Աուտիզմ. ախտորոշում

Աուտիզմ. ախտորոշում

Երեխայի մոտ աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման հաստատվելը ծնողների համար չափազանց սթերսային և անհանգստացնող է:

Այնուամենայնիվ, ծնողները պետք է հասկանան, որ որքան շուտ հաստատվեց երեխայի ախտորոշումը, այդքան ավելի շուտ կսկսվի նրա աջակցության և բուժական միջոցառումները և այդքան ավելի լավ արդյունքներ կգրանցվեն:

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման ախտորոշումը սովորաբար իրականացվում է որակյալ մասնագիտական խմբի կողմից, որի կազմում կարող են ընդգրկվել մանկաբույժը, հոգեբանը կամ հոգեբույժը, երբեմն՝ նաև խոսքի խանգարումների մասնագետը: Նրանք այս խանգարումն ախտորոշում են՝ ելնելով երեխայի մոտ արձանագրված հաղորդակցման և վարքագծային խանգարումներից:

Աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման համար բժիշկները հիմնվում են հատուկ չափորոշիչների վրա կազմված հարցազրույցների և հարցաթերթիկների վրա: Ծնողների հետ զրուցելիս և երեխային զննելիս նրանք կարող են ուշադրություն են դարձնել այնպիսի ախտանիշների հնարավոր առկայությանը, ինչպիսիք են սոցիալական կամ զգացմունքային փոխադարձ վերաբերմունքի պակասը, լեզվի կրկնվող կամ յուրօրինակ լեզվի օգտագործումը, խաղալիքների մասերով անընդհատ զբաղվելը, ինքնամփոփ վարքը և այլն:

Կան մի քանի ախտորոշիչ մեթոդներ, օրինակ՝ Աուտիզմի ախտորոշման վերանայված հարցազրույց ծնողների հետ (ADI-R) և Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույց (ADOS): Մանկական աուտիզմի վարկանշային սանդղակը (CARS) գլխավորապես օգտագործվում է կլինիկական պայմաններում աուտիզմի ծանրության աստիճանը գնահատելիս:

Խանգարումն ախտորոշելու համար որևէ հատուկ թեստ գոյություն չունի: Դրա փոխարեն մասնագետը կարող է՝

  • զննել երեխային և հարցնել նրա սոցիալական փոխհարաբերությունների, հաղորդակցման հմտությունների և վարքագծերի մասին, որոնք զարգացել և ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են
  • երեխային առաջարկել թեստեր, որոնք գնահատում են նրա լսողությունը, խոսքը, լեզուն, զարգացման մակարդակը, ինչպես նաև սոցիալական և վարքաբանական խնդիրները
  • երեխային ներկայացնել կառուցվածքավորված սոցիալական և հաղորդակցման փոխազդեցությունները և գնահատի արդյունքը
  • օգտագործել Ամերիկյան հոգեբույժների ասոցիայի կողմից հրապարակված Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկը (DSM-5)
  • ներգրավել այլ մասնագետների
  • խորհուրդ տալ գենետիկական թեստ, որ ստուգի երեխայի մոտ որևէ գենետիկական խանգարման առկայությունը, ինչպիսիք են՝ Ռետի համախտանիշ կամ փխրուն X համախտանիշ:

Բժիշկները ոչ միայն ախտորոշում են աուտիզմը, այլև որոշում հիվանդության զարգացման փուլն ըստ աուտիստիկ սպեկտրի խանգարման (ԱՍԽ) չափորոշիչի, ըստ որի այս խանգարմամբ մարդիկ բաժանվում են երեք մակարդակի՝

  • ովքեր աջակցության կարիք ունեն (մակարդակ 1)
  • ովքեր զգալի աջակցության կարիք ունեն (մակարդակ 2)
  • ովքեր խիստ աջակցության կարիք ունեն (մակարդակ 3):

Ըստ աուտիզմի մակարդակի և երեխայի անհատական առանձնահատկությունների, ընտրվում է նրա կարիքներին առավելագույն համապատասխանող բուժական ծրագիրը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 28-06-2021