Ադենոիդներ

Ադենոիդներ
Անգլերեն անվանումը՝ Adenoids

Ադենոիդները փափուկ հյուսվածքներից կազմված փոքր գոյացություններ են, որոնք տեղակայված են երեխաների քթի խոռոչի ետին մասում:

Որպես ավշային համակարգի մի օղակ, ադենոիդները մասնակցում են վարակների նկատմամբ երեխայի իմունային պաշտպանողակությանը: Կառուցվածքով ադենոիդները նման են ավշային հանգույցներին կամ գեղձերին:

Երբ ադենոիդներն իրենք վարակվում և այտուցվում-մեծանում են, առաջացնում են ինչպես քթային շնչառության, այնպես էլ ականջների հետ կապված խնդիրներ: Սուր խնդիրների պատճառ դառնալու դեպքում ադենոիդները կարող են հեռացվել վիրահատական ճանապարհով:

Ի՞նչ են ադենոիդները

Ադենոիդները երեխայի ավշային համակարգի մի օղակն են: Դրանք օգնում են, որ ձեր երեխան պաշտպանվի տարբեր վարակներից:

Իրենց բնույթով ադենոիդները «մսոտ» հյուսվածքներ են (այստեղից էլ՝ «քթի միս» անվանումը), որոնք տեղակայված են քթի խոռոչի ետևում՝ քթըմպանում (սա ըմպանի չերևացող՝ վերին մասն է):

Նշագեղձերի հետ միասին ադենոիդները մասնակցում են երեխաների քթով և բերանով մուտք գործած բակտերիաների ոչնչացմանը:

Մենք բոլորս էլ ծնվում ենք ադենոիդներով: Դրանք իրենց ամենամեծ չափերին հասնում են 3-5 տարեկանում, որից հետո՝ 5-8 տարեկանում սկսում են ետաճել (փոքրանալ), իսկ սեռահասունացման շրջանում անհետանում են կամ դառնում աննշան:

Ադենոիդների պատճառած խնդիրները

Երբ ադենոիդները վարակվում և բորբոքում են, սկսում են այտուցվել և չափերով մեծանալ՝ ստեղծելով հետևյալ խնդիրները՝

  • միջին ականջի վարակներ և լսողության խնդիրներ, քանի որ մեծացած ադենոիդները փակում են քթի խոռոչը միջին ականջին միացնող եվստախյան փողը
  • քթային շնչառության դժվարություններ, որի պատճառով երեխաները ստիպված են լինում շնչել բերանով, դրանով իսկ շնչառությունից դուրս թողելով քթի խոռոչի՝ ներշնվող օդը մաքրելու և խոնավացնելու կարևոր ֆունկցիաները (դրանով իսկ բարձրացնում են նաև կոկորդի, բրոնխների և թոքերի վարակային բորբոքման հավանականությունը)
  • զուգակցվող սինուսիտներ (հարքթային ծոցերի բորբոքում), որն իր հերթին խորացնում է քթային շնչառության խանգարումը և բերում կայուն հարբուխի (երեխայի քիթը միշտ «լցված է»)
  • քնի խանգարումներ, երբ մեծացած ադենոիդները երեխայի մոտ առաջացնում են քնի ապնոէ (քնած ժամանակ երեխայի շնչառությունը ժամանակ առ ժամանակ մի քանի վայրկյանով ընդհատվում է):

Ադենոիդային խնդիրների ախտորոշումը

Եթե բժիշկը կարծում է, որ ձեր երեխայի մոտ ադենոիդների հետ կապված խնդիրներ կան, նա կզրուցի ձեզ և ձեր երեխայի հետ, կզննի նրան և գուցե նշանակի որոշ հետազոտություններ, այդ թվում՝

  • քթի խոռոչների էնդոսկոպիկ հետազոտություն, երբ բժիշկ-մասնագետը (քիթ-կոկորդ-ըմպանաբան) մի ծայրին լուսավորվող տեսախցիկ ունեցող խողովակը (էնդոսկոպը) երեխայի քթանցքից զգուշությամբ ներհրում է դեպի քթի և քթըմպանի խոռոչներ և դիտում-զննում է քթուղինները և ադենոիդները
  • քթի խոռոչի և հարակից ծոցերի ռենտգենոգրաֆիա կամ համակարգչային տոմոգրաֆիա (CT):

Ադենոիդային խնդրի բուժումը

Երեխաների մեծ մասի մոտ մեծացած կամ վարակված ադենոիդները բուժման կարիք չեն զգում՝ ելնելով այն հանգամանքից, որ դեռահասության տարիներին դրանք սովորաբար փոքրանում են և ադենոիդների հետ կապված խնդիրներն անհետանում են:

Որոշ դեպքում բժիշկը կարող է նշանակվել հակաբիոտիկներ՝ ուղեկցվող սինուսիտը կամ միջին ականջի բորբոքումը բուժելու համար:

Այնուամենայնիվ, եթե ադենոիդը ձեզ և ձեր երեխային պատճառում է լուրջ անհանգստություն (խռմփոց, քնի խանգարումներ, քթային շնչառության խիստ դժվարացում, միջին ականջի բորբոքում և այլն), ապա բժիշկը կարող է առաջարկել ադեոնոիդների վիրահատական հեռացում:

Որոշ դեպքերում երեխաների նշագեղձերի հեռացման հետ մեկտեղ հեռացնում են նաև նրա ադենոիդները:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 12-05-2019