Ճառագայթային բուժում

Ճառագայթային բուժում

Ճառագայթային բուժումը կամ ռադիոթերապիան իոնացնող ճառագայթների օգնությամբ քաղցկեղի բուժման մեթոդներից մեկն է:

Բուժման այս մեթոդի էությունը իոնացնող ճառագայթների միջոցով քաղցկեղային բջիջները վնասելն է և դրանց արագացած բազմացումն արգելակելը: Այն կարող է կիրառվել առանձին՝ որպես բուժման հիմնական մեթոդ, սակայն ավելի հաճախ զուգակցվում է քաղցկեղի բուժման այլ մեթոդների հետ:

Ճառագայթումը երբեմն կարող է բուժել քաղցկեղը, սակայն ավելի հաճախ նշանակվում է քաղցկեղային ախտահարման օջախը փոքրացնելու կամ կրճատելու, դրա աճը և տարածումը դանդաղեցնելու կամ դադարեցնելու նպատակով:

Ինչպե՞ս է ճառագայթումն ազդում

Իոնացնող ճառագայթները քայքայում կամ վնասում են քաղցկեղային բջիջները՝ դրանով իսկ դադարեցնելով ձևափոխված այդ բջիջների բազմացումը: Դուք կարող եք ճառագայթներ ստանալ հետևյալ երեք մեթոդներից մեկնումեկով՝

  1. հեռահար (ճառագայթային բուժում արտաքին փնջով), երբ բարձր էներգիայի ֆոտոնային կամ գամմա ճառագայթման աղբյուրը (սարքը) օրգանիզմից դուրս է
  2. կոնտակտային, երբ ռադիոակտիվ իմպլանտը ներդրվում է անմիջապես ձեր օրգանիզմի ներսում՝ քաղցկեղային հյուսվածքներին մոտ
  3. ռադիոնուկլեիդային (ռադիոիզոտոպային), երբ դուք խմում եք (կուլ եք տալիս) կամ ներերակային ճանապարհով ստանում եք ռադիոակտիվ նյութ, որն օժտված լինելով «թիրախ»հյուսվածքների նկատմամբ ընտրողականությամբ, կլանվում է դրանց կողմից և «տեղում»՝ այդ հյուսվածքներում ապահովում իրենց իսկ ճառագայթումը:

Որո՞նք են ճառագայթային բուժման կողմնակի ազդեցությունները

Որոշ մարդկանց մոտ ճառագայթումն առաջացնում է տարբեր կողմնակի ազդեցություններ, օրինակ՝

Անցանկալի այս նշանների մեծ մասը զարգանում է ճառագայթային բուժումը սկսելուց 1-2 շաբաթ անց, սակայն բուժումն ավարտելուց հետո աստիճանաբար մեղմանում է:

Սեռական օրգանների կամ դրանց հարող շրջանների ճառագայթային բուժումը ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մոտ կարող է առաջացնել պտղաբերության հետ կապված խնդիրներ: Ճառագայթային բուժմամբ հարուցված անպտղությունը կարող է ունենալ ժամանակավոր բնույթ, սակայն կարող է նաև դառնալ մնայուն: Զրուցեք այս թեմայի շուրջ ձեր բժշկի հետ:

Որոշ դեպքերում ճառագայթումը վնասում է ոչ միայն քաղցկեղային, այլև առողջ հյուսվածքները: Սակայն, բուժումն ավարտելուց հետո առողջ հյուսվածքները սովորաբար աստիճանաբար վերականգնվում են:

Որո՞նք են քաղցկեղի բուժման մյուս մեթոդները

Քաղցկեղի բուժման մյուս մեթոդներն են՝

  • քիմիոթերապիա
  • հորմոնային բուժում, երբ նշանակվում են քաղցկեղի աճն արգելակող հորմոններ
  • իմունային բուժում (իմունոթերապիա), որն օժանդակում է քաղցկեղի դեմ իմունային համակարգի պայքարին
  • թիրախային բուժում, երբ նշանակվում են դեղեր, որոնք «գրոհում են» միայն քաղցկեղային բջիջները
  • վիրահատական բուժում, որը կախված է քաղցկեղի տեսակից, տարածման կամ մետաստազավորման աստիճանից և մի շարք այլ գործոններից:

Սովորաբար քաղցկեղի համալիր բուժումը ներառում է մի քանի մեթոդների հաջորդական կամ միաժամանակյա կիրառում:

Ի՞նչ է պալիատիվ բուժումը

Պալիատիվ կամ ամոքիչ բուժման նպատակը հիվանդի տառապանքները թեթևացնելն է, նրա ու ընտանիքի անդամների կյանքի որակը բարելավելը, հոգեբանական և սոցիալական աջակցություն ցուցաբերելը: Պալիատիվ բուժումը սովորաբար նշանակվում է այն դեպքերում, երբ քաղցկեղի բուժումը դառնում է անհնար:

Պալիատիվ բուժումը կամ խնամքը տրամադրվում է բժիշկների, բուժքույրերի, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների և առողջապահական այլ մասնագետների կողմից։ Դեղորայքը և բուժման ձևերը համարվում են պալիատիվ, եթե դրանք մեղմացնում են ախտանիշները՝ առանց հիվանդության վրա բուժիչ ազդեցության։ Բավարար և երկարատև ցավազրկումը պալիատիվ բուժման անքակտելի մասն է:

Պալիատիվ խնամքի կարևոր հատկանիշն այն է, որ ինչպիսին էլ լինի հիվանդությունը, ինչպիսի փուլում էլ այն գտնվի, ինչպիսի բուժումներ էլ անցկացված լինեն, այնուամենայնիվ, գլխավոր նպատակը հիվանդի տառապանքները թեթևացնելն ու կյանքի որակը բարելավելն է, ինչը մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկն է։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 16-06-2019