Ընդհանուր նկարագրություն

Ֆորֆորը հիմնական ներբջջային անիոնն է, որն անհրաժեշտ է կենտրոնական նյարդային համակարգի նորմալ գործունեության համար:

Ֆոսֆորը (Phosphorus, P) մտնում է ոսկրային հյուսվածքի և բջջաթաղանթների ֆոսֆոլիպիդների կազմության մեջ: Ոսկրերում պահեստավորված է օրգանիզմի ամբողջ ֆոսֆորի շուրջ 88%-ը՝ կալցիումի ֆոսֆատի տեսքով՝ որպես ապատիտ:

Ֆոսֆորի միացությունները մասնակցում են էներգիայի փոխանակությանը: Ադենոզինեռաֆոսֆատը և կրեատինֆոսֆատը հանդիսանում են էներգիայի ակումուլյատորներ՝ ապահովելով էներգիակախյալ գործընթացները տարբեր, առաջին հերթին՝ նյարդային և մկանային հյուսվածքներում: Ֆոսֆորը մտնում է նուկլեինաթթվի կազմության մեջ, որը մասնակցում է աճի, բջիջների տրոհման, ժառանգական տեղեկատվության պահպանման և օգտագործման գործընթացներին:

Արյան պլազմայում (շիճուկում) ֆոսֆորը ներկայանում է գլխավորապես ֆոսֆատների տեսքով: Արյան անօրգանական ֆոսֆորի մակարդակը կախված է երիկամների խողովակիկներում ֆոսֆորի ռեաբսորբցիայից, ոսկրերում սինթեզի և ռեզորբցիայի փոխհարաբերակցությունից, ավելի քիչ՝ ֆոսֆորի ելքից դեպի այլ հյուսվածքներ, ստամոքսաղիքային ուղիով ներծծումից և հեռացումից:

Ֆոսֆորային հավասարակշռության հիմնական կարգավորիչներն են պարատհորմոնը, կալցիտոնինը և վիտամին D-ն:

Կլինիկական ախտորոշման համար կարևոր է արյան կալցիումի և անօրգանական ֆոսֆորի փոխհարաբերակցությունը, ինչպես նաև ֆոսֆորի մակարդակը մեզում:

Հետազոտության ցուցումներ

  • ոսկրային հիվանդություններ
  • երիկամային հիվանդություններ
  • հարվահանագեղձի հիվանդություններ

Կենսանմուշ

«Ֆոսֆոր (անօրգ.)» թեսթի համար հանձնվող կենսանմուշն է՝ երակային արյուն։

Կենսանմուշի հանձնում

Արյունը պետք է հանձնել առավոտյան ժամերին, ժամը 8-11-ի սահմաններում, քաղցած վիճակում (ցանկալի է սննդի վերջին ընդունումը ոչ պակաս, քան 8 ժամ և ոչ ավելի, քան 14 ժամ առաջ): Ջրի ընդունումը՝ սովորական ռեժիմով: Նախորդ օրը խուսափել սննդային ծանրաբեռնվածությունից:

Չափման միավորներ

Միջազգային չափման միավոր (SI համակարգ)

մմոլ/լ (միլիմոլ/լիտր)

Այլընտրանքային չափման միավոր

մգ/դլ (միլիգրամ/դեցիլիտր)

Միավորների փոխակերպում

մգ/դլ x 0,323 = մմոլ/լ

Նորմալ (ռեֆերենս) միջակայքեր

Համընդհանուր օգտագործվող միջակայքեր

  • Արյան շիճուկ, չափահասներ՝ (0,81-1,45) մմոլ/լ (կամ 2,5-4,5 մգ/դլ)
  • Առավոտյան առաջին մեզ՝ (13‑44) մմոլ/լ

Արդյունքների մեկնաբանություն

Ֆոսֆատի մակարդակի բարձրացում (հիպերֆոսֆատեմիա)

  • հիպոպարաթիրեոզ, կեղծ հիպոպարաթիրեոզ
  • բուժում հակաուռուցքային ցիտոստատիկներով (բջիջների ցիտոլիզ և ազատված ֆոսֆորի մուտք արյուն)
  • սուր և քրոնիկ երիկամային անբավարարություն
  • ոսկրային հյուսվածքների քայքայում չարորակ ուռուցքների դեպքում (հատկապես մետաստազավորման ժամանակ), լեյկոզներ
  • օստեոպորոզ
  • ացիդոզ (կետոացիոդոզ շաքարային դիաբետի, լակտոացիդոզի, շնչառական ացիդոզի ժամանակ)
  • D հիպովիտամինոզ
  • ակրոմեգալիա
  • պորտալ ցիռոզ
  • ոսկրերի կոտրվածքների լավացում

Ֆոսֆատի մակարդակի նվազեցում (հիպոֆոսֆատեմիա)

  • օստեոմալյացիա
  • երեխաների մոտ՝ ռախիտ (հնարավոր է վաղ և նախակլինիկական ախտորոշումը)
  • ընտանեկան հիպոֆոսֆատեմիկ ռախիտ
  • մալաբսորբցիայի համախտանիշ
  • արտահայտված փորլուծություն, փսխում
  • առաջնային հիպերպարաթիրեոզ և հորմոնի էկտոպիկ արտադրություն չարորակ ուռուցքների կողմից
  • ընտանեկան հիպոկալցիուրիկ հիպերկալցիեմիա
  • տարբեր ծագման արտահայտված հիպոկալցիեմիաներ
  • սուր պոդագրա
  • հիպերինսուլինեմիա (շաքարային դիաբետի բուժում)
  • հղիություն (ֆոսֆորի ֆիզիոլոգիական դեֆիցիտ)
  • սոմատոտրոպ հորմոնի դեֆիցիտ
  • պելլագրա

Միջազգային անվանումներ

Միջազգային (անգլերեն) լրիվ անվումը՝ Phosphorus Inorganic (Phosphate)

Միջազգային (անգլերեն) հապավումը՝ PHOS

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին