Ընդհանուր նկարագրություն

Ազատ պրոտեին S-ը (PRO S Free) բնական հակամակարդիչ նյութ է, որը հանդիսանում է պրոտեին C-ի կոֆակտորը։

Հանդիսանալով պրոտեին C-ի կոֆակտոր, պրոտեին S-ը բարձրացնում է առաջինի հակամակարդիչ և պրոֆիբրինոլիտիկ ազդեցությունները։

Պրոտեին S-ը հանդիսանում է վիտամին K-կախյալ սպիտակուց, որն արտադրվում է լյարդում։ Արյան պլազմայում հանդիպում է երկու ձևով՝ ազատ և C4-BP-ի (C4b կոմպլիմենտ-կապող սպիտակուց) հետ կապված վիճակում։

Կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերում է միայն ազատ ձևը, ուստի ազատ պրոտեին S-ի որոշումն ավելի օգտակար տեղեկատվություն է պարունակում, քան ընդհանուրինը։

Պրոտեին S-ի քանակությունը կախված է սեռից, հորմոնային վիճակից և փոփոխվում է տարիքին զուգընթաց։

Ազատ պրոտեին S-ի դեֆիցիտը կարող է լինել բնածին և ձեռք բերովի։

Բնածին դեֆիցիտն իր հերթին լինում է երեք տեսակի՝

  • I տիպ կամ դասական, երբ նվազում են ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ ազատ ձևերը, որը բերում է պրոտեին S-ի ֆունկցիոնալ ակտիվության նվազեցման
  • II տիպ, երբ ֆունկցիոնալ ակտիվությունը նվազում է երկու ձևերի անփոփոխ մակարդակների պայմաններում
  • III տիպ կամ ընտրողական, երբ գրանցվում է ազատ ձևի մակարդակի ընտրողական նվազեցում:

Թրոմբոֆիլիաների մյուս տեսակների նման պրոտեին S-ի դեֆիցիտի հետերոզիգոտ տարբերակը թրոմբոէմբոլիաների ձևով դրսևորվում է չափահաս տարիքում։ Հոմոզիգոտ տարբերակները թրոմբոֆիլիաների այլ տեսակների հետ սովորաբար հայտնաբերվում են նորածնային տարիքում որպես ֆուլինանտային պուրպուրա։

Ձեռք բերովի դեֆիցիտը կարող է հայտնաբերվել հղիության ընթացքում, հակամակարդիչ կամ հակաբեղմնավորիչ հաբեր ընդունելիս, լյարդի ախտահարմամբ հիվանդների շրջանում, նորածինների մոտ և կլինիկական այլ վիճակներում։

Պրոտեին S-ի ազատ ֆրակցիայի մակարդակի նվազեցումը կարող է նաև կապված լինել բորբոքային պատասխանի սուր փուլի առկայության հետ (C4-BP մակարդակի բարձրացումը բերում է պրոտեին S-ի կապման և ազատ ֆրակցիայի մակարդակի նվազեցման)։

Ցանկալի է ազատ պրոտեին S-ի հետազոտությունից զերծ մնալ սուր թրոմբոտիկ դրվագների ժամանակ (թեև այս վիճակում պրոտեին S-ի նորմալ մակարդակն ըստ էությամբ թույլ է տալիս բացառել այս գործոնի դեֆիցիտը):

Հետազոտության ցուցումներ

  • այլ հետազոտությունների հետ միասին՝ թրոմբոֆիլիայի կասկած, հատկապես երիտասարդ մարդկանց մոտ (դիտեք նաև հակաթրոմբին III, պրոտեին C, գայլախտային հակակոագուլյանտ, հոմոցիստեին, հակաֆոսֆոլիպիդային հակամարմիններ, թրոմբոֆիլիայի նկատմամբ գենետիկական հետազոտություններ)
  • երիտասարդ տարիքում խորանիստ երակների թրոմբոզ
  • երիտասարդ տարիքում զարկերակային թրոմբոզներ
  • հղիության ընդհատումներ
  • հղիության նախատեսում և նախապատրաստում

Կենսանմուշ

«Պրոտեին S ազատ» թեսթի համար հանձնվող կենսանմուշն է՝ երակային արյուն։

Կենսանմուշի հանձնում

Արյունը ցանկալի է հանձնել առավոտյան ժամերին, քաղցած վիճակում (ցանկալի է սննդի վերջին ընդունումը 8-14 ժամ առաջ): Ջրի ընդունումը՝ սովորական ռեժիմով: Արյան կենսանմուշը կարելի է նաև հանձնել թեթև նախաճաշից 4 ժամ հետո։

Հետազոտության նախորդ օրը պետք է բացառել բարձրացած հոգեհուզական և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունները (վարժանքներ, մարզական պարապմունքներ) և ալկոհոլի ընդունումը։

Խորհուրդ չի տրվում հետազոտությունն անցկացնել հիվանդության սուր փուլերում, ինչպես նաև հակամակարդիչ բուժման առկայության ընթացքում (պետք է հետազոտվել բուժման ավարտից առնվազն 30 օր անց, վարֆարինի ավարտից՝ 2 շաբաթ անց)։

Չափման միավորներ

Միջազգային չափման միավոր (SI համակարգ)

Տոկոս (%)

Նորմալ (ռեֆերենս) միջակայքեր

Համընդհանուր օգտագործման միջակայքեր

ՏարիքԱրականԻգական
1-89 օրական15-55%15-55%
90-179 օրական35-92%35-92%
180-364 օրական45-115%45-115%
1-5 տարեկան62-120%62-120%
6-9 տարեկան62-130%62-130%
10-17 տարեկան60-140%60-140%
> 18 տարեկան74-147%55-123%

Արդյունքների մեկնաբանություն

Պրոտեին S ազատի մակարդակի նվազեցում

  • պրոտեին S-ի բնածին դեֆիցիտ կամ դեֆեկտ
  • լյարդի սինթետիկ գործունեության նվազեցում
  • հղիություն
  • բորբոքային հիվանդությունների սուր փուլ
  • որոշ դեղերի ընդունում (հակամակարդիչներ, հակաբեղմնավորիչ հաբեր)

Միջազգային անվանումներ

Միջազգային (անգլերեն) լրիվ անվումը՝ Protein S Free, Antigen

Միջազգային (անգլերեն) հապավումը՝ PRO S Free

Ձեզ ներկայացված է մասնագիտական բնույթի նյութ: Հոդվածն ունի նաև ընդհանուր տեղեկատվական նշանակություն, սակայն, եթե դուք բժիշկ չեք, խիստ ցանկալի է որոշումներ կայացնել միայն ձեր բժշկի հետ միասին