Աուտիզմ. բուժում

Աուտիզմ. բուժում

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարումը որևէ վերջնական բուժում չունի, ինչպես նաև չկա բուժման որևէ տարբերակ, որը լավագույն արդյունք կերաշխավորի բոլոր երեխաների համար:

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման, այդ թվում՝ աուտիզմի բուժման նպատակը երեխայի գործունեության ունակությունների առավելագույնս բարելավումն է՝ կրճատելով խանգարման ախտանիշները և օժանդակելով երեխայի զարգացմանը և կրթությանը: Նախադպրոցական տարիքի ճիշտ ընտրված մեթոդաբանությամբ և անհատականացված վաղ միջամտությունները կարող են օգնել, որ երեխան սովորի սոցիալական, հաղորդակցման, գործառույթային և վարքաբանական ամենակարևոր հմտությունները:

Տանը և դպրոցում անցկացվող բուժումները և միջամտությունները կարող են դառնալ երկարատև և հոգնեցուցիչ, ինչպես նաև երեխայի կարիքները ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել: Եթե երեխային ախտորոշել են աուտիզմ, զրուցեք փորձագետների հետ, որ ստեղծեք առավելագույն արդյունավետ բուժման ռազմավարություն և երեխայի վերականգնմանը լավագույնս նպաստող միջավայր:

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման հիմնական բուժական մոտեցումները ներկայացված են ստորև:

  • Վարքագծային և հաղորդակցման թերապիաներ. բազմաթիվ ծրագրեր ուղղված են աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման հետ կապված սոցիալական, լեզվի և վարքաբանական դժվարությունների հաղթահարմանը: Որոշ ծրագրեր կենտրոնացված են խնդրահարույց վարքագծերի կրճատմանը և նոր հմտությունների ուսուցմանը: Այլ ծրագրեր ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում տարբեր իրավիճակների հետ երեխաների ավելի հեշտ առնչվելու և հաղորդակցման ունակությունների զարգացման վրա:
  • Կրթական թերապիաներ. աուտիստիկ սպեկտրի խանգարմամբ երեխաները հաճախ լավ են պատասխանում կրթական ծրագրերին: Արդյունավետ ծրագրերը սովորաբար ներառում են տարբեր մասնագետների թիմ և սոցիալական հմտությունների, հաղորդակցման և վարքաբանական գործառույթների բարելավման տարաբնույթ միջամտություններ: Նման ուժեղացված ծրագրերի շնորհիվ նախադպրոցական տարիքի երեխաների շրջանում հաճախ գրանցվում են լավ արդյունքներ:
  • Ընտանեկան թերապիաներ. ծնողները և ընտանիքի մյուս անդամները կարող են սովորել, թե ինչպես խաղալ և շփվել երեխայի հետ՝ նպաստելով նրա սոցիալական շփման հմտությունների զարգացմանը, խնդրահարույց վարքագծերի կառավարմանը, առօրյա խնդիրները լուծելու և հաղորդակցման հմտությունների զարգացմանը: Ընտանեկան թերապիան նաև կարող է օգնել ընտանիքի անդամների հույզերի կառավարմանը և նրանց կյանքի որակի բարելավմանը:
  • Այլ թերապիաներ. երեխայի կարիքներից կախված, խոսքի թերապիան կարող է բարելավել հաղորդակցման հմտությունները, մասնագիտական թերապիան՝ օգնել երեխայի զգայական-շարժողական զարգացմանը, առօրյա խնդիրների լուծմանը և որոշակի գործառույթային անկախության ձևավորմանը հատուկ մշակված տարբեր իրավիճակային և դերային խաղերի միջոցով, իսկ ֆիզիոթերապիան՝ շարժումների և հավասարակշռության բարելավմանը: Հոգեբանը կարող է խորհուրդ տալ խնդրահարույց վարքագծերը հաղթահարելու ուղիները:
  • Դեղամիջոցներ. աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման հիմնական ախտնաիշները բարելավող որև դեղամիջոց գոյություն չունի, սակայն որոշ դեղամիջոցներ կարող են օգնել դրանց վերահսկմանը: Օրինակ, բժիշկը կարող է նշանակել դեղամիջոց՝ ուղղված երեխայի գերակտիվության կրճատմանը, հակափսիխոտիկ դեղամիջոցները երբեմն կարող են օգնել ծանր վարքաբանական խնդիրների մեղմացմանը, իսկ հակադեպրեսանտները կարող են նշանակվել տագնապի դեպքում: Տեղեկացրեք երեխայի առողջությամբ զբաղվող բոլոր մասնագետներին, թե ինչ դեղամիջոցներ է ստանում, քանի որ որոշ դեղամիջոցների և հավելումների զուգակցումը կարող է բերել վտանգավոր փոխազդեցության:

Այլ բժշկական և հոգեկան առողջության խնդիրների կառավարումը

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարմամբ երեխաները, դեռահասները և չափահասները հիմնական ախտանիշներից բացի կարող են նաև առնչվել հետևյալ խնդիրների հետ:

  • Ֆիզիկական առողջության խնդիրներ. աուտիստիկ սպեկտրի խանգարմամբ երեխաների շրջանում նաև կարող են գրանցվել տարբեր առողջական խնդիրներ, օրինակ՝ էպիլեպսիա, քնի խանգարումներ, սահմանափակված սննդային նախապատվություններ կամ ստամոքսի խնդիրներ: Հարցրեք երեխայի բժշկին, թե ինչպես լավագույն ձևով միաժամանակ վերահսկել այս բոլոր խնդիրները:
  • Չափահաս դառնալու հետ կապված խնդիրներ. աուտիստիկ սպեկտրի խանգարմամբ դեռահասները և երիտասարդ չափահասները կարող են դժվարությամբ ընկալել սեռահասունացմանն ուղեկցող մարմնային փոփոխությունները: Նույն կերպ, դեռահաս տարիքում սոցիալական իրավիճակները կարող են դառնալ խիստ բարդ, իսկ վարքաբանական խնդիրներն էլ ավելի սրվեն: Զրուցեք այս թեմայով դեռահասությունից չափահաս կյանք անցնող երեխայի բժշկի հետ:
  • Հոգեկան առողջության այլ խանգարումներ. աուտիստիկ սպեկտրի խանգարմամբ դեռահասները և չափահասները հաճախ ունեն հոգեկան առողջության այլ խանգարում ևս, օրինակ՝ տագնապ և դեպրեսիա: Նման դեպքերում բժիշկը, հոգեկան առողջության մասնագետը, համայնքային խորհրդատուն և այլ մասնագետներ կարող են օգնել նրանց մոտ հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրների մեղմացմանը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 28-06-2021