Ուշադրության պակասի գերերակտիվության խանգարում (ՈւՊԳԽ)

Ուշադրության պակասի գերակտիվության խանգարումը (ՈւՊԳԽ) քրոնիկ խանգարում է, որը հանդիպում է միլիոնավոր երեխաների շրջանում և հաճախ շարունակվում է չափահաս տարիքում:

ՈւՊԳԽ մյուս անվանումներից են՝ ուշադրության դեֆիցիտի խանգարում կամ հիպերկինետիկ խանգարում: Այն ներառում է կայուն խնդիրների համակցություն, ինչպիսիք են՝ ուշադրությունը պահելու դժվարություն, գերաշխուժություն և իմպուլսիվ (ենթագիտակցական հուզական) վարք:

ՈւՊԳԽ-ով երեխաները նաև կարող են տուժել ցածր ինքնագնահատականից, խաթարված փոխհարաբերություններից և վատ առաջադիմությունից: Հիմնական ախտանիշները՝ ցրվածություն և ուշադրության կենտրոնացման դժվարություն, շարժողական գերակտիվություն և իմպուլսիվ վարքագիծ (առանց մտածելու և կտրուկ պատասխան) հաճախ տարիքի հետ մեղմանում են, սակայն որոշ մարդիկ ՈւՊԳԽ ախտանիշներից երբեք այլևս չեն ազատվում: Այնուամենայնիվ, նրանք կարող են սովորել ախտանիշների արդյունավետ կառավարման մեթոդներ:

ՈւՊԳԽ-ը վերջնական բուժում չունի, սակայն բուժումը կարող է զգալիորեն օգնել ախտանիշների դիմակայմանը: Տիպիկ դեպքերում բուժումը ներառում է դեղամիջոցներ և վարքաբանական միջոցառումներ: Վաղ ախտորոշուը և բուժումը կարող են զգալիորեն բարելավել արդյունքները:

ՈւՊԳԽ երեխաների մոտ

ՈւՊԳԽ-ն զարգացման խանգարում է, որը սկսվում է վաղ մանկական տարիքում որպես ուշադրության կենտրոնացման դժվարացում և խիստ գերաշխուժություն՝ այն աստիճան, որ ազդում է դպրոցական առաջադիմության, հասակակից երեխաների հետ շփումների կամ ընտանեկան կյանքի վրա:

Իրականում, գրեթե բոլոր երեխաների մոտ կարող են որոշակի չափով դրսևորվել ՈւՊԳԽ ախտանիշներ: Երեխաները կարող են ժամանակ առ ժամանակ դառնալ անհանգիստ ու ցրված, որը, սակայն, չի նշանակում, որ նրանք ՈւՊԳԽ-ով հիվանդ են: Մասնագիտական օգնության գլխավոր խնդիրը հենց սա է, թե ինչպես աշխույժ ու ցրված երեխային տարբերակել ՈւՊԳԽ-ով երեխայից: Նման դեպքերում մասնագետներն օգտվում են երեխաների վարքագծային առանձնահատկությունների գնահատման հատուկ չափորոշիչներից: Օրինակ, եթե երեխան վերջին 6 ամսվա ընթացքում ունի առնվազն 6 կամ ավելի ախտանիշներ և դրանք ազդում են առօրյա կյանքի վրա, մասնագետը հաստատում է ՈւՊԳԽ-ի ախտորոշումը:

ՈւՊԳԽ չափահասների մոտ

ՈւՊԳԽ կարող է ազդել չափահաս մարդկանց աշխատանքի, նոր գիտելիքներ կամ հմտություններ սովորելու ունակությունների և առօրյա կյանքը պատշաճ կերպով պլանավորելու կամ կառավարելու վրա: Չափահասների մոտ ՈւՊԳԽ-ի ախտորոշումը կարող է դառնալ խիստ բարդ գործընթաց, ուստի նման դեպքերում սովորաբար նաև դիմում են հատուկ մասնագետների կամ հոգեբույժի օգնությանը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 27-06-2021