Մեջքի ցավ. պատճառներ

Մեջքի ցավ. պատճառներ

Մեջքի ցավը հաճախ զարգանում է առանց որևէ հետազոտությամբ հայտնաբերելի պատճառի:

Մեջքի շրջանն ունի բարդ կառուցվածք, որի կազմության մեջ մտնում են տարբեր ոսկրեր, մկաններ, նյարդեր և հոդեր, և դրանց յուրաքանչյուրի նույնիսկ թեթև խնդիրը կարող է առաջացնել ցավ կամ անհարամարավետության զգացողություն:

Երբեմն մեջքի ցավը կապված է որևէ հիվանդության հետ:

  • Մկանի կամ կապանի գերձգում. ծանր բեռների հաճախակի բարձրացնելը կամ իրանի կտրուկ անհարմար շարժումները կարող են գերձգել մեջքի մկանները և ողնաշարի կապանները:
  • Միջողնային սկավառակների ճողվածք և պրոտրուզիա. միջողնային սկավառակները գործում են որպես «բարձիկներ»: Դրանց ճողվածքը և պրոտրուզիան կարող են առաջացնել մեջքի ցավեր, մկանային թուլություն կամ լարվածություն, իսկ ծանր դեպքերում՝ նաև միզարձակության վերահսկման խանգարումներ։ Սակայն ոչ միշտ է, որ միջողնային սկավառակների խնդիրները առաջացնում են ախտանիշներ, և դուք կարող եք այդ մասին տեղեկանալ պատահաբար՝ այլ առիթով կատարված ռենտգեն հետազոտությամբ:
  • Հոդաբորբ (արթրիտ). հոդաբորբերին բնորոշ նշաններն են զբոսնելիս հոդացավերի առաջանալը և հոդերի, մկանների առավոտյան կարկամությունը (ներառյալ՝ գոտկատեղում): Oստեոարթրիտը կարող է ախտահարել ողնաշարի գոտկային հատվածը: Անկիլոզացնող սպոնդիլիտը (սպոնդիլոարթրիտ, ողնաշարաբորբ կամ Բեխտերևի հիվանդություն) կարող է առաջացնել մեջքի և հետույքի շրջանի ցավեր, հոդերի և ջլերի այտուցվածություն և հոգնածության զգացում։ Սպոնդիլոլիսթեզի ժամանակ (ողնաշարի անատոմիական կառուցվածքների միմյանցից շեղում) կարող են զարգանալ գոտկային ցավեր և նույն շրջանի մկանային լարվածություն, թմրածության և ծակոցների զգացողություն:
  • Իշիաս. իշիասը (երբ նստանյարդը սեղմվում է ողնաշարից դուրս գալու շրջաններում) բերում է գոտկատեղից ներքև՝ դեպի հետույք և ոտքեր տարածվող ցավեր։
  • Ուսային հոդի կապսուլիտ («սառեցված ուսեր»). սա բերում է ուսագոտու ցավոտ լարվածության, որը դժվարացնում է զգեստափոխվելը, մեքենա վարելը և խանգարում է քունը։
  • Պարանոցային լարվածություն. ավտովթարներից կամ դժբախտ պատահարներից հետո կարող են զարգանալ պարանոցի ցավեր և լարվածություն, գլխացավեր և գոտկային ցավեր։
  • Օստեոպորոզ. օստեոպորոզը կարող է ձեր ոսկրերը դարձնել փխրուն և ծակոտեն, որի պատճառով զարգանան ողերի ցավոտ փոքր ճեղքեր կամ կոտրվածքներ
  • Այլ պատճառներ. որովայնային աորտայի անևրիզմայի վնասումը կամ երիկամային խիթը նույնպես կարող են առաջացնել ցավեր մեջքի շրջանում։

Հազվադեպ մեջքի ցավեր կարող են առաջանալ ավելի ծանր հիվանդությունների պատճառով, այդ թվում՝

  • տրավմաներ և ողերի կոտրվածքներ
  • ողերի վարակային ախտահարումներ (օրինակ՝ օստեոմիելիտ, էպիդուրալ թարախակույտ և այլն)
  • ողերի քաղցկեղ:

Մեջքի ցավի առաջացման «առիթներ»

Մեջքի ցավը կարող է առաջանալ առօրյա կյանքում՝ տանը կամ աշխատավայրում, այսպես կոչված «տրիգերների» ազդեցությունից հետո: Մեջքի շրջանի ցավերի ամենահաճախ հանդիպող «առիթներն» են՝

  • մարմնի, հատկապես իրանի «անհաջող» կամ անհարմար շարժումներ
  • անհաջող կերպով ծանրության բարձրացում, կրում, հրում, քաշում
  • աթոռին կռացած նստած վիճակ
  • երկար ժամանակ կանգնած կամ կռացած հարկադրական վիճակ
  • պար
  • գերլարվածություն
  • երկարատև կռացած վիճակ (օրինակ՝ այդ վիճակում մեքենա վարելը)
  • առանց հանգստանալու երկար ժամանակ մեքենայի վարում
  • մկանային գերբեռնվածություն՝ մարզանք կամ կրկնվող շարժումներ:

Երբեմն մեջքի ցավերն առաջանում են հանկարծակի՝ առանց որևէ տեսանելի պատճառի: Մեզնից յուրաքանչյուրը կարող է մի պահ ունենալ մեջքի ցավ և չհասկանալ, թե որն է դրա պատճառը:

Ռիսկի գործոններ

Յուրաքանչյուր մարդու, նույնիսկ երեխաների և անչափահասների մոտ կարող է առաջանալ մեջքի ցավ, սակայն կան որոշ գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել դրա զարգացման հավանականությունը:

  • Տարիք. մեջքի ցավն ավելի հաճախակի է հանդիպում տարիքն առնելիս՝ սկսած մոտ 30-40 տարեկանից:
  • Ֆիզիկական վարժանքների պակաս. մեջքի և որովայնի թույլ, չօգտագործված մկանները կարող են բարձրացնել մեջքի ցավի զարգացման ռիսկը:
  • Ավելցուկային քաշ. գիրությունը մեծացնում է մեջքի բեռնվածությունը: Հաշվե՛ք ձեր մարմնի զանգվածի գործակիցը՝ ճշտելու ձեր հասակին համապատասխանող լավագույն քաշը:
  • Հիվանդություններ. հոդաբորբի (արթրիտ) և քաղցկեղի որոշ տեսակներ կարող են նպաստել մեջքի ցավի առաջացմանը:
  • Ծանրության ոչ ճիշտ բարձրացում. ծանրություն բարձրացնելիս ոտքերի փոխարեն մեջքն օգտագործելը կարող է բերել մեջքի ցավի:
  • Հոգեբանական հիվանդություններ. դեպրեսիային և տագնապին հակված մարդկանց մոտ ավելի հավանական է, որ զարգանա մեջքի ցավ։ Տևական մեջքի ցավը կարող է առաջացնել հոգեբանական ընկճվածություն, իսկ մյուս կողմից, դեպրեսիան ինքը կարող է նպաստել ցանկացած գանգատի, այդ թվում՝ մեջքի ցավին ուղեկցող ինքնազգացողության վատացմանը: Սթրեսն իր հերթին կարող է բերել մեջքի մկանների լարվածության մեծացման, որն էլ ցավերի պատճառ դառնալ։
  • Ծխախոտի օգտագործում. ծխախոտի օգտագործումը բարձրացնում է մեջքի ցավի հաճախականությունը: Ծխախոտի օգտագործումը թուլացնում է մեջքի ամրությունն ապահովող հյուսվածքները՝ կրճատելով ողնաշարի արյունամատակարարումը և բարձրացնելով օստեոպորոզի ռիսկը: Մեկ այլ պատճառ է ծխողների շրջանում տարածված քրոնիկ հազը, որը կարող է բերել միջողնային սկավառակների ճողվածքի։
  • Հղիություն. օրեցօր մեծացող և ծանրացող պտուղ կրելը ինքնին նշանակում է ողնաշարի վրա լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն: Այլ նպաստող գործոններից են հղի կնոջ կեցվածքի փոփոխությունը և քաշի ավելացումը։
  • Որոշ դեղամիջոցներ. որոշ դեղերի, օրինակ՝ կորտիկոստերոիդների երկարաժամկետ օգտագործումը կարող է «թուլացնել» ոսկրերը, այդ թվում՝ ողնաշարը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 01-06-2021