Գաստրիտ. պատճառներ

Գաստրիտ. պատճառներ

Գաստրիտը ստամոքսը ներսից պատող լորձաթաղանթի բորբոքումն է:

Ստամոքսի պատը պաշտպանող լորձաթաղանթային պատնեշի թուլացումը կամ վնասումը թույլ է տալիս, որ մարսողական հյութերը վնասեն և բորբոքեն ստամոքսի լորձաթաղանթը: Բազմաթիվ հիվանդություններ և վիճակներ կարող են բարձրացնել գաստրիտի ռիսկը, օրինակ՝ Կրոնի հիվանդություն և սարկոիդոզ՝ հիվանդություն, որի ժամանակ օրգանիզմում կուտակվում են բորբոքային բջիջներ (գրանուլոմաներ):

Ռիսկի գործոններ

Կան գաստրիտի ռիսկը բարձրացնող տարբեր գործոններ։

  • Բակտերիալ վարակ. Helicobacter pylori-ն մարդկանց շրջանում ամենատարածված բակտերիաներից է (առկա է չափահասների շուրջ 1/3-ի ստամոքսում), սակայն միայն վարակված փոքրաթիվ անձանց մոտ է զարգանում գաստրիտ կամ վերին ստամոքսաղիքային խանգարումներ: Բժիշկները կարծում են, որ բակտերիայի նկատմամբ «խոցելիությունը» կարող է ունենալ ժառանգվել կամ պատճառվել ապրելակերպի տարբեր ընտրություններով, օրինակ՝ ծխախոտի օգտագործում և սննդակարգ:
  • Ցավազրկող դեղամիջոցների կանոնավոր օգտագործում. սովորական ցավազրկողները, օրինակ՝ Ասպիրին, Իբուպրոֆեն (Ադվիլ, Մոտրին IB և այլն) և Նապրոքսեն (Ալեվե, Անապրոքս) կարող են առաջացնել ինչպես սուր, այնպես էլ քրոնիկ գաստրիտ: Այս ցավազրկողների կանոնավոր կամ մեծ քանակներով օգտագործումը կարող է քչացնել ստամոքսի պաշտպանական թաղանթի պահպանմանն օգնող կարևոր նյութը:
  • Մեծ տարիք. տարիքի մեծացման հետ ստամոքսի լորձաթաղանթը թուլանում և հյուծվում է, ինչպես նաև բարձրանում է H. pylori բակտերիայով վարակման կամ աուտոիմուն խանգարումների զարգացման հավանականությունը:
  • Excessive alcohol use. Alcohol can irritate and erode your stomach lining, which makes your stomach more vulnerable to digestive juices. Excessive alcohol use is more likely to cause acute gastritis.
  • Ալկոհոլի չարաշահում. ալկոհոլը կարող է գրգռել և վնասել (էրոզացնել) ստամոքսի լորձաթաղանթը՝ այն դարձնելով մարսողական հյութերի նկատմամբ ավելի «խոցելի»: Ալկոհոլի մեծ քանակների օգտագործումը ավելի հավանական է, որ առաջացնի սուր գաստրիտ:
  • Սթրես. մեծ վիրահատության, տրավմայի, այրվածքների կամ ծանր վարակների պատճառած սուր սթրեսը կարող է առաջացնել սուր գաստրիտ:
  • Աուտոիմուն խանգարումներ. երբ իմունային համակարգը «գրոհում» և ախտահարում է սեփական հյուսվածքները, այդ թվում՝ ստամոքսի լորձաթաղանթը, զարգում է աուտոիմուն գաստրիտ: Այս ռեակցիան կարող է հյուծել ստամոքսի պաշտպանական պատնեշը: Աուտոիմուն գաստրիտն ավելի տարածված է այլ աուտոիմուն խանգարումներ ունեցող մարդկանց շրջանում, այդ թվում՝ Հաշիմոտոյի հիվանդություն և 1-ին տիպի դիաբետ: Աուտոիմուն գաստրիտը նաև կարող է կապված լինել վիտամին B12-ի դեֆիցիտի հետ:
  • Այլ հիվանդություններ և խնդիրներ. գաստրիտը կարող է կապված լինել այլ առողջական խնդիրների հետ, այդ թվում՝ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ, Կրոնի հիվանդություն և մակաբուծային վարակներ:

Կարևոր է իմանալ, որ այս ռիսկի գործոնները նաև կարող են բարդացնել առկա գաստրիտի ընթացքը՝ զարգացնելով ստամոքսի լորձաթաղանթի ամբողջականության խախտում (էրոզիա կամ խոց

Հոդվածը վերանայվել է՝ 06-06-2021