Արյան ընդհանուր հետազոտություն

Արյան ընդհանուր հետազոտություն

Արյան ընդհանուր հետազոտությունն (ԱԸՀ) ընդհանուր առողջական վիճակի ստուգման ամենահաճախ նշանակվող լաբորատոր թեստերից է:

ԱԸՀ կարող է նաև օգնել որոշ հիվանդությունների ախտորոշմանը: Հետազոտությանն այլ կերպ անվանում են «արյան ամբողջական հաշվարկ», քանի որ առաջին հերթին նշանակվում է՝ հաշվարկելու արյան տարբեր տեսակի բջիջների քանակները (կոչվում են «արյան ձևավոր տարրեր»՝ ի տարբերություն արյան հեղուկ մասի՝ պլազմայի):

Ի՞նչն են հետազոտում

ԱԸՀ գլխավոր նպատակը արյան ձևավոր տարրերի քանակների մասին տվյալներ ստանալն է: Տարբերում են արյան ձևավոր տարրերի երեք տեսակ՝

  • արյան կարմիր գնդիկներ (էրիթրոցիտներ), որոնք իրականացնում են թթվածնի տեղափոխումը թոքերից դեպի հյուսվածքներ և ածխաթթու գազի տեղափոխումը հյուսվածքներից դեպի թոքեր
  • արյան սպիտակ գնդիկներ (լեյկոցիտներ), որոնք մասնակցում են վարակների դեմ օրգանիզմի պայքարին և իրենց հերթին լինում են 5 տեսակի՝
    • նեյտրոֆիլները և մոնոցիտները մասնակցում են վարակների դեմ օրգանիզմի պայքարին
    • էոզիոնոֆիլնտրը և բազոֆիլները մասնակցում են օրգանիզմի ալերգիկ պատասխանին
    • լիմֆոցիտները (T կամ B) արտադրում են հակամարմիններ և մասնակցում օտար օրգանիզմների, այդ թվում՝ բակտերիաների և վիրուսների դեմ օրգանիզմի պայքարին
  • արյան թիթեղիկներ (թրոմբոցիտներ), որոնք հանդիսանում են արյան մակարդելիության առանցքային գործոններից մեկը:

ԱԸՀ մեջ մտնում են նաև մի շարք այլ ցուցանիշներ, օրինակ՝ հեմոգլոբին, որն էրիթրոցիտներում պարունակվող սպիտակուց է և անմիջականորեն իրականացնում է այս բջիջների կողմից թթվածինը կապելու և տեղափոխելու գործընթացները:

Ինչո՞ւ է այս հետազոտությունը նշանակվում

ԱԸՀ-ը համարվում է ընդհանուր սքրինինգային հետազոտություն, որն օգնում է տարբեր հիվանդությունների առաջին անգամ հայտնաբերմանն ու ախտորոշմանը, ինչպես նաև դրանց ընթացքի և նշանակված բուժման արդյունավետության հսկողությանը:

ԱԸՀ կարող է նշանակվել հետևյալ դեպքերում՝

  • վարակային հիվանդություններ
  • անեմիաներ (սակավարյունություն)
  • ընդհանուր թուլություն և հոգնածության զգացում
  • արյունահոսություն կամ արյան մակարդելիության խնդիրներ
  • թունավոր նյութերի ազդեցություն:

Բազմաթիվ հիվանդություններ կարող են ազդել ձեր ԱԸՀ արդյունքների վրա: Ավելին, արյան ձևավոր տարրերի քանակները կարող են փոփոխվել նաև վիտամինների և միներալների պակասի, որոշ դեղերի ընդունման և այլ պատճառներով:

Ինչպե՞ս նախապատրաստվել այս հետազոտությանը

ԱԸՀ որևէ հատուկ նախապատրաստություն չի պահանջում: Խորհուրդ է տրվում արյունը հանձնել քաղցած, սակայն՝ ոչ ծարավ վիճակում:

Ձեր արդյունքների մեկնաբանումը

Արյան ձևավոր տարրերի քանակը և դրանց հարաբերակցությունը կարող են փոփոխվել բազմաթիվ հիվանդությունների ժամանակ: Ահա որոշ օրինակեր:

  • Էրիթրոցիտների քանակը կարող է շատանալ (կոչվում է էրիթրոցիտոզ), երբ դրանց առաջացումը խթանված է կամ երբ դուք կորցրել եք հեղուկներ (արյան «խտացում»): Հակառակը, էրիթրոցիտների քանակը կարող է նվազել (կոչվում է էրիթրոցիտոպենիա կամ պարզապես անեմիա), երբ դրանց առաջացումն ընկճված է, քայքայումը խթանված է կամ դուք արյունահոսել եք: Նման վիճակները սովորաբար ուղեկցվում են ընդհանուր թուլության և հոգնածության զգացումներով, գլխապտույտով և մաշկի ընդհանուր գունատությամբ:
  • Ձեր արյան լեյկոցիտների քանակը կարող է մեղմ բարձրանալ վարակային և բորբոքային հիվանդությունների ժամանակ (կոչվում է լեյկոցիտոզ): Լեյկոցիտների և դրանց տարբեր, այդ թվում՝ երիտասարդ ձևերի քանակի կտրուկ աճը գրանցվում է լեյկոզի դեպքում: Այլ հիվանդությունների ժամանակ կարող է գրանցվել լեյկոցիտների քանակի կրճատում (կոչվում է լեյկոպենիա), որը բերում է օրգանիզմի ընդհանուր դիմադրողականության անկման և վարակների նկատմամբ ընկալունակության բարձրացման:
  • Տարբեր հիվանդությունների ժամանակ կարող է շեղվել լեյկոցիտների տարբեր տեսակների միջև հարաբերակցությունը:
  • Արյունահոսության կամ մակարդելիության խանգարումներով ընթացող հիվանդությունների ժամանակ կարող է փոփոխվել թրոմբոցիտների քանակը:

Բոլոր դեպքերում, ԱԸՀ արդյունքները պետք է քննարկել բժշկի հետ:

Լրացուցիչ տեղեկատվություն

Արյան ընդհանուր հետազոտության մասին

Այցելեք մեր կայքի Մեդեքս-Lab բաժինը, որ իմանաք արյան ընդհանուր հետազոտության առանձին ցուցանիշների մասին ավելի մանրակրկիտ տեղեկություններ։

Արյան հետազոտության մասին

Կարդացեք Մեդեքս-Health բաժնի արյան հետազոտությունների ուղեցույցը, որպեսզի ընդհանուր տեղեկություններ իմանաք արյան թեստերի մասին, այդ թվում՝

  • ինչի՞ մասին հոգ տանել մինչև լաբորատորիա այցելելը
  • ի՞նչ է տեղի ունենում արյան հետազոտության ընթացքում
  • ինչպիսի՞ ճշգրություն ունեն հետազոտության արդյունքները։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 21-04-2020