Քնի խանգարումներ

Քնի խանգարումներ
Անգլերեն անվանումը՝ Sleep Disorders

Բոլորիս մոտ էլ մեր կյանքի որոշակի ժամանակաշրջանում եղել է քնի կարճատև խանգարում։

Սովորաբար դա կապված է եղել կարևոր իրադարձության (սթրես, խնճույք, քննաշրջան, ճանապարհորդություն և այլն):

Սակայն, կան իրավիճակներ, երբ քնի խանգարումը կրում է ոչ թե կարճատև, այլ՝ մշտական բնույթ, երբ այն զարգանում է որպես առողջական որևէ խնդրի նշաններից մեկը կամ ինքն է առաջացնում առողջական խնդիրներ և բացասաբար ազդում մարդու կյանքի որակի վրա։

Ի՞նչ է քնի խանգարումը

Քնի խանգարումը մի վիճակ է, երբ դուք գիշերները չեք կարողնում նորմալ քնել (քուն մտնել կամ քունը պահպանել), ձեր ուղեղը և մարմինը չեն հանգստանում, որն էլ անդրադառնում է ձեր ցերեկային առօրյա կյանքի վրա՝ առաջացնելով քնկոտություն, ընդհանուր հոգնածության զգացում, մտավոր և ֆիզիկական գործունեության թուլացում։

Սովորաբար քնի խանգարումը դրսևորվում է քուն մտնելու կամ քնած վիճակը պահպանելու դժվարություններով։

Անքնություն

Անքնությունը դժվար քուն մտնելն է կամ քունը դժվարությամբ պահպանելը։ Եթե ձեզ մոտ անքնություն կա, այն կարող է թուլացնել ձեր «ներքին» էներգիան, «փչացնել» տրամադրություը և, ընդհանուր առմամբ, դառնալ այլ հիվանդությունների պատճառներից մեկը։

Կարճաժամկետ (սուր) անքնությունը կապված է կոնկրետ իրավիճակների հետ, օրինակ՝ անախորժություններ ընտանիքում կամ աշխատավայրում։ Սովորաբար, պատճառը վերանալիս անքնությունն աստիճանաբար նահանջում է՝ իր տեղը զիջելով նորմալ քնին։

Եթե անքնությունը երկարատև է (քրոնիկ), ձեզ կօգնի առողջ քնի սովորույթներ ձևավորելը։ Ձեր բժիշկն այս դեպքում կարող է առաջարկել նաև ոչ դեղորայքային բուժման եղանակներ, օրինակ՝ կոգնիտիվ-վարքային բուժում, որի նպատակն է վնասաբեր մտքերը և վարքագծերը շտկելը։

Քնի ապոնէ և խռմփոց

Քնի ապնոէն հիվանդություն է, որի դեպքում քնած ժամանակ ձեր շնչառությունը կարճ ժամանակով ընդհատվում է։ Հիմնական նշաններն են խռմփացնելը, գիշերային անհանգիստ վիճակը, շնչահեղձության զգացումով հանկարծակի արթնանալը և ցերեկային ժամերին տանջող քնկոտությունը։

Քնի ապնոէն, հատկապես երկարատև միջին և ծանր ընթացքի դեպքում կարող է առաջ բերել մի շարք լուրջ առողջական խնդիրներ, օրինակ՝ բարձր արյան ճնշում (հիպերտոնիա), սրտի իշեմիկ հիվանդություն, շաքարային դիաբետ (շաքարախտ) և ինսուլտ։ Թեթև դեպքերում քնի ապնոէն կարող է մեղմացվել վերին շնչուղիների անցանելիությունն ապահովող միջոցներով (օրինակ՝ CPAP), իսկ ծանր դեպքերում ձեզ հավանաբար կառաջարկվի վիրահատական բուժում։

Խռմփոցի պատճառները կարող են ներառել մարմնի ավելցուկային քաշը և գիրությունը, քնելուց առաջ ալկոհոլ օգտագործելը և ծխելը։ Որոշ ալերգիաներ նույնպես կարող են առաջացել խռմփոց։ Բոլոր դեպքերում, եթե խռմփոցը խանգարում է ձեր ընտանիքի գիշերային անդորրը, դիմեք ձեր բժշկին։

Քնի այլ խնդիրներ

Քնի այլ խանգարումները ներառում են՝

  • գիշերային հերթապահության բերած քնի խանգարում, երբ անքնությունը կամ քնկոտությունը պայմանավորված են գիշերային հերթափոխի աշխատանքի հետ
  • նարկոլեպսիա, որը ցերեկային ժամերին կրկնվող քունն է
  • անհանգիստ ոտքերի համախտանիշ, որը քուն մտնելու փորձերի ժամանակ ոտքերն անընդհատ շարժելու ցանկությունն է («պարող ոտքեր»)։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 19-05-2019