Առավոտյան սրտխառնոց

Առավոտյան սրտխառնոց
Անգլերեն անվանումը՝ Morning Sickness

Սրտխառնոցը (նողկանքի զգացում) և փսխումը հղիության առաջին երեք ամիսներին հաճախ հանդիպող խնդիրներ են։

Դրանց պատճառը լիարժեք հայտնի չէ, սակայն հղիության վաղ շրջաններում սրտխառնոցը և փսխումը կարող են ի հայտ գալ հղիությանն ուղեկցող հորմոնային տեղաշարժերի պատճառով։ Հղիության վաղ փուլերում կնոջ ինքնազգացողության այսպիսի խանգարումը երբեմն անվանում են «առավոտյան սրտխառնոց» (փսխումը հավանաբար չի նշվում, քանի որ միշտ չէ, որ նողկանքի զգացմանը հաջորդում է փսխումը)։

Առավոտյան սրտխառնոցը համարվում է նորմալ երևույթ, քանի դեռ այն չի ստացել վտանգավոր ընթացք։

Ինչպես ձեր, այնպես էլ ձեր զուգընկերոջ համար կարևոր է ընդունելը, որ նախկինում ձեր նախընտրած տարբեր խթանիչները հղիության ընթացքում կարող են ձեզ այլևս չձգել (տեսողական, հոտառական, համային, շոշափման, սեռական և այլն)։

Առավոտյան սրտխառնոցի համար կարևոր է տեղեկանալ այս կարևոր դրույթների մասին՝

  • հղի կանանց մինչև 80%-ի մոտ ի հայտ են գալիս որոշակի ախտանիշներ
  • որոշ կանանց մոտ կարող են զարգանալ նողկանքի զգացումներ (սրտխառնոց)՝ առանց դրան հաջորդող փսխման
  • նույնիսկ եթե այս վիճակը կոչվում է «առավոտյան սրտխառնոց», սրտխառնոցը և փսխումը կարող են առաջանալ օրվա ցանկացած ժամին՝ ինչպես ցերեկն, այնպես էլ գիշերը
  • առավոտյան նողկանքի ծանրության աստիճանը և հղիության ընթացքում դրա տևողությունը ինչպես տարբեր կանանց մոտ, այնպես էլ նույն կնոջ մոտ տարբեր հղիությունների ժամանակ կարող են լինել տարբեր
  • առավոտյան նողկանքի երևույթը սովորաբար զգալիորեն բարելավվում է հղիության 3-րդ ամսվա ավարտին կամ ավելի շուտ, սակայն որոշ կանանց մոտ այն կարող է շարունակվել ավելի երկար, իսկ հազվադեպ՝ ընդգրկել հղիության ողջ ընթացքը
  • ծանր դեպքերում առավոտյան նողկանքը կարող է բերել հղի կնոջ մարմնի զանգվածի կորստի և ջրազրկման։

Առավոտյան նողկանքի վարումը

Դեպքերի մեծ մասի ժամանակ որևէ բուժման կարիք չի զգացվում, սակայն կան որոշ բաներ, որոնք կարող են օգնել ձեզ՝ մեղմացնելու սրտխառնոցը և փսխումը։

Սնունդ

Փորձեք գտնել սննդի տեսակների և ընդունման ժամանակների այնպիսի համադրություն, որը բերում է ձեր ինքնազգացողության որոշակի բարելավման։

  • Առավոտյան մինչև անկողնուց վեր կենալը փորձեք ուտել մի քիչ «չորահաց» (сухарики) և խմեք մի բաժակ թեյ կամ ջուր։ Այս մեթոդը օգնում է բազմաթիվ կանանց։
  • Փորձեք օրվա սնունդը բաժանել ավելի փոքր, սակայն ավելի հաճախակի ընդունվող բաժինների, քան թե խստորեն պահպանել 3-անգամյա «նախաճաշ-ճաշ-ընթրիք» ռեժիմը։
  • Փորձեք խուսափել յուղոտ կամ ճարպոտ սննդատեսակներից։
  • Փորձեք հրաժարվել կամ սահմանափակել սուրճի ընդունումը։
  • Սնվեք այն ժամանակ, երբ ցանկություն է առաջանում, այլ ոչ թե համբերեք մինչև ձեր տանը սահմանված ճաշի ժամը։
  • Փորձեք բաց չթողնել ճաշի ժամերը կամ խուսափեք երկար ժամանակ սնունդ չընդունելուց։
  • Հնարավորության դեպքում խնդրեք մեկ ուրիշին, որ զբաղվի խոհանոցային գործերով (սա թույլ կտա հեռու մնալ խոհանոցային հոտերից)։
  • Ձեռքի տակ ունեցեք սննդամթերքների լայն տեսականի (օրինակ՝ աղային, քաղցր կամ «չոր սնունդ»), որովհետև ձեր համային նախասիրությունը կարող է օրվա ընթացքում փոփոխվել։

Ըմպելիքներ

Ընդունեք բավարար քանակի հեղուկներ։

  • Հիշեք, որ ընդունեք առատ հեղուկներ՝ օրական 6-8 բաժակ ջուր։ Հեղուկները գերադասելի է խմել փոքր չափաբաժիններով։
  • Բազմազանության համար կարելի է խմել իմբիրով թեյ, կիտրոնային ջուր և այլն։
  • Եթե փսխումները հաճախակի են, ձեր ընդունած հեղուկների քանակը ևս պետք է համարժեք չափով ավելացնել։
  • Զրուցեք ձեր բժշկի հետ ռեհիդրատացիոն հեղուկներ ընդունելու նպատակահարմարության մասին, որոնք կարող են լրացնել փսխումներով կորցրած աղերը (էլեկտրոլիտներ)։

Սրտխառնոցի զգացումը կարող են թուլացնել նաև հետևյալ միջոցները՝

  • ծովային հիվանդության դեմ արտադրվող որոշ միջոցներ (օրինակ՝ հատուկ թևնոցներ և այլն)
  • անանուխի կամ իմբիրի կտորների ծամում
  • իմբիրի հաբեր
  • վիտամին B6 (տեղեկացեք ձեր բժշկից, թե ինչքան ժամանակ պետք է այս վիտամինն ընդունեք):

Եթե առավոտյան նողկանքը դառնում է անհանգստացնող կամ անտանելի, զրուցեք այդ մասին ձեր բժշկի հետ։ Հարկ եղած դեպքում նա կարող է նշանակել դեղեր, որոնք մեղմացնում են նողկանքի զգացումը։

Ծանր սրտխառնոց և փսխում

Ավելի պակաս, քան 100 հղի կնոջից 1-ի մոտ կարող է զարգանալ մի վիճակ, որը կոչվում է «մեծ հիպերէմեզիս» (լատիներեն անվանումը՝ hyperemesis gravidarum)։ Այս վիճակը ուղեկցվում է սրտխառնոցի և փսխումների ծանր ախտանիշներով, որը բերում է ինքնազգացողության կտրուկ վատթարացման, մարմնի զանգվածի անկման և ջրազրկման։ Նման իրավիճակը պահանջում է հիվանդանոցային պայմաններում անհետաձգելի բուժօգնության կազմակերպում, այդ թվում՝ ներերակային կաթիլային հեղուկներով բուժում։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 12-05-2019