Կրծքավանդակային ցավեր. պատճառներ

Կրծքավանդակային ցավեր. պատճառներ

Կրծքավանդակային ցավը ունի բազմաթիվ հնարավոր պատճառներ, որոնք բոլորն էլ բժշկական ուշադրության կարիք ունեն:

Սրտային պատճառներ

  • Սրտամկանի ինֆարկտ. սրտամկանի ինֆարկտը զարգանում է սրտամկանի մի մասի սնուցման կտրուկ ընդհատումից, ավելի հաճախ՝ այդ շրջանը սնուցող պսակային զարկերակի արյան մակարդուկով (թրոմբ) լրիվ կամ մասամբ խցանման պատճառով և ընթանում կրծքավանդակային ծանր դիսկոմֆորտի նշաններով (սեղմող-ճնշող բնույթի ցավեր), որոնք ուղեկցվում են անհանգստությամբ, սառը կպչուն քրտինքով, օդի պակասի զգացումով և այլ բուռն զարգացող նշաններով:
  • Կրածքահեղձուկ (ստենոկարդիա). կրծքահեղձուկը սրտամկանի ինֆարկտին նախորդող հիվանդություն է, որի պատճառը դարձյալ սրտամկանի արյունամատակարարման խանգարումն է (իշեմիա), որի հիմքում ընկած է պսակային զարկերակների աթերոսկլերոզը (անոթի պատին ճարպային կուտակումներ, որոնք նեղացնում են այդ անոթի լուսանցքը): Իշեմիան խորանում է սրտի արյունամատակարարման խթանում պահանջող իրավիճակներում (օրինակ՝ ֆիզիկական աշխատանք), սակայն, ի տարբերություն ինֆարկտի, չի հանգեցնում սրտամկանի մի մասի մեռուկացման:
  • Աորտայի շերտազատում. սա կյանքին սպառնացող և անհետաձգելի բուժօգնություն պահանջող վիճակ է, որն առաջանում է, երբ աորտայի ամենաներքին շերտի վնասման արդյունքում արյունն անցնում է պատի շերտերի միջև՝ բերելով դրանց տարանջատման: Աորտայի շերտազատումն ուղեկցվում է հանկարծակի առաջացող կրծքավանդակի կամ մեջքի ուժեղ «կտրտող» ցավերով: Աորտայի շերտազատումը շատ արագ կարող է բերել մահվան՝ պայմանավորված դեպի սիրտ արյունահոսքի նվազման կամ աորտայի լրիվ պատռման հետ:
  • Պերիկարդիտ. սա սիրտը շրջապատող պարկի բորբոքումն է: Պերիկարդիտը սովորաբար առաջացնում է սրտի շրջանի սուր ցավեր, որոնք սաստկանում են շնչելիս կամ պառկած (հորիզոնական) դիրքում:

Մարսողական պատճառներ

  • Այրոցք. այրոցքը (изжога) որովայնի վերին հատվածում (էպիգաստրալ շրջան) կամ կրծոսկրի հետևում այրոցի զգացումն է, որը տարածվում է դեպի վեր, երբեմն` ճառագայթելով նաև պարանոցի շրջան։ Այրոցքի հիմնական պատճառը ստամոքսից դեպի կերակրափող ստամոքսահյութի հետնետումն է (ռեֆլյուքս), որի հետևանքով կերակրափողի լորձաթաղանթը վնասվում է ստամոքսահյութի ակտիվ բաղադրիչներով (աղաթթու, պեպսին, լեղաթթուներ և այլն):
  • Կլման խանգարումներ. կերակրափողի հիվանդությունները կարող են կլման գործընթացը դարձնել դժվարացած և նույնիսիկ ցավոտ (եթե առկա են ցավեր, ապա կոչվում է «օդինոֆագիա»):
  • Լեղապարկի կամ ենթաստամոքսային գեղձի խնդիրներ. լեղապարկի քարերը կամ բորբոքումը (խոլեցիստիտ) կամ ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումը (պանկրեատիտ) կարող են առաջացնել դեպի կրծքավանդակ ճառագայթող որովայնային ցավեր:

Ոսկրամկանային պատճառներ

Կրծքավանդակային ցավի որոշ տեսակներ կարող են կապված լինել վնասվածքների և կրծքավանդակի պատի կառուցվածքների վրա ազդող այլ խնդիրների հետ:

  • Օստեոխոնդրիտ. այս հիվանդության ժամանակ կրծքավանդակի աճառային մասը, մասնավորապես, կողերը կրծոսկրին միացնող աճառները բորբոքվում և դառնում են ցավոտ:
  • Մկանացավեր. քրոնիկ ցավային համախտանիշները, օրինակ՝ ֆիբրոմիալգիան, կարող են առաջացնել մշտական մկանային ծագման կրծքավանդակային ցավեր:
  • Կողերի վնասվածք. ճաքած կամ կոտրված կողը կարող է առաջացնել կրծքավանդակի տվյալ շրջանի ցավ, որը սովորաբար ի հայտ է գալիս կամ սաստկանում է, երբ դուք փորձում եք խոր շնչել (հատկապես՝ ներշնչել), սեղմում եք վնասված շրջանը կամ թեքում կամ պտտում եք ձեր իրանը:

Թոքային պատճառներ

Բազմաթիվ թոքային հիվանդություններ կարող են առաջացնել կրծքավանդակային ցավեր:

  • Թոքային էմբոլիա. թոքի էմբոլիան (կամ՝ թրոմբոէմբոլիա) առաջանում է, երբ թոքային հյուսվածքը սնուցող թոքային զարկերակներից մեկնումեկը (կամ մի քանիսը) խցանվում է արյան մակարդուկով (թրոմբ)` պատճառելով շնչարգելություն, կրծքավանդակային ցավեր (հատկապես՝ ներշնչման ժամանակ) և արյունային հազ (արյունախխում)։ Այս հիվանդությունը հայտնի է նաև որպես «թոքի ինֆարկտ»:
  • Պլևրիտ (թոքամզի բորբոքում). երբ ձեր թոքերը «ներսից» ծածկող թաղանթը՝ թոքամիզը բորբոքվում է, առաջանում են շնչառության հետ կապված կրծքավանդակային սուր ցավեր։ Դրանք սաստկանում են ներշնչման փուլում կամ հազալիս կամ կարող են լինել մշտական ու բութ և ուղեկցվել հևոցով, հազով, ջերմության բարձրացմամբ և այլ ախտանիշներով:
  • Թոքի կոլապս. թոքի կոլապսով պայմանավորված կրծքավանդակային ցավերը հաճախ սկսվում են հանկարծակի, տևում մի քանի ժամ և ուղեկցվում շնչարգելությամբ և հևոցով: Այս վիճակն առաջանում է, երբ թոքամզի առպատային և ընդերային թերթիկների միջև կուտակվում է օդ կամ գազ (պնևմոթորաքս):
  • Թոքային հիպերտենզիա. այս հիվանդությունը կապված է թոքերը սնուցող զարկերակներում արյան ճնշման բարձրացման հետ և կարող է ուղեկցվել կրծքավանդակային ցավերով:

Այլ պատճառներ

Կրծքավանդակային ցավերն ունեն նաև այլ պատճառներ:

  • Խուճապի նոպա. եթե ձեզ մոտ առկա է սաստիկ վախի ու խուճապի դրվագներ, որոնք ուղեցվում են ետկրծոսկրային կա սրտի շրջանի ցավերով, արագացած սրտազարկով, արագացած շնչառությամբ, առատ քրտնարտադրությամբ, սրտխառնոցով, գլխապտույտով և մահվան վախով, ապա չի բացառվում, որ ձեզ մոտ առկա է խուճապի նոպա:
  • Գոտևորող հերպես. այս հիվանդությունը (կոչվում է նաև «գոտևորող որքին» կամ «հերպես զոստեր») պատճառվում է ջրծաղկի վիրուսի վերակտիվացմամբ և կարող է ընթանալ թիկունքից դեպի կրծավանդակի առաջային շրջաններ «պտտվով» ցավերով և բշտիկների խմբով:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 30-03-2021