Ընդհանուր նկարագրություն

Ազատ տրիյոդթիրոնինը (FT3) հյուսվածքների կողմից թթվածնի կլանման և նյութափոխանակության ակտիվացման խթանիչ է:

FT3-ը վահանաձև գեղձի ամինաթթվային հորմոն է, որն արտադրվում է գեղձի ֆոլիկուլյար բջիջների կողմից՝ թիրեոտրոպ հորմոնի (TSH) հսկողության ներքո: Միաժամանակ, ծայրամասային հյուսվածքներում FT3-ն առաջանում է թիրոքսինից (T4)՝ վերջինիս դեյոդացման (յոդից ազատվելու) արդյունքում:

FT3-ը հանդիսանում է ընդհանուր T3-ի կենսաբանական ակտիվ մասը՝ կազմելով վերջինիս 0,2-0,5%-ը:

FT3-ը թիրոքսինից (T4) ավելի ակտիվ է, սակայն արյան մեջ առկա է ավելի փոքր քանակներով: Եռյոդթիրոնինը բարձրացնում է ջերմաառաջացումը և հյուսվածքների կողմից թթվածնի ծախսը՝ բացառությամբ գլխուղեղի, ռետիկուլոէնդոթելիալ և գոնադային համակարգերի: Այս հորմոնը նաև խթանում է լյարդում վիտամին A-ի արտադրությունը, նվազեցնում է արյան խոլեսթերինի և տրիգլիցերիդների մակարդակը, ինչպես նաև արագացնում սպիտակուցային փոխանակությունը: Այն նաև խթանում է մեզով կալցիումի արտազատումը, ոսկրային հյուսվածքներում ընթացող նյութափոխանակությունը (ավելի շատ՝ ոսկրի ռեզորբցիան): Սրտի վրա թողնում է դրական քրոնո- և ինոտրոպ ազդեցություն (սրտի կծումների հաճախացում և ուժգնացում): Այն խթանում է ռետիկուլյար ֆորմացիան և կենտրոնական նյարդային համակարգի կեղևային գործունեությունը:

Հետազոտության ցուցումներ

  • վահանաձև գեղձի հիվանդությունների տարբերակիչ ախտորոշում
  • իզոլացված Т3-տոքսիկոզի ընթացքի և բուժման հսկողություն

Կենսանմուշ

«Տրիյոդթիրոնին ազատ» թեսթի համար հանձնվող կենսանմուշն է՝ երակային արյուն։

Կենսանմուշի հանձնում

Հետազոտությունից 1 ամիս առաջ էնդոկրինոլոգի թույլտվությամբ անհրաժեշտ է բացառել վահանաձև գեղձի հորմոնների ընդունումը:

Հետազոտությունից 2-3 օր առաջ նաև անհրաժեշտ է բացառել 131I և 99mTс, ինչպեես նաև յոդ պարունակող դեղերի ընդունումը: Արյան փորձանմուշը պետք է վերցնել ռենտգենոկոնտրաստային հետազոտությունից առաջ:

Հետազոտությունը նախորդող օրը պետք է բացառել մարմնամարզումները, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը և սթրեսը: Անմիջապես արյունը հանձնելուց առաջ պացիենտը պետք է գտնվի հանգիստ վիճակում:

Կենսանմուշը պետք է հանձնել քաղցած վիճակում՝ սննդի վերջին ընդունումից առնվազն 8 ժամ (ցանկալի է՝ 12 ժամ) հետո: Այս ընթացքում հյութերը, թեյը, սուրճը (առավել ևս՝ քաղցր) չի թույլատրվում: Կարելի է ընդունել ջուր:

Չափման միավորներ

Միջազգային չափման միավոր (SI համակարգ)

պմոլ/լ (պիկոմոլ/լիտր)

Այլընտրանքային չափման միավոր

պգ/մլ (պիկոգրամ/միլիլիտր)

Միավորների փոխակերպում

պգ/մլ x 1,536 = պմոլ/լ

Նորմալ (ռեֆերենս) միջակայքեր

Համընդհանուր օգտագործվող միջակայքեր

Չափահասներ` (3,1-6,8) պմոլ/լ

Արդյունքների մեկնաբանություն

Ազատ տրիյոդթիրոնինի մակարդակի բարձրացում

  • թիրեոտրոպինոմա
  • թունավոր խպիպ
  • իզոլացված T3-տոքսիկոզ
  • թիրեոիդիտներ
  • թիրեոտոքսիկ ադենոմաներ
  • Т4-կայուն հիպոթիրեոզ
  • թիրեոիդ հորմոնների նկատմամբ ռեզիստենտության համախտանիշ
  • TSH-անկախ թիրեոտոքսիկոզ
  • վահանաձև գեղձի հետծննդյան դիսֆունկցիա
  • խորիոկարցինոմա
  • IgG-ի բարձր մակարդակով միելոմաներ
  • նեֆրոտիկ համախտանիշ
  • լյարդի քրոնիկ հիվանդություններ

Ազատ տրիյոդթիրոնինի մակարդակի նվազեցում

  • չկոմպենսացված առաջնային մակերիկամային անբավարարություն
  • լյարդի քրոնիկ հիվանդություններ
  • ծանր ոչ թիրեոիդային հիվանդություններ, ներառյալ՝ սոմատիկ և հոգեկան
  • ծանր հիվանդություններից վերականգնման շրջան
  • առաջնային, երկրորդային և երրորդային հիպոթիրեոզներ
  • Т4-ի ինքնուրույն նշանակման հետևանքով արտիֆիցիալ թիրեոտոքսիկոզ
  • սպիտակուցների ցածր պարունակությամբ սննդակարգ
  • կանանց մոտ՝ ֆիզիկական գերբեռնվածություններ
  • քաշի կորուստ
  • Ամիոդարոնի, մեծ դեղաչափերով Պրոպրանոլոլի, ռենտգենային յոդ-կոնտրաստ նյութերի ընդունում

Միջազգային անվանումներ

Միջազգային (անգլերեն) լրիվ անվումը՝ Triiodthyronine Free

Միջազգային (անգլերեն) հապավումը՝ FT3 (T3 free)