Պանկրեատիտ. պատճառներ

Պանկրեատիտ. պատճառներ
Անգլերեն անվանումը՝ Pancreatitis Causes

Պանկրեասը խառը տիպի՝ արտազատական և ներզատական գեղձ է, որը կարող է բորբոքվել տարբեր պատճառներով։

Ենթաստամոքսային գեղձը (պանկրեաս) արտադրում է ֆերմենտներ (էնզիմներ), որոնք ծորանով մուտք են գործում աղիներ և օգնում սննդամթերքների մարսողությանը։ Միևնույն ժամանակ, այս գեղձն արտադրում է հորմոններ (օրինակ՝ ինսուլին), որոնք կարգավորում են սննդով ստացված և արյան հուն ներծծված շաքարների և ճարպերի յուրացմանը։

Պանկրեատիտը դրսևորվում է, երբ ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումն առաջացնում է այս օրգանի և դրա արյունատար անոթների այտուց, արյունազեղում և վնասում։ Նման պայմաններում գեղձի ֆերմենտները մուտք են գործում հարակից հյուսվածքներ, առաջացնում գեղձի հյուսվածքների ինքնալուծում (աուտոլիզ), ռեակտիվ բորբոքում և ախտահարման խորացում։

Պանկրեատիտի երկու հիմնական պատճառներն են՝

  • լեղապարկի քարեր
  • ալկոհոլի չարաշահում։

Սուր պանկրեատիտով մարդկանց շուրջ կեսը հանդիսանում են մեծ քանակով ալկոհոլ օգտագործող մարդիկ։

Լեղապարկի քարերը լեղապարկում կուտակվող փոքր պինդ գոյացություններ են։ Լեղապարկը և ենթաստամոքսային գեղձը օգնում են մարսողությանը, և այս երկու օրգանների ծորանները միասնական մեկ ծորանով բացվում դեպի 12-մատնյա աղիք։ Երբ լեղային քարերը խցանում են այդ ծորանը, ենթաստամոքսային գեղձի հյութն իր ֆերմենտներով մնում է գեղձում՝ առաջացնելով կանգ և բորբոքում։

Պանկրեատիտի այլ, ավելի պակաս հանդիպող պատճառներից են՝

  • որովայնի փակ վնասվածքներ, օրինակ՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ
  • ենթաստամոքսային գեղձի վիրահատություններ
  • որոշ դեղեր
  • ժառանգական հիվանդություններ (ժառանգական պանկրեատիտ)
  • վարակներ
  • աուտոիմուն հիվանդություններ, օրինակ՝ լուպուս
  • ենթաստամոքսային գեղձի ֆիբրոզներ։

Որոշ մարդկանց մոտ պանկրեատիտի որևէ կոնկրետ պատճառ հայտնաբերել չի հաջողվում։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 22-05-2019