Նշագեղձերի բորբոքում (տոնզիլիտ)

Նշագեղձերի բորբոքում (տոնզիլիտ)
Անգլերեն անվանումը՝ Tonsillitis

Տոնզիլիտը նշագեղձերի վիրուսային կամ հազվադեպ բակտերիային ծագման բորբոքումն է։

Եթե դուք ունեք տոնզիլիտ, ձեր նշագեղձերը հավանաբար կլինեն այտուցված և ցավոտ։ Հիվանդությունն ավելի հաճախ հանդիպում է երեխաների մոտ, բայց կարող է առաջանալ բոլոր տարիքներում։

Ի՞նչն է տոնզիլիտի պատճառը

Նշագեղձերը գեղձային փոքր զույգ օրգաններ են, որոնք տեղակայված են ըմպանում և ձեզ պաշտպանում են տարբեր վարակներից։ Տոնզիլիտը սովորաբար հարուցվում է վիրուսներից կամ հազվադեպ բակտերիաներից։ Այն հաճախ ուղեկցում է ընդհանուր մրսածությանը (ՍՇՎՎ

Դուք չեք կարող պատվաստվել տոնզիլիտի դեմ և կանխարգելել այն, սակայն ճիշտ հիգիենան կարող է օգտակար լինել։ Տոնզիլիտը կարող է կրկնվել։

Տոնզիլիտի ախտանիշները

Տոնզիլիտով մարդիկ հաճախ նշում են ինքնազգացողության վատացում և հետևյալ գանգատները կամ նշանները՝

  • ֆարինգիտ («հիվանդ կոկորդ»)
  • նշագեղձերի կարմրություն, այտուցվածություն և ցավոտություն, երբեմն՝ դրանց մակերևույթին սպիտակ բծերի առաջացում
  • մարմնի ջերմության բարձրացում
  • կլման դժվարացում (նաև՝ ուղեկցող ցավեր, որոնք կարող են լինել սաստիկ)
  • գլխացավ
  • պարանոցի ավշային գեղձերի այտուցվածություն
  • տհաճ հոտով շնչառություն
  • պարանոցի լարվածություն։

Վերևի նշաններին կարող են ավելանալ նաև ընդհանուր մրսածության այլ նշաններ, օրինակ՝ «հոսող քիթ», հազ կամ արցունքակալած աչքեր։ Մանկահասակ երեխաների մոտ կարող են զարգանալ նաև նողկանքի զգացողություն, փսխում կամ ստամոքսի շրջանի ցավեր։ Նրանք կարող են դառնալ անսովոր քչախոս, իսկ բերանը լցվի թքով, քանի որ չեն կարողանում վերջինս հեշտությամբ կամ անցավ կուլ տալ։

Նույնիսկ իրար շատ նման լինելու պարագայում սուր շնչառական վիրուսային վարակը (ՍՇՎՎ) և տոնզիլիտը տարբեր հիվանդություններ են։

Տոնզիլիտի բուժումը

Պարացետամոլը կարող է մեղմացնել անհարմարության զգացումը (դիսկոմֆորտ), գլխացավը և իջեցնել մարմնի բարձրացած ջերմաստիճանը։

Տոնզիլիտով հիվանդներին խորհուրդ է տրվում հանգիստ պայմաններ, հեղուկների առատ ընդունում (ջրազրկումը կանխելու համար) և ծխախոտից հրաժարում։ Դուք կարող եք ըմպանը ողողել թույլ աղաջրով և օգտագործել բերանի խոռոչի լոզան՝ ըմպանի տհաճ զգացողությունը մեղմացնելու համար։

Պաղպաղակը, սառը ժելեն կամ այլ փափուկ սննդատեսակները կարող են մեղմացնել ըմպանի ցավոտությունը։ Կարող են օգտակար լինել նաև սառույցի խորանարդիկները և սառը աղաջրով ողողումները։

Դուք պետք է դիմեք ձեր բժշկին, եթե 5 օրվա ընթացքում ըմպանի շրջանի ցավերը չեն մեղմանում կամ՝

  • շնչառությունը կամ կուլ տալն էլ ավելի են դժվարացել
  • ջերմությունը չի նահանջել
  • ըմպանի ցավերը չեն մեղմացել, հատկապես, եթե դրանք տեղակայված են ըմպանի միայն մի կողմում։

Որոշ դեպքերում, հատկապես, եթե բակտերիային վարակի հավանականությունը մեծ է, բժիշկը կարող է նշանակել հակաբիոտիկներ։

Վիրահատություն (տոնզիլէկտոմիա)

Եթե տոնզիլիտը հաճախակի կրկնվում է, բժիշկը կարող է ձեզ առաջարկել նշագեղձերի հեռացման վիրահատություն՝ տոնզիլէկտոմիա։

Տոնիզիլէկտոմիան կատարվում է ընդհանուր անզգայացման ներքո։ Վիրահատությունից հետո դուք առնվազն մեկ օր անցկացնում եք հիվանդանոցում։ Հետվիրահատական ցավերը սովորաբար լիարժեք անհետանում են 1-2 շաբաթվա ընթացքում։

Տոնզիլէկտոմիայից հետո տոնզիլիտի կրկնությունն այլևս բացառվում է, սակայն դա չի նշանակում, որ դուք չեք կարող հիվանդանալ ֆարինգիտով։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 13-05-2019