Տենդոնիտ (տենդինիտ, ջլի բորբոքում)

Տենդոնիտը կամ տենդինիտը մկանային ջլի գրգռումը կամ բորբոքումն է, որը կարող է զարգանալ մարմնի տարբեր շրջաններում, սակայն ավելի հաճախ հանդիպում է ուսերի, արմունկների, դաստակների, ծնկների և ոտնաթաթերի շրջանում։

Եթե ջլի հետ միասին ախտահարվում է այն ծածկող լորձաթաղանթային շերտը (ձուսպային բունոց), ապա բժիշկներն ախտորոշում են «տենդոսինովիտ» կամ «տենդովագինիտ» (ջլաբունոցաբորբ, ջլաձուսպաբորբ)։ Իրականում այս բոլոր տերմինները հաճախ կիրառվում են մեկը մյուսի փոխարեն, իսկ արտասահմանյան գրականության մեջ «տենդոնիտը» կամ «տենդոսինովիտը» ներառում են ջլերի և դրանց ձուսպաթաղանթի բորբոքման միմյանց հետ խիստ փոխկապակցված բոլոր դեպքերը։

Տենդոնիտը հանգիստ պայմաններում հաճախ ինքնուրույն լավանում է, սակայն երբեմն բուժման անհրաժեշտություն է ծագում, հատկապես, եթե առկա է մնայուն ցավ։

Ի՞նչ է տենդոնիտը

Տենդոնիտը բորբոքված և ցավոտ ջիլն է։ Ջլերը կազմված են ներդակազմ շարակցական հյուսվածքից, որոնք մկաններն ամրացնում են ոսկրերին և անմիջականորեն մասնակցում ձեր շարժումներին կամ տեղաշարժմանը։

Ջլերի հիվանդությունները կարող են ի հայտ գալ սուր (հանկարծակի սկսվող), օրինակ՝ սպորտային վնասվածքների ժամանակ և քրոնիկ (դանդաղորեն), երբ ջիլն աստիճանաբար «մաշվում» է գերօգտագործման կամ կրկնակի օգտագործման պատճառով։ Երկրորդ դեպքում, երբ առկա է ջլերի քրոնիկ ախտահարում, բժիշկներն ավելի հաճախ օգտագործում են «տենդինոպաթիա» կամ «տենդինոզ» տերմինները։

Տենդոնիտի ախտանիշները

Տենդոնիտի հիմնական ախտանիշներն ախտահարված ջլի ցավերն են և թուլացումը։ Ցավերը սովորաբար սաստկանում են ախտահարված ջիլն աշխատացնելիս։

Այլ նշաններից են՝

  • այտուցվածություն
  • ջլի շարժմանն ուղեկցող խրթոցի կամ ճռթոցի զգացողություն
  • ջլի վրա ուռածություն
  • ախտահարված շրջանում թուլության զգացում։

Եթե ձեզ մոտ առկա է վերոնշյալ ախտանիշները կամ դրանցից մեկնումեկը, որոնք տվյալ շրջանը մի քանի օր հանգիստ տալուց հետո չեն վերանում, ապա անհրաժեշտ է դիմել ձեր բժշկին։

Տենդոնիտի ախտորոշումը

Տենդոնիտի ախտորոշումը սովորաբար որևէ դժվարություն չի ներկայացնում։ Բժիշկը տենդոնիտի մասին կարող է կասկածել ձեր գանգատները լսելուց և ախտահարված շրջանը զննելուց հետո։ Նույն կերպ, ախտորոշումը հաստատելու համար նա կարող է ձեզ ուղեգրել ռենտգեն պատկերման կամ սոնոգրաֆիկ հետազոտության։

Տենդոնիտի բուժումը

Տենդոնիտները հաճախ շարունակվում են միայն մի քանի օր, սակայն կան դեպքեր, երբ դրանց ընթացքը ձգձգվում է։ Ցավերի դեպքում կարևոր է տվյալ ջլի շարժման հետ կապված հոդին կամ վերջույթին հանգիստ տալը։ Բժիշկը կարող է նաև նշանակել սառցեպարկ կամ որոշ ցավազրկող դեղեր։

Ախտահարված շրջանի այտուցը կանխելու համար դուք պետք է խուսափեք գերտաք լոգանքից, տաքացնող միջոցներից (ջեռակ), ալկոհոլից և մերսումներից։ Ցավերի բացակայության ընթացքում զգուշորեն փորձեք շարունակել ախտահարված շրջանի շարժումները, որպեսզի ձեր տվյալ ջիլը չպնդանա։

Ձեր լիարժեք շարժունակության վերականգնմանը կարող են օգնել նաև ֆիզիոթերապևտիկ միջոցառումները կամ բուժական ֆիզկուլտուրան։

Ավելի լուրջ բորբոքման ժամանակ բժիշկը կարող է նշանակել կորտիկոստերոիդների տեղային ներարկումներ։ Հազվադեպ կարող է ցուցված լինել վիրահատական բուժումը։

Տենդոնիտի կանխարգելումը

Եթե նախկինում ունեցել եք տենդոնիտ, ապա անհրաժեշտ է զրուցել ձեր բժշկի կամ նրա խորհրդով՝ այլ մասնագետի հետ, որպեսզի հիվանդության կրկնություն տեղի չունենա։ Նրանք կարող են խորհուրդ տալ որևէ ֆիզիկական աշխատանք կատարելուց առաջ նախավարժանքի կամ ախտահարված շրջանի մկաններն ամրացնող որոշ խորհուրդներ։

Նույն կերպ, ցանկալի է, որպեսզի ձեր աշխատավայրում անցկացնեք էրգոնոմիկ գնահատում՝ հարմարեցնելով ձեր աթոռը, համակարգիչը և այլ իրերն ու պարագաներն այնպես, որպեսզի խուսափեք ջլերի գերլարվածությունից։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021