Ընդհանուր նկարագրություն

Լիպազան տրիգլիցերիդների հիդրոլիզը կատալիզացնող ֆերմենտ է:

Լիպազան կամ տրիացիլգլիցերոպացիլհիդրոլազը (Lipase, LIP) պատասխանատու է բարակ աղիներում չեզոք ճարպերի՝ տրիգլիցերիդների քայքայման համար: Տրիգլիցերիդները համարվում են գլիցերոլի և բարձրագույն կարբոնաթթուների բարդ եթերները:

Արյան շիճուկում լիպազայի մակարդակը տղամարդկանց և կանանց միջև հավաստիորեն չի տարբերվում: Ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումների ժամանակ այս ֆերմենտը մուտք է գործում արյան հուն: Սուր պանկրեատիտից հետո լիպազայի ակտիվությունն արյան շիճուկում աճում է արդեն 4-8 ժամ անց՝ հասնելով իր գագաթնակետին 24 ժամ անց և նվազելով 8-14-րդ օրերին:

Պանկրեատիտների ժամանակ լիպազայի որոշումն ունի ավելի մեծ կլինիկական զգայունություն և սպեցիֆիկություն, քան ընդհանուր ամիլազայի թեստը: Էպիդեմիկ պարոտիտի ժամանակ ֆերմենտի մակարդակը մնում է նորմալ միջակայքում ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարման բացակայության պայմաններում: Երկու ֆերմենտների միաժամանակյա որոշումը թույլ է տալիս ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարումը ճշգրտորեն ախտորոշել 98% դեպքերում:

Հետազոտության ցուցումներ

  • սուր պանկրեատիտ
  • ստամոքսի թափածակող խոց
  • քրոնիկ պանկրեատիտ
  • սուր խոլեցիստիտ
  • բարակաղիքային անբավարարություն
  • սուր և քրոնիկ երիկամային անբավարարություն
  • ալկոհոլիզմ
  • դիաբետիկ կետոացիդոզ
  • լյարդի ցիռոզ
  • օրգանների փոխպատվաստում

Կենսանմուշ

«Լիպազա» թեսթի համար հանձնվող կենսանմուշն է՝ երակային արյուն։

Կենսանմուշի հանձնում

Կենսանմուշը պետք է հանձնել քաղցած վիճակում: Սննդի վերջին ընդունումը՝ ոչ պակաս, քան 8 ժամ, ցանկալի է՝ 12 ժամ առաջ: Բացառել հյութերը, թեյը, սուրճը (հատկապես՝ շաքարով): Կարելի է ընդունել ջուր:

Չափման միավորներ

Միջազգային չափման միավոր (SI համակարգ)

Մ/լ (միավոր/լիտր)

Նորմալ (ռեֆերենս) միջակայքեր

Համընդհանուր օգտագործվող միջակայքեր

Չափահասներ՝ (13-60) Մ/լ

Արդյունքների մեկնաբանություն

Լիպազայի մակարդակի (ակտիվության) բարձրացում

  • սուր պանկրեատիտ (ֆերմենտի ակտիվության բարձրացած արժեքները պահպանվում են հիվանդությունը սկսվելուց 3-7 օրվա ընթացքում)
  • ենթաստամոքսային գեղձի նորագոյացություններ
  • ենթաստամոքսային գեղձի քրոնիկ հիվանդություններ
  • լեղային խիթ, ներլյարդային խոլեսթազ
  • ներքին խոռոչավոր օրգանի թափածակում
  • աղիների ստրանգուլյացիա կամ ինֆարկտ
  • ենթաստամոքսային գեղձի կիստա կամ կեղծ կիստա
  • պերիտոնիտ
  • լիպիդների նյութափոխանակության խանգարումներով ընթացող հիվանդություններ՝ գիրացում, շաքարային դիաբետ, պոդագրա
  • որոշ դեղերի ընդունում՝ հեպարին, թմրաբեր ցավազրկողներ, բարբիտուրատներ և այլ դեղեր, որոնք առաջացնում են Օդիի սեղմանի կծկում, ինդոմետացին
  • էպիդեմիկ պարոտիտ՝ ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարմամբ

Լիպազայի մակարդակի (ակտիվության) նվազեցում

  • ուռուցքային հիվանդություններ (բացառությամբ ենթաստամոքսային գեղձի կարցինոմայի)
  • տրիգլիցերիդների ավելցուկ (ժառանգական հիպերլիպիդեմիաների ժամանակ ոչ ճիշտ սննդակարգ)

Միջազգային անվանումներ

Միջազգային (անգլերեն) լրիվ անվումը՝ Lipase

Միջազգային (անգլերեն) հապավումը՝ LIP

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին