Ոսկրի քաղցկեղ. պատճառներ

Ոսկրի քաղցկեղ. պատճառներ

Ոսկրի քաղցկեղների մեծ մասի պատճառն անհայտ է:

Կան սակավաթիվ ոսկրային քաղցկեղներ, որոնք կապ ունեն ժառանգական գործոնների հետ, մինչդեռ մյուսները կապված են նախկինում ճառագայթման ազդեցությանը ենթարկվելու հետ:

Ոսկրի քաղցկեղի տեսակները

Բժիշկները տարբերում են առաջանային կամ երկրորդային (մետաստատիկ) ոսկրի քաղցկեղներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի առանձնահատուկ բուժում։

Կախված քաղցկեղի սկսման բջջի տեսակից կան առաջնային ոսկրի քաղցկեղի բազմաթիվ տեսակներ: Ոսկրի քաղցկեղի ամենատարածված տեսակները ներկայացված են ստորև:

  • Օստեոսարկոմա. օստեոսարկոման ոսկրի քաղցկեղի ամենատարածված տեսակն է (60%): Այս ուռուցքի դեպքում քաղցկեղային բջիջներն առաջացնում են ոսկոր (օստեոգեն սարկոմա): Ոսկրի սարկոմայի այս տարատեսակն առավել հաճախ հանդիպում է երեխաների և երիտասարդ չափահասների շրջանում և սովորաբար տեղակայվում երկար խողովակավոր ոսկրերի մետաֆիզներում (ձեռքեր և ոտքեր): Հազվադեպ օստեոսարկոման կարող է ծագել ոսկրերից դուրս (արտակմախքային օստեոսարկոմաներ):
  • Խոնդրոսարկոմա. խոնդրոսարկոման երկրորդ ամենատարածված ոսկրային քաղցկեղն է (10%): Այս ուռուցքի դեպքում քաղցկեղային բջիջներն առաջացնում են աճառ: Խոնդրոսարկոման սովորաբար հանդիպում է միջին տարիքի և ավելի մեծ չափահասների շրջանում և տեղակայվում է կոնքում և վերջույթներում:
  • Յուինգի (Ewing) սարկոմա. Յուինգի սարկոման առավել հաճախ ծագում է երեխաների և երիտասարդ չափահասների կոնքում, ազդրոսկրի միջին շրջաններում (դիաֆիզներ), կողաճառում կամ թիակներում: Յուինգի սարկոմաներն արագորեն աճում են ոսկրի մեջ կամ այն շրջապատող փափուկ հյուսվածքներում:

Ռիսկի գործոններ

Դեռևս բացահայտված չէ, թե ինչու է որոշ մարդկանց մոտ զարգանում ոսկրի քաղցկեղ, սակայն կան գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել այս քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

  • Ժառանգված գենետիկական համախտանիշներ. հազվադեպ հանդիպող որոշ գենետիկական համախտանիշներ կարող են ժառանգվել ծնողներից (օրինակ՝ Լի-Ֆրաումենի համախտանիշ կամ ժառանգական ռետինոբլաստոմա):
  • Ոսկրի Պեջետի հիվանդություն. սա առավել տարածված է մեծ տարիքով մարդկանց շրջանում և կարող է բարձրացնել ավելի ուշ ոսկրի քաղցկեղի զարգացման ռիսկը:
  • Քաղցկեղի ճառագայթային բուժում. ճառագայթների մեծ դեղաչափի ազդեցությունը կարող է բարձրացնել ապագայում ոսկրի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը (օրինակ՝ այլ քաղցկեղի ճառագայթային բուժում

Հոդվածը վերանայվել է՝ 12-06-2021