Ի՞նչ է կծիկային ֆիլտրացիայի արագությունը

Գոյություն ունի երիկամների կծիկային (գլոմերուլյար) ֆիլտրացիայի արագության (ԿՖԱ, անգլերեն՝ Glomerular Filtration Rate կամ GFG) գնահատման մի քանի բանաձև։ Ձեզ ներկայացվող հաշվիչը օգտագործում է MDRD-ի կրճատված բանաձևը[1] (MDRD = Modification of Diet in Renal Disease Study), որը երաշխավորված է NICE[2]-ի և Մեծ Բրիտանիայի Երիկամային ասոցիացիայի կողմից[3]։ Մինչև այս գործիքն օգտագործելը մենք խորհուրդ ենք տալիս ընթերցել երիկամների գործունեության գնահատման մասին որոշ հոդվածներ։

Կծիկային ֆիլտրացիայի արագության (GFR) հաշվիչ
MDRD-ի կրճատված բանաձև
Սեռ
Էթնիկ «սևամո՞րթ» եք
Տարիքը (տարիներ)
Արյան պլազմայի կրեատինինը (մկմոլ/լ)
Հաշվարկված ԿՖԱ (մլ/ր/1.73մ2):
Մեկնաբանություն (ՔԵԱ փուլ)

Հաշվիչը հիմնված է ստորև հետազոտությամբ առաջարկված բանաձևի վրա՝ Levey AS, Bosch JP, Lewis JB, et al;։ A more accurate method to estimate glomerular filtration rate from serum creatinine: a new prediction equation. Modification of Diet in Renal Disease Study Group. Ann Intern Med. 1999 Mar 16;130(6):461-70.

Կարևոր նկատառումներ

Կլինիկական լաբորատորիաներում հաշվարկվող ԿՖԱ-ը կարող է ավելի ճշգրիտ լինել, քան այս գործիքով ստացված ցուցանիշը (եթե այն համապտասխանեցվում է կրեատինինի ոչ թե միանգամյա, այլ մի շարք ցուցանիշների միջինին)։ Մեր ներկայացրած գործիքը հիմնված է MDRD-ի կրճատված բանաձևի վրա[1], ըստ որի ԿՖԱ (մլ/րոպե/1.73 մ2) = 186 x (Կրեատինին / 88.4)-1.154 x (Տարիք)-0.203 x (0.742 եթե կին է) x (1.210 եթե սևամորթ է)։

  • Արյան շիճուկի կրեատինինը կոռելացվում է կմախքային մկանուքի ընդհանուր զանգվածի հետ, ուստի ԿՖԱ-ի հաշվարկը մարմնամարզիկներին բնորոշ մկանեղ կառուցվածքով անձանց համար կարող է դառնալ ոչ լիարժեք ճշգրիտ։ Նման դեպքերում հաշվարկված ԿՖԱ-ն կարող է լինել թերգնահատված, իսկ նիհար և թույլ մկանուքով անձանց մոտ՝ գերգնահատված[2]։
  • Այս բանաձևը ճիշտ է քրոնիկ երիկամային անբավարարությամբ (ՔԵԱ) հիվանդների համար, սակայն կարող է զգալիորեն թերգնահատվել առողջ մարդկանց համար (հավանաբար այն պատճառով, որ բանաձևը մշակելիս առողջ մարդկանց հետազոտությունից բացառել են) [4]։ Պետք չէ խիստ ուշադրություն դարձնել քիչ ցածր ցուցանիշներին։
  • ՔԵԱ-ի 1-ին կամ 2-րդ փուլերը չեն կարող ախտորոշվել ելնելով միայն առանձին վերցրած ԿՖԱ-ի վրա։ Նման դեպքերում անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև այլ գործոնները՝ մեզի քննություն, երիկամային հիվանդության առկայության մասին վկայող երիկամների կառուցվածքային փոփոխություններ, ժառանգական գործոններ և այլն։
  • ԿՖԱ-ի հաշվարկման բանաձևերը մշակվել են ելնելով այն ենթադրությունից, որ կրեատինինի մակարդակը մի քանի օրվա ընթացքում մնում է հարաբերականորեն կայուն և կտրուկ փոփոխության չի ենթարկվում։
  • MDRD բանաձևը երեխաների համար կիրառելի չէ. նման դեպքերում պետք է օգտագործվի Կոունահան-Բարրատի մեթոդը[5]։

Քրոնիկ երիկամային անբավարարության փուլերը[6]

Քրոնիկ երիկամային անբավարարության փուլերը

Քրոնկ երիկամային անբավարարության (ՔԵԱ) կամ քրոնիկ երիկամային հիվանդության փուլը որոշելիս օգտագործեք (p) վերջավորությունը՝ նշելու պրոտեինուրիայի (մեզում սպիտակուցների) առկայությունը։
Փուլ Կծիկային ֆիլտրացիայի արագություն (ԿՖԱ)
Արժեքները համապատաս-խանեցված են մարմնի միջին մակերեսի 1.73 մ2 ցուցանիշին
Նկարագրություն Բուժում
I 90+ Երիկամների նորմալ գործունեություն (սակայն մեզի քննությունը, կառուցվածքային շեղումները կամ ժառանգական գործոնները վկայում են երիկամային հիվանդության մասին)։ Զարկերակային ճնշման չափում և հսկողություն։
II 60-89 Երիկամների գործուներությունը թույլից չափավոր նվազած է
(ԵՔԱ 2-րդ փուլը չի կարող ախտորոշվել՝ ելնելով միայն ԿՖԱ ցուցանիշից. ընդհակառակը, անհրաժեշտ է անցկացնել երիկամային հիվանդության մասին վկայող մեզի քննություն, գտնել կառուցվածքային շեղումներ կամ առանձնացնել ժառանգական գործոններ)։
Զարկերակային ճնշման և սրտանոթային ռիսկի գործոնների գնահատում և հսկողություն
IIIa 45-59 Երիկամային գործունեության չափավոր անկում՝ երիկամների ախտահարումը վկայող նշաններով կամ առանց դրանց Զարկերակային ճնշման և սրտանոթային ռիսկի գործոնների գնահատում և հսկողություն
IIIb 30-44 Երիկամային գործունեության չափավոր անկում՝ երիկամների ախտահարումը վկայող նշաններով կամ առանց դրանց Զարկերակային ճնշման և սրտանոթային ռիսկի գործոնների գնահատում և հսկողություն
IV 15-29 Երիկամային գործունեության կտրուկ անկում Նախապատրաստություն վերջային երիկամային հիվանդությանը
V <15 Երիկամային գործունեության խիստ կտրուկ անկում (վերջնային փուլ) Երիկամների փոխպատվաստում կամ դիալիզ

Լրացուցիչ նյութեր եվ աղբյուրներ

  • UK National Kidney Federation
  • The Renal Association
  1. Levey AS, Bosch JP, Lewis JB, et al; A more accurate method to estimate glomerular filtration rate from serum creatinine: a new prediction equation. Modification of Diet in Renal Disease Study Group. Ann Intern Med. 1999 Mar 16;130(6):461-70.
  2. Chronic kidney disease; NICE Clinical Guideline (September 2008)
  3. The Renal Association
  4. Rule AD, Larson TS, Bergstralh EJ, et al; Using serum creatinine to estimate glomerular filtration rate: accuracy in good health and in chronic kidney disease. Ann Intern Med. 2004 Dec 21;141(12):929-37.
  5. Counahan-Barrat method - see Nephron.com website.
  6. No authors listed; K/DOQI clinical practice guidelines for chronic kidney disease: evaluation, classification, and stratification. Am J Kidney Dis. 2002 Feb;39(2 Suppl 1):S1-266.