Կոմա

Կոմա
Անգլերեն անվանումը՝ Coma

Կոման կյանքին վտանգ սպառնացող վիճակ, որը բնորոշվում է գիտակցության կորստով, արտաքին գրգիռների հանդեպ ռեակցիայի թուլացմամբ կամ բացակայությամբ, ռեֆլեքսների մարմամբ մինչև լրիվ անհետանալը և կենսականորեն կարևոր օրգան-համակարգերի գործունեության խափանմամբ։

Այն կարող է զարգանալ որպես որևէ հիվանդության բարդություն, ծանր վնասվածքների, օրինակ՝ գանգուղեղային տրավմաների հետևանքով և թմրամիջոցների, ալկոհոլի կամ թույների ազդեցությամբ:

Կոման համարվում է անհետաձգելի բուժօգնություն պահանջող վիճակ:

Մարդկանց մեծ մասը կոմայից վերականգնվում է, սակայն լինում են նաև մահվան ելքով դեպքեր: Իրականում շատ դժվար է կանխատեսելը, թե արդյոք մարդը կոմայից դուրս կգա, թե՞ ոչ։

Կոմայի առաջացման պատճառները

Կոման զարգանում է գլխուղեղի կեղևի լրիվ արգելակման պայմաններում։ Այն զարգանում է որպես կենտրոնական նյարդային համակարգում (առաջին հերթին՝ գլխուղեղ) թթվահիմնային հավասարակշռության խանգարումների, թթվածնային քաղցի (հիպօքսիա), իոնային փոխանակության խանգարումների և նյարդաբջիջների էներգետիկական քաղցի պատճառով։

Կոման կարող է պատճառվել տարբեր խնդիրներից: Դրացից ամենահաճախ հանդիպողներն են՝

Կոմայի ախտանիշները

Կոմայի նշաններն ու ախտանիշները սովորաբար ներառում են՝

  • փակված աչքեր
  • խորը ընկճված գլխուղեղային ռեֆլեքսներ, օրինակ՝ բբերը չեն պատասխանում լույսին (լուսային կամ բբային ռեֆլեքս)
  • վերջույթներից որևէ պատասխան ռեակցիայի բացակայություն, բացառությամբ ռեֆլեքսային շարժումների
  • ցավային գրգռիչներին որևէ պատասխանի բացակայություն, բացառությամբ ռեֆլեքսային շարժումների
  • անկանոն շնչառություն:

Կոմայի բուժումը

Կոման բժշկական անհետաձգելի վիճակ է, որի բուժումը կազմակերպվում է վերակենդանացման բաժանմունքում:

Բժիշկները նախ ստուգում են տուժած մարդու շնչուղիները և օգնում են շնչառության և արյան շրջանառության ապահովմանը: Նրանք միացնում են շնչառությանն օժանդակող սարքեր (թոքերի արհեստական գազափոխանակություն և թթվածնաբուժում), ներերակային կաթիլային հեղուկներ և այլն:

Ընդհանուր առմամբ, կոմայի բուժումը կազմվում է երկու ուղղությամբ՝

  • կենսականորեն կարևոր օրգան-համակարգերի գործունեության կարգավորում և կայունացում (շնչառություն, արյան շրջանառության համակարգ, երիկամների գործունեություն)
  • կոմայի հասցնող պատճառի ախտորոշում և բուժում։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 13-06-2019