Սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիա․ պատճառներ

Սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիա․ պատճառներ

Սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիան առաջանում է, երբ ոսկրածուծի բջիջներում զարգանում են գենետիկական նյութի կամ ԴՆԹ-ի փոփոխություններ (մուտացիաներ):

Յուրաքանչյուր բջջի ԴՆԹ-ն պարունակում է հրահանգներ այն մասին, թե ինչ պետք է անի այդ բջիջը: Նորմայում ԴՆԹ-ն հրահանգում է բջջին, որ աճի սահմանված արագությամբ և մահանա սահմանված ժամկետում: Սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի դեպքում մուտացիաները հրահանգում են ոսկրածուծի բջիջներին, որ շարունակաբար աճեն ու բազմանան:

Արդյունքում արյան բջիջների արտադրությունը դառնում է անկառավարելի: Ոսկրածուծը սկսում է արտադրել ոչ հասուն բջիջներ, որոնք վերածվում են լիմֆոբլաստներ կոչվող լեյկեմիկ արյան սպիտակ բջիջների (լեյկոցիտների): Այս ոչ նորմալ բջիջները չեն կարող պատշաճ կերպով գործել և կուտակվելով դուրս են մղում առողջ բջիջներին:

Դեռևս պարզ չէ, թե ինչ պատճառներով են զարգանում ԴՆԹ-ի մուտացիաները, որոնք հանգեցնում են սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի առաջացմանը:

Ռիսկի գործոններ

Կան որոշ գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի առաջացման ռիսկը:

  • Նախկինում քաղցկեղի բուժում. այն երեխաները և չափահասները, ովքեր մեկ այլ տեսակի քաղցկեղի կապակցությամբ ստացել են քիմիոթերապիա կամ ճառագայթային բուժում, ենթարկվում են սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի զարգացման ավելի բարձր ռիսկի:
  • Ճառագայթման ազդեցություն. ճառագայթման խիստ բարձր մակարդակներին ենթարկված, օրինակ՝ ատոմային ռեակտորի վթարներից տուժած անձանց մոտ բարձրանում է սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի զարգացման ռիսկը:
  • Գենետիկական խանգարումներ. որոշ գենետիկական խանգարումներ, ինչպիսիք են Դաունի համախտանիշը, կապված են սուր լիմֆոցիտային լեյկեմիայի բարձրացած ռիսկի հետ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 09-09-2021