Skip to main content

Ախտանիշներ - Հանգուցավոր խպիպ

Վահանաձև գեղձի հանգույցների մեծ մասը որևէ գանգատ կամ ախտանիշ չի առաջացնում:

Սակայն հազվադեպ որոշ հանգույցներ կարող են հասնել այնքան մեծ չափերի, որ՝

  • շոշափվեն
  • դառնան տեսանելի, հաճախ որպես պարանոցի հիմքի այտուցվածություն
  • ճնշեն շնչափողը կամ կերակրափողը՝ առաջացնելով դժվարաշնչություն կամ կլման դժվարացում:

Որոշ դեպքերում այս հանգույցներն արտադրում են լրացուցիչ թիրոքսին (Т4)՝ հորմոն, որն արտադրվում է վահանաձև գեղձում: Թիրոքսինի հավելյալ քանակությունը կարող է առաջացնել վահանաձև գեղձի հորմոնների գերարտադրության (թիրեոտոքսիկոզ կամ հիպերթիրեոզ) ախտանիշներ, օրինակ՝

  • անբացատրելի քաշի կորուստ
  • գերքրտնոտություն
  • դող (տրեմոր)
  • նյարդայնություն
  • հաճախացած (տախիկարդիա) կամ անկանոն (առիթմիա) սրտազարկ:

Վահանաձև գեղձի հանգույցների միայն չնչին մասն է քաղցկեղային։ Այնուամենայնիվ, միայն ախտանիշների գնահատմամբ հնարավոր չէ պարզել, թե որ հանգույցն է քաղցկեղային: Վահանաձև գեղձի քաղցկեղային հանգույցների մեծ մասն աճում է դանդաղորեն և բժշկի կողմից հայտնաբերելիս լինում է փոքր չափերի: Շատ ավելի հազվադեպ հանգույցների ագրեսիվ քաղցկեղները դրանք դարձնում են մեծ, պինդ, անշարժ և արագ աճող:

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Թեև վահանաձև գեղձի հանգույցների մեծ մասը ոչ քաղցկեղային է և խնդիրներ չի առաջացնում, խնդրեք բժշկին, որ ստուգի պարանոցում առկա ցանկացած արտասովոր այտուցվածությունը, հատկապես, եթե ունեք շնչառության կամ կլման դժվարություն: Կարևոր է նաև, որ գնահատվի քաղցկեղի հնարավորությունը:

Դիմեք բժշկին, եթե զարգացել են թիրեոտոքսիկոզի (հիպերթիրեոզ) գանգատներ և ախտանիշներ, ինչպիսիք են՝

  • հանկարծակի քաշի կորուստ, նույնիսկ եթե ախորժակը նորմալ կամ բարձրացած է
  • սրտխփոց
  • քնի դժվարացում
  • մկանային թուլություն
  • նյարդայնություն կամ գրգռվածություն:

Այցելեք բժշկին նաև այն դեպքերում, երբ ունեք վահանաձև գեղձի կողմից թիրեոիդ հորմոնների թերարտադրության (հիպոթիրեոզ) գանգատներ և ախտանիշներ, ինչպիսիք են՝

  • մրսածության զգացողություն
  • ավելի հեշտ հոգնածություն
  • չոր մաշկ
  • հիշողության խնդիրներ
  • դեպրեսիա
  • փորկապություն:

Հոդվածը հրապարակվել է՝ 24-06-2021
Վերջին վերանայում՝ 05-04-2024