ լրիվ (ճեղքվածք), ինչպես նաև բնածին և ձեռքբերովի կոտրվածքներ։

Կոտրվածքն առաջանում է վնասվածքի կամ տրամվայի հետևանքով՝ ոսկրի ճնշվելուց, ծռվելուց, ոլորվելուց կամ մի մասի պոկվելուց։ Կոտրվածքի ժամանակ վնասված ոսկրի բեկորները կարող են տեղաշարժվել՝ առաջացնելով հարակից հյուսվածքների կամ օրգանների լրացուցիչ վնասում, իսկ բաց կոտրվածի դեպքում՝ նաև դուրս ցցվել վերքից:

Կոտրվածքը պահանջում է բժշկական հսկողություն և համապատասխան օգնություն: Եթե ոսկրը կոտրվել է որպես մեծ տրամվայի կամ վնասվածքի արդյունք, ապա պետք է զանգել 1-03 և կանչել շտապբուժօգնություն:

Կանչեք շտապբուժօգնություն նաև այն դեպքերում, երբ՝

  • վնասվածք ստացած անձը չի պատասխանում ձեր հարցերին, չի շարժվում և անգամ չի շնչում (նման դեպքերում անհապաղ սկսեք իրականացնել սիրտ-թոքային վերակենդանացման միջոցառումներ՝ վերին շնչուղիների անցանելիության ապահովում, «բերան-բերան» շնչառություն և սրտի արտաքին մերսում՝ մինչև բուժանձնակազմը կժամանի)
  • առկա է սուր կամ առատ արյունահոսություն
  • նույնիսկ վնասված շրջանի նուրբ սեղմումը կամ շարժումն առաջացնում են ուժեղ ցավեր
  • վերջույթը կամ հոդը ձևափոխված է
  • ոսկորը դուրս է ցցվել վնասված մաշկից
  • վնասված ձեռքի կամ ոտքի ծայրամասերը, օրինակ՝ ձեռքի կամ ոտքի մատները թմրած են կամ եղունգները՝ կապտավուն երանգով
  • դուք կասկածում եք, որ կոտրվել է վնասվածք ստացած մարդու գլխի, պարանոցի կամ մեջքի (գոտկատեղի) ոսկրերից մեկնումեկը:

Մի փորձեք տեղաշարժել տուժած մարդուն, եթե դա անհրաժեշտ չէ հետագա վնասվածքից խուսափելու համար: Մինչև բուժանձնակազմի ժամանելը, առանց ուշացնելու սկսեք իրականացնել հետևյալ միջոցառումները:

  • Փորձեք դադարեցնել որևէ տեսակի արյունահոսությունը. սեղմեք արյունահոսող վերքը ստերիլ վիրակապով, մաքուր թաշկինակով կամ շորի կտորով:
  • Անշարժացրեք վնասված շրջանը. մի՛ փորձեք ուղղել վնասված վերջույթը կամ մաշկից դուրս ցցված ոսկորը ներս մտցնել: Եթե դուք առաջին օգնության որևէ դասընթաց չեք անցել և չեք տիրապետում վերջույթի անշարժացման մասնագիտական հմտություններին, ապա պարզապես մեկական շինա (կամ շինային փոխարինող որևէ առարկա, օրինակ՝ փայտի կտոր) դրեք վնասված շրջանից վերև ու ներքև այնպես, որ հնարավորինս սահմանափակվի տվյալ շրջանի շարժունակությունը:
  • Դրեք սառցեպարկ՝ սահմանափակելու այտուցը և օգնելու ցավի մեղմացմանը. մի՛ դրեք սառույցն անմիջապես մաշկի վրա: Փաթաթեք սառույցը կամ սառցեպարկը բարակ մաքուր սրբիչով կամ մաքուր շորի կտորով և նոր միայն զգուշությամբ դրեք վնասված շրջանին:
  • Ձեռնարկեք շոկի առաջին օգնության միջոցառումներ. եթե տուժող անձն ունի գիտակցությունը կորցնելու զգացում և շնչում է արագացած ռիթմով, ապա սրանք կարող են լինել սկսվող շոկի մասին նախազգուշացնող կամ ահազանգող նշաններ: Զգուշությամբ պառկացրեք տուժողին այնպես, որ գլուխը լինի իրանից քիչ ավելի ցածր դիրքում և, եթե հնարավոր է, բարձրացրեք տուժողի ոտքերը: Արձակեք տուժողի սեղմող հագուստը և, ըստ անհրաժեշտության, ծածկեք նրան տաք վերմակով: Թույլ մի տվեք, որ նա սնունդ կամ հեղուկներ ընդունի և հետևեք նրա ընդհանուր առողջական վիճակին:

Իմացե՛ք ավելին շոկի առաջին օգնության մասին:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021