Աուտիզմ. պատճառներ

Աուտիզմ. պատճառներ
Անգլերեն անվանումը՝ Autism Causes

Երբ երեխայի մոտ հաստատվում է աուտիզմի ախտորոշումը, նրա ծնողները և մյուս հարազատները սկսում են որոնել տարբեր հարցերի պատասխաններ, որոնցից թերևս առաջինն այն է, թե՝ ինչո՞ւ է երեխայի մոտ այս հիվանդությունն առաջացել:

Ցավոք, մինչ օրս աուտիզմի առաջացման պատճառները մնում են չբացահայտված, թեև կան հստակ տվյալներ, որ ժառանգական գործոնները կարող են որոշակի դեր խաղալ: Այն, որ գեները կարող են հիվանդության զարգացման մեջ նշանակություն ունենալ, այլևս կասկած չի հարուցում: Այսօր ԴՆԹ-ի հետազոտություններով հայտնաբերվել են բազմաթիվ «թեկնածու» գեններ, որոնք, սակայն, կարող են ունենալ միայն փոքր ազդեցություն: Այնուամենայնիվ, դեռևս անհայտ է այն հարցի պատասխանը, թե գենային ինչպիսի՞ փոփոխություն կամ փոփոխություններ կարող են հանգեցնել հիվանդության զարգացմանը և արդյոք այդ շեղումները կարո՞ղ են զարգանալ արտաքին միջավայրի ազդեցության ներքո:

Տարբեր հետազոտողներ անդրադարձել են նաև հիվանդության առաջացմանը նպաստող արտաքին որոշ գործոնների հավանական դերակատարությանը, օրինակ՝ վիրուսային վարակներ, հղիության ընթացքի բարդություններ (օրինակ՝ նախածննդյան սթրես) կամ օդի աղտոտվածություն ծանր մետաղների մասնիկներով: Էկոլոգները նշում են նաև լուծիչների, դիզելային արտանետումների, պլաստիկ արտադրանքներում օգտագործվող ֆենոլների, միջատասպան նյութերի (պեստիցիդներ), ալկոհոլի, ծխախոտի կամ թմրանյութերի հնարավոր դերի մասին: Նշվածներից որոշներն ամբողջովին հերքվել են, իսկ մյուսների դերը լիարժեք չի ապացուցվել:

Եղել են նաև թյուր կարծիքներ, որ աուտիզմը կարող է կապված լինել մանկական տարիքում կատարված պատվաստումների հետ: Հավանաբար, նմանատիպ կարծիքների տարածված լինելու պատճառը նաև այն է, որ պատվաստումների և հիվանդության կլինիկական դրսևորման ժամանակահատվածները հաճախ համընկնում են միմյանց հետ: Այս հարցապնդմանն անդրադարձել են բազմաթիվ կլինիկական հետազոտողներ, որոնց ուսումնասիրությունների արդյունքում ժխտվել է աուտիզմի և պատվաստումների միջև որևէ հնարավոր կապը:

Նույն կերպ, աուտիզմը չի կարող պատճառվել անձի մշակութային կամ սոցիալական պայմաններից:

Բոլոր դեպքերում, աուտիզմի պատճառների վերաբերյալ հետազոտությունները ոչ միայն չեն դադարել, այլև շարունակվում են ավելի մեծ թափով՝ օգտագործելով մերօրյա գիտատեխնիկական բոլոր հնարավորությունները:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 06-05-2019