Գլխապտույտ

Գլխապտույտ
Անգլերեն անվանումը՝ Dizziness, Vertiginis

Մեզնից շատերի մոտ ժամանակ առ ժամանակ կարող է ի հայտ գալ «գլխի թեթևության» կամ մեղմ գլխապտույտի զգացում։

Երբ ինչ-որ մեկի մոտ առկա է գլխապտույտ, նման զգացումը հաճախ ուղեկցվում է հավասարակշռության կորստի և ընդհանուր թուլության նշաններով։

Գլխապտույտի պատճառները

  • լաբրինթիտ՝ ներքին ականջի հիվանդություն, որը բերում է մարմնի հավասարակշռության խախտման և վերտիգոյի (գլխապույտի այն տեսակը, երբ մարդուն թվում է, թե շրջապատը պտտվում է իր շուրջը)
  • ականջների այլ հիվանդություններ, օրինակ՝ Մինյերի հիվանդություն
  • միգրեն
  • սթրես կամ տագնապ
  • արյան գլյուկոզի մակարդակի կտրուկ անկում (հիպոգլիկեմիա)
  • ջրազրկում կամ գերտաքացում
  • օրթոստատիկ հիպոտոնիա, երբ պառկած կամ նստած վիճակից կանգնելիս արյան ճնշումն ընկնում է
  • գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումներ (ինսուլտ կամ ՏԻԳ)
  • «ծովային» հիվանդություն
  • որոշ դեղեր
  • ալկոհոլային խմիչքներ
  • վիրուսային և այլ հիվանդություններ
  • ուղեղի և նյարդերի հետ կապված հիվանդություններ։

Ուշագնացության զգացում

Երբ ձեզ մոտ առկա է գլխապույտ, ապա կարող է ի հայտ գալ նաև ուշագնացության զգացում։ Նման ախտանիշը կարող է վկայել դեպի գլխուղեղ արյան հոսքի նվազման մասին և առաջանալ մի շարք պատճառներից, որոնցից են՝

  • արյան ճնշման տատանումներ
  • ջրազրկում
  • սակավարյունություն (անեմիա)
  • որոշ դեղեր
  • սաստիկ ուժգնության ցավեր
  • որոշ իրավիճակներ, որոնք դուք «տանել չեք կարող» (օրինակ՝ արյան տեսքը)
  • տագնապի արտահայտված դրսևորումներ
  • երկար ժամանակ պառկած վիճակում լինելուց հետո կտրուկ ոտքի կանգնելը (օրթոստատիկ հիպոտոնիա)
  • ուժեղ ու երկարատև հազ, անընդմեջ փռշտոց կամ ծիծաղ
  • տաքության ազդեցություն։

Դիմեք ձեր բժշկին, եթե դուք անհանգստացած եք ձեզ մոտ առկա գլխապտույտից, առավել ևս, եթե այն ուղեկցվում է գլխացավերով կամ ուշագնացության զգացումով։

Ինչպե՞ս օգնեմ ինքս ինձ

Եթե ձեզ մոտ առկա է գլխապտույտ, ապա այս խորհուրդները կարող են օգտակար լինել՝

  • մնացեք հանգիստ պայմաններում որքան հանարավոր է
  • մարմնի դիրքը փոխեք դանդաղ, հատկապես, եթե պառկած վիճակից ոտքի եք կանգնում
  • մինչև ոտքի կանգնելը, մի քանի րոպե նստած մնացեք
  • խուսափեք գլխի հանկարծակի և կտրուկ շարժումներից, օրինակ, կտրուկ վերև կամ կողքեր նայելուց
  • փորձեք խուսափել աստիճաններով վերև բարձրանալուց կամ իջնելուց, քանի որ կարող եք ընկնել և վնասել ձեզ, ծայրահեղ դեպքում ամուր բռնվեք կողաճաղերից
  • խուսափեք մեքենա վարելուց կամ վտանգավոր գործիքներով որևէ գործ անելուց. դուք կարող եք դրանով վնաս տալ ոչ միայն ձեզ, այլև ուրիշներին
  • եթե ուշագնացության զգացում ունեք, փորձեք ընդունել հորիզոնական դիրք. սա թույլ կտա, որ արյունն ուղեղ հասնի ավելի արագ։

Եթե, այնուամենայնիվ, դուք անհանգստացած եք ձեր գլխապտույտներից, խորհրդակցեք այդ մասին ձեր բժշկի հետ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 17-05-2019