Հարդաշտանադադար (պերիմենոպաուզա)

Հարդաշտանադադար (պերիմենոպաուզա)

Ժամանակային առումով, հարդաշտանադադարը կամ պերիմենոպաուզան ընդգրկում է կնոջ դաշտանադադարին նախորդող և հաջորդող շրջանները։

Սակայն, բժշկագիտության մեջ հարդաշտանադադարն ավելի հաճախ վերաբերվում է կնոջ կյանքի մինչև դաշտանադադարի սկիզբն ընկած անցումային ժամանակաշրջանը, երբ արդեն սկսվել են ի հայտ գալ դաշտանադադարին բնորոշ նշաններ։

Ուստի, պերիմենոպաուզան այլ կերպ անվանում են նախադաշտանադադար (պրեմենոպաուզա)՝ որպես կնոջ կյանքի այն փուլը, երբ նրա օրգանիզմը նախապատրաստվում է դաշտանադադարին, որով էլ ավարտվում են վերարտադրողական տարիները:

Կանանց հարդաշտանադադարը սկսվում է տարբեր տարիքում: Դաշտանադադարի շրջանի անցման փուլի որոշ նշաններ, օրինակ՝ դաշտանային ցիկլի անկանոնությունը, կարող են ի հայտ գալ 40-ն անց տարիքում, սակայն որոշ կանանց մոտ այս փոփոխությունները կարող են սկսվել ավելի վաղ՝ 30-ից հետո: Որոշ կանանց մոտ պերիմենոպաուզան սկսվում է բուն դաշտանադադարից 1-2 տարի առաջ, մյուսների մոտ՝ ավելի շուտ (մինչև 10 տարի և ավելի)։

Հարդաշտանադադարը որպես այդպիսին դաշտանադադարից առանձնացվում և դիտարկվում է որպես ինքնուրույն շրջան, քանի որ կնոջ ձվարանները ոչ թե միանգամից են դադարեցնում իրենց գործունեությունը, այլ՝ աստիճանաբար։ Ուստի, հարդաշտանադադարը կամ նախադաշտանադադարն այն շրջանն է, երբ ձվարանները սկսում են աստիճանաբար ավելի ու ավելի քիչ քանակով ձվաբջիջներ ստեղծել (կոչվում է ձվազատում կամ օվուլյացիա) և ավելի ու ավելի քիչ հորմոններ արտադրել։ Երբ ձվարանների գործունեությունը լիարժեք դադարում է, հարդաշտանադադարը վերափոխվում է դաշտանադադարի (մենոպաուզա կամ կլիմաքս)։

Հիմնական իգական հորմոնի՝ էստրոգենի մակարդակը պերիմենոպաուզայի ընթացքում անդառնալիորեն նվազում է: Ձեր դաշտանային ցիկլերը կարող են երկարել կամ կարճանալ, ինչպես նաև կարող եք ունենալ առանց ձվազատման ցիկլեր: Հարդաշտանադադարի փուլում նաև կարող են աստիճանաբար հայտնվել բուն դաշտանադադարին բնորոշ նշաններ։ Դրանք սովորաբար ավելի թույլ են, քան դաշտանադադարի փուլում՝ քնի խանգարումներ, որոշ տաք բռնկումներ, սեռական ցանկության որոշ իջեցում, հեշտոցի չորություն։ Կան բուժումներ, որոնք օգնում են այս գանգատների մեղմացմանը:

Երբ 12 հաջորդական ամիս դաշտաններ այլևս չեք տեսնում, նշանակում է, որ հարդաշտանադադարի փուլն ավարտված է, և դուք արդեն բուն դաշտանադադարի փուլում եք:

Եթե անհանգստացած եք պերիմենոպաուզայի նշաններից, զրուցեք այդ մասին ձեր բժշկի հետ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 10-05-2021