Ընդհանուր նկարագրություն

Թիրեոտրոպ հորմոնը գլիկոպրոտեիդ է, որը խթանում է վահանաձև գեղձի հորմոնների արտադրությունը և սեկրեցիան:

Թիրեոտրոպինը կամ թիրեոտրոպ հորմոնը (ԹՏՀ) սինթեզվում է մակուղեղի (հիպոֆիզ) առաջային բլթի բազոֆիլային բջիջների կողմից՝ ենթատեսաթմբի (հիպոթալամուս) թիրեոտրոպ-ռիլիզինգ գործոնի, ինչպես նաև սոմատոստատինի, բիոգեն ամինների և վահանաձև գեղձի հորմոնների հսկողության ներքո:

ԹՏՀ-ը ուժեղացնում է վահանաձև գեղձի անոթավորումը և բարձրացնում է յոդի մուտքը արյան պլազմայից դեպի գեղձային բջիջներ, ինչպես նաև խթանում է թիրեոգլոբուլինի սինթեզը և վերջինիս տրոհումը տիրյոդթիրոնինի (Т3) և թիրոքսինի (Т4) և անմիջականորեն խթանում այս հորմոնների սինթեզը: ԹՏՀ-ը նաև ակտիվացնում է ճարպերի քայքայումը (լիպոլիզ):

Արյան ազատ թիրոքսինի (FТ4) և ԹՏՀ-ի միջև գործում է հակադարձ լոգարիթմիկ կապվածություն:

ԹՏՀ-ին բնորոշ է սեկրեցիայի պուլսային և օրական՝ ցիրկադային փոփոխականություն, որն անդրադառնում է հորմոնի մակարդակի վրա: ԹՏՀ-ի ամենաբարձր ցուցանիշները գրանցվում են գիշերը 2:00-ից 4:00-ը և առավոտյան ժամը 6:00-8:00, իսկ ամենացածր ցուցանիշները՝ երեկոյան 17:00-18:00-ին: Սեկրեցիայի նորմալ ռիթմը խանգարվում է գիշերային ժամերին արթուն մնալիս:

Հղիության ժամանակ ԹՏՀ-ի մակարդակը կարող է մեղմ բարձրանալ:

Տարիքի հետ ԹՏՀ-ի մակարդակն աննշան աճում է:

Հետազոտության ցուցումներ

Կենսանմուշ

«Թիրեոտրոպ հորմոն» թեսթի համար հանձնվող կենսանմուշն է՝ երակային արյուն։

Կենսանմուշի հանձնում

Հետազոտության նախորդ օրը պետք է բացառել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը (օրինակ՝ մարզումներ), ալկոհոլի ընդունումը և ծխախոտի օգտագործումը:

Կենսանմուշը պետք է հանձնել քաղցած վիճակում՝ սննդի վերջին ընդունումից առնվազն 8 ժամ (ցանկալի է՝ 12 ժամ) հետո: Այս ընթացքում հյութերը, թեյը, սուրճը (առավել ևս՝ շաքարով) չի թույլատրվում: Կարելի է ընդունել ջուր:

Չափման միավորներ

Միջազգային չափման միավոր (SI համակարգ)

մկՄՄ/մլ (միկրո միջազգային միավոր/միլիլիտր, µIU/ml)

Այլընտրանքային չափման միավոր

մՄ/լ (միլիՄիավոր/լիտր)

Միավորների փոխակերպում

մկՄՄ/մլ = մՄ/լ

Նորմալ (ռեֆերենս) միջակայքեր

Համընդհանուր օգտագործվող միջակայքեր

0,27 - 4,2 մկՄՄ/մլ

Այլընտրանքային միջակայքեր

Տարիք TSH, մՄ/լ
Նորածիններ 1,1 - 17,0
< 2,5 ամս. 0,6 - 10,0
2,5 ամս. - 14 ամս. 0,4 - 7,0
14 ամս. - 5 տ. 0,4 - 6,0
5 - 14 տ. 0,4 - 5,0
14 տ. 0,4 - 4,0

Արդյունքների մեկնաբանություն

Թիրեոտրոպ հորմոնի մակարդակի բարձրացում

  • թիրեոտրոպինոմա
  • հիպոֆիզի բազոֆիլ ադենոմա (հազվադեպ)
  • ԹՏՀ-ի անկանոն սեկրեցիայի համախտանիշ
  • վահանաձև գեղձի հորմոնների նկատմամբ կայունության համախտանիշ
  • առաջնային և երկրորդային հիպոթիրեոզ
  • պատանեկան հիպոթիրեոզ
  • չկոմպենսացված առաջնային մակերիկամային անբավարարություն
  • ենթասուր և Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտ
  • թոքերի ուռուցքների ժամանակ էկտոպիկ սեկրեցիա
  • հիպոֆիզի ուռուցքներ
  • ծանր սոմատիկ և հոգեկան հիվանդություններ
  • ծանր գեստոզ (պրեէկլամպսիա)
  • խոլեցիստէկտոմիա (լեղապարկի հեռացում)
  • կապարի հետ շփում
  • ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածություն
  • հեմոդիալիզ
  • որոշ դեղերի ընդունում՝ հակացնցումային (Վալպրոյաթթու, Ֆենիտոին, Բենզերազիդ), բետա-բլոկատորներ (Ատենոլոլ, Մետոպրոլոլ, Պրոպրանոլոլ), Ամիոդարոն (էութիրեոիդ և հիպոթիրեոիդ հիվանդներ), Կալցիտոնին, նեյրոլեպտիկներ (ֆենոթիազինի, ամինոգլոյտետիմիդի ածանցյալներ), Կլոմիֆեն, հակափսխեցուցիչ միջոցներ (Մոտիլիում, Մետոկլոպրամիդ), Երկաթի սուլֆատ, Ֆուրոսեմիդ, յոդիդներ, ռենտգեն-կոնտրաստ միջոցներ, Լովաստատին, Մետիմազոլ (Մերկազոլիլ), Մորֆին, Դիֆենին (ֆենիտոին), Պրեդնիզոլոն, Ռիֆամպիցին

Թիրեոտրոպ հորմոնի մակարդակի նվազեցում

  • թունավոր խպիպ (թիրեոտոքսիկոզ)
  • թիրեոտոքսիկ ադենոմաներ
  • ԹՏՀ-անկախ թիրեոտոքսկիկոզ
  • հղիների հիպերթիրեոզ և հիպոֆիզի հետծննդյան նեկրոզ
  • T3-տոքսիկոզ
  • լատենտ թիրեոտոքսիկոզ
  • աուտոիմուն թիրեոիդիտների ժամանակ տրանզիտոր թիրեոտոքսիկոզ
  • Т4-ով ինքնաբուժման հետևանքով զարգացած թիրեոտոքսիկոզ
  • հիպոֆիզի ախտահարում և վնասում
  • հոգեբանական սթրես
  • սովահարություն
  • որոշ դեղերի ընդունում՝ անաբոլիկ ստերոիդներ, գլյուկոկորտիկոիդներ (Դեքսամեթազոն, Հիդրոկորտիզոն), ցիտոստատիկներ, բետա-ադրենոմիմետիկներ (Դոբուտամին, Դոպեքսամին), Թիրոքսին, Տրիյոդթիրոնին, Կարբամազեպին, Սոմատոստատին և Օքտրեոտիդ, Նիֆեդիպին, հիպերպրոլակտինեմիայի բուժան միջոցներ (Մետերգոլին, Պերիբեդիլ, Բրոմկրիպտին)

Միջազգային անվանումներ

Միջազգային (անգլերեն) լրիվ անվումը՝ Thyroid Stimulating Hormone

Միջազգային (անգլերեն) հապավումը՝ TSH