Ծայրամասային (պերիֆերիկ) նյարդերի հիվանդություններ

Ծայրամասային (պերիֆերիկ) նյարդերի հիվանդություններ
Անգլերեն անվանումը՝ Peripheral Nerve Disorders

​Ծայրամասային կամ պերիֆերիկ նյարդերը ներառում են ձեր գլխուղեղից և ողնուղեղից դուրս գտնվող նյարդերը։​

Դրանց են պատկանում, օրինակ, ձեր դեմքի, վերջույթների և մարմնի նյարդերը։ Այս նյարդերը նյարդահաղորդչական կապ են ստեղծում մի կողմից գլխուղեղի և մյուս կողմից մկանների, մաշկի և ներքին օրգանների միջև։

Ախտահարվելիս ծայրամասային նյարդերը չեն կարողանում պատշաճ կերպով իրականացնել նյարդահաղորդականությունը՝ աղճատելով կապը ձեր գլխուղեղի և մարմնի վերոնշյալ մասերի և ներքին օրգանների միջև։

Ծայրամասային նյարդերի ախտահարման հանրահայտ օրինակներից են՝

  • ներզատական (էնդոկրին) համակարգի հիվանդություններ, օրինակ՝ դիաբետ և հիպոթիրեոզ
  • վիրուսային ծագման հիվանդություններ, օրինակ՝ Գիյան-Բարրեի համախտանիշ
  • նյարդերը ճնշող հիվանդություններ, օրինակ՝ կարպալ (դաստակային) թունելի համախտանիշ
  • աուտոիմուն հիվանդություններ, օրինակ՝ ռևմատոիդ արթրիտ և կարմիր գայլախտ
  • վարակներ, այդ թվում՝ վիրուսային, օրինակ՝ գոտևորող հերպես, ցիտոմեգալովիրուս, Էպշտեյն-Բարի վիրուս և ՄԻԱՎ
  • երիկամային գործունեության խանգարում, երբ նյութափոխանակության թունավոր արգասիքները կուտակվում են օրգանիզմում և ախտահարում ծայրամասային նյարդերը
  • քաղցկեղներ, որոնք ճնշում կամ սեղմում են հարակից նյարդերը կամ ուռուցքներ, որոնք ծագում են անմիջապես նյարդային հյուսվածքից
  • քաղցկեղի ճառագայթային բուժում, որը կարող է վնասել ծայրամասային նյարդերը
  • որոշ դեղերի (քիմիոթերապիա, նեյրոտոքսիկ դեղեր), արտադրական թույների (կապար, սնդիկ, մկնդեղ) և ալկոհոլի նեյրոտոքսիկ ազդեցություն։

Ծայրամասային նյարդերը կարող են նաև վնասվել ֆիզիկական վնասվածքի (ներառյալ՝ տրավմաներ), վիրահատական վնասվածքի և շարունակական լարվածության պատճառով։ Որոշ մարդիկ կարող են ծնվել ծայրամասային նյարդերի հիվանդություններով։

Եթե դուք ունեք ծայրամասային նյարդի ախտահարում, կարող եք նշել հետևյալ գանգատները կամ նշանները՝

  • մկանային խնդիրներ, այդ թվում՝ թուլություն, մշտական ձգվածություն, ջղաձգումներ կամ մկանային ցնցումներ
  • զգացողության խանգարումներ՝ ծակծկոցներ, թմրածություն, այրող բնույթի կամ սուր ցավ
  • հպվելիս՝ մաշկային գերզգայունություն
  • ցածր արյան ճնշում։

Կախված նրանից, թե որ նյարդն է ախտահարվել, դուք կարող եք նշել նաև աղիների գործունեության խանգարումներ (օրինակ՝ փորլուծություն կամ փորկապություն), տաք միջավայրի անտանելիություն, արյան ճնշման փոփոխություններ, որը կարող է ուղեկցվել գլխապտույտով։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 26-05-2019